निरोगी हृदयासाठी दररोज किती तेलाचा वापर करावा; भाज्या शिजवण्यासाठी कोणतं तेल आहे सर्वोत्तम?

which oil is a healthy: तेलाशिवाय भारतीय जेवणाची कल्पना करणे कठीण आहे. भारतातील बहुतेक लोक स्वयंपाकासाठी विविध प्रकारचे तेल वापरतात. भाज्या शिजवण्यासाठी, अन्न तळण्यासाठी, स्नॅक्स बनवण्यासाठी आणि मसाल्यांना फोडणी देण्यासाठी तेल आवश्यक आहे. तेल चिकन आणि मटण सारख्या मांसाहारी पदार्थांमध्ये देखील वापरले जाते. तेल स्वयंपाकासाठी आवश्यक आहे कारण ते अन्नाची चव, सुगंध आणि पोत वाढवते. तसंच तेल उष्णतेचे चांगले वाहक आहे, ज्यामुळे भाज्या आणि मांस समान रीतीने शिजवले जाते.

स्वयंपाकासाठी तेल वापरण्यात काहीही गैर नाही. परंतु, प्रत्येक गोष्टीला मर्यादा असते. तज्ञांचं म्हणणं आहे की, स्वयंपाकासाठी जास्त तेल वापरल्याने आरोग्याच्या समस्या उद्भवू शकतात. परंतु तुम्हाला माहित आहे का की पॅनमध्ये हळूहळू तेल गरम करणे हृदयासाठी हानिकारक असू शकते? आजकाल हृदयाच्या समस्या वाढत आहेत. विशेषतः, बऱ्याच लोकांचा हृदयविकाराच्या झटक्याने मृत्यू होतो. आणि अनेकदा तेलच यासाठी कारणीभूत ठरतो.

निरोगी हृदयासाठी दररोज किती तेलाचा वापर करावा; भाज्या शिजवण्यासाठी कोणतं तेल आहे सर्वोत्तम? (ETV Bharat)

म्हणून हृदयाच्या आरोग्याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. जेव्हा हृदयाच्या आरोग्याचा विचार केला जातो, तेव्हा लोक तेलाच्या ब्रँडपासून ते त्याच्या गुणवत्तेपर्यंत सर्व गोष्टींवर चर्चा करतात. ही चांगली गोष्ट आहे. मात्र, ते अनेकदा एका महत्त्वाच्या घटकाकडे दुर्लक्ष करतात. ते म्हणजे दररोज किती तेल वापरावं? जास्त तेल सेवन केल्याने कोलेस्टेरॉलची पातळी वाढते, जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. डॉ. अजित व्ही. कुलकर्णी यांनी हृदयाचे आरोग्य चांगलं ठेवण्यासाठी दररोज किती तेल सेवन करावे याबद्दल माहिती दिलीय.

तज्ञ काय म्हणतात? आवश्यक तेलाचे प्रमाण शरीराचे वजन, वय, शारीरिक हालचाली आणि आरोग्याच्या स्थितीवर अवलंबून असते. हृदयाच्या आरोग्यासाठी, तेलाचा वापर मर्यादित असावा. जास्त तेल किंवा चरबीयुक्त पदार्थ खाल्ल्याने हृदयरोग, मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब यासारख्या गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. तेल निवडताना निरोगी पर्याय निवडणे देखील महत्त्वाचे आहे. ऑलिव्ह ऑइल, राईस ब्रॅन ऑइल आणि मोहरीचे तेल हृदयाच्या आरोग्यासाठी चांगले मानले जाते. कारण ते ओमेगा-३ आणि मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅटी अ‍ॅसिडने समृद्ध असतात. तेलाचा प्रकार देखील विचारात घेतले पाहिजे, कारण अनेक तेलांमध्ये ट्रान्स फॅटचे प्रमाण जास्त असते, जे हृदयासाठी हानिकारक असते.

दररोज किती तेल घ्यावे? निरोगी लोकांनी दररोज फक्त दोन चमचे तेल सेवन करावे, जे अंदाजे 25 ते 30 मिली असते. आठवड्याला सुमारे 150 ते 170 मिली तेल पुरेसे असते. परंतु, ही मात्रा फक्त स्वयंपाकाच्या तेलासाठी लागू होते आणि त्यात तळलेले पदार्थ, बेकरीचे पदार्थ किंवा प्रक्रिया केलेले पदार्थ यात समाविष्ट नाहीत, कारण यामध्ये आधीच भरपूर तेल असते. ही मात्रा, आरोग्यासाठी सुरक्षित मानली जाते आणि शरीराला आवश्यक ऊर्जा आणि पोषक तत्वे प्रदान करते. यापेक्षा जास्त तेल सेवन करणे हानिकारक ठरू शकते.

जास्त तेल खाणे धोकादायक का आहे?

• जास्त तेल खाल्ल्याने शरीरात वाईट कोलेस्ट्रॉलची पातळी वाढते. वाईट कोलेस्ट्रॉलचे उच्च प्रमाण हृदयासाठी हानिकारक असते. उच्च कोलेस्ट्रॉल पातळीमुळे हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोकचा धोका वाढतो.
• याव्यतिरिक्त, यामुळे लठ्ठपणा आणि पोटाची चरबी वाढू शकते. एकदा चरबी जमा झाली की ती कमी करणे खूप कठीण होते.
• एवढेच नाही तर त्यामुळे उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहाचा धोकाही वाढतो.
• हृदयाच्या धमन्यांमध्ये अडथळा येण्याचा धोका देखील वाढतो.

कोणत्या कारणासाठी कोणते तेल सर्वोत्तम आहे?

• तज्ञ म्हणतात की सतत तेच तेल वापरण्याऐवजी, तेलांचे संतुलित मिश्रण वापरणे चांगले. उदाहरणार्थ:
• रोजच्या वापरासाठी मोहरीचे तेल किंवा शेंगदाण्याचे तेल सर्वोत्तम आहे.
• कधीकधी थोड्या प्रमाणात राईस ब्रान तेल किंवा सूर्यफूल तेल वापरणे हा एक चांगला पर्याय असतो.
• डाळ किंवा चटणी फोडण्यासाठी किंवा हलक्या स्वयंपाकासाठी ऑलिव्ह ऑइल हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
• स्वयंपाकात तूपाचा वापर अधूनमधून करावा असा सल्ला तज्ञ देतात.

हृदयाचे रक्षण करण्यासाठी कोणते तेल वापरावे?

• एक्स्ट्रा व्हर्जिन ऑलिव्ह ऑइल
• शेंगदाणा तेल
• सूर्यफूल तेल
• मोहरीचे तेल
• सोयाबीन तेल
• परंतु, हे लक्षात ठेवा की ही सर्व तेले अपरिष्कृत नाहीत. तज्ञ फक्त कोल्ड प्रेस आइल वापरण्याची शिफारस करतात.

कमी तेलात अन्न कसे शिजवायचे?

• नॉन-स्टिक किंवा कास्ट आयर्न पॅन वापरा, कारण ते कमी तेलात अन्न शिजवू शकतात.
• स्वयंपाक करताना थेट बाटलीतून तेल वापरण्याऐवजी, चमच्याने तेल मोजा आणि ते घाला.
• भाज्या उकळणे, वाफवणे आणि एअर फ्राय यासारख्या पद्धती वापरा.
• बाहेर मिळणारे तळलेले आणि जंक फूड खाणे टाळा.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)