ETV Bharat / health-and-lifestyle
दररोज मधामध्ये हे दोन घटक मिसळून प्या; होतील आश्चर्यकारक फायदे
आयुर्वेदात, दालचिनी, लवंग आणि मध हे शक्तिशाली औषधे मानले जातात. योग्यरित्या घेतल्यास ते शरीराला आतून मजबूत करतात...

Published : February 23, 2026 at 8:02 PM IST
BENEFITS OF CINNAMON AND CLOVES: आपल्या स्वयंपाकघरात असे अनेक औषधी मसाले असतात. जे योग्य वेळी सेवन केल्यास आपल्या शरीरातील अर्ध्यापेक्षा जास्त आजार बरे होऊ शकतात. जसे की हळद, दालचिनी, मेथीचे दाणे, मध, लवंग आणि बरेच काही. आज आम्ही तुमच्याकरिता लवंग, मध आणि दालचिनीच्या मिश्रणाबद्दल माहिती घेऊन आलोय. हे तीन घटक तुमच्या हृदयापासून ते एकूण आरोग्यापर्यंत सर्वकाही कसे सुधारू शकतात याबद्दल जाणून घेऊ.

प्रसिद्ध आयुर्वेदिक तज्ञ डॉ. गायत्री देवी म्हणतात की, दालचिनी, लवंग आणि मध हे आयुर्वेदात जादुई औषधे मानले जातात. कारण प्रत्येकाचे स्वतःचे फायदे आहेत. मात्र, त्यांचे एकत्र सेवन केल्याने त्यांचे गुणधर्म आणि फायदे दुप्पट होतात. दालचिनी, लवंग आणि मध हे आयुर्वेदात शक्तिशाली औषधे मानले जातात. योग्यरित्या घेतल्यास ते शरीराला आतून मजबूती प्रदान करतात. परंतु चुकीच्या डोसमध्ये किंवा जास्त प्रमाणात घेतल्यास ते हानिकारक देखील ठरू शकतात. तर या तीन घटकांचे सेवन करण्याचे फायदे आणि खबरदारी याबद्दल डॉ. गायत्री देवींकडून सविस्तरपणे जाणून घेऊया...

दालचिनी, लवंग आणि मध खाण्याचे फायदे
- दालचिनीमध्ये पॉलिफेनॉल भरपूर प्रमाणात आढळते. हे शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट्स शरीराला ऑक्सिडेटिव्ह तणावापासून वाचवण्यास मदत करतात.
- लवंगामध्ये युजेनॉल असते, जे त्याच्या दाहक-विरोधी आणि जीवाणूरोधी गुणधर्मांसाठी ओळखले जाते.
- मधामध्ये नैसर्गिक अँटीमायक्रोबियल संयुगे असतात आणि ते जखमेच्या उपचारांना प्रोत्साहन देऊ शकतात. एकत्रितपणे, ही संयुगे सौम्य जळजळ कमी करण्यास, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढविण्यास आणि पेशींचे नुकसान होण्यापासून संरक्षण करण्यास मदत करू शकतात.
- मध, दालचिनी आणि लवंग एकत्र खाण्याचे अनेक फायदे आहेत. तज्ञांचं म्हणणं आहे की, दालचिनी, मध आणि लवंग खाणे हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. ते उच्च कोलेस्ट्रॉल कमी करतात आणि रक्तवाहिन्यांवरील दाब कमी करतात. ज्यामुळे रक्त हृदयात अधिक सहजपणे वाहू शकते.
- दालचिनी ट्रायग्लिसराइड्स आणि एलडीएल (वाईट कोलेस्ट्रॉल) कमी करू शकते तर एचडीएल (चांगले कोलेस्ट्रॉल) वाढवू शकते. लवंग रक्ताभिसरण सुधारू शकते आणि रक्तवाहिन्यांची जळजळ कमी करू शकते.
- दालचिनी, मध आणि लवंग खाणे वजन कमी करण्यासाठी उपयुक्त आहे. सकाळी रिकाम्या पोटी ते खाल्ल्याने संपूर्ण शरीराला फायदा होतो. ते अतिरिक्त चरबी जमा होण्यास प्रतिबंध करतात आणि चयापचय गतिमान करतात, ज्यामुळे चरबी जाळण्यास मदत होते.
- हिवाळ्यात सर्दी आणि खोकला होणे सामान्य आहे. मुले आणि वृद्धांना सर्दी आणि खोकल्याचा धोका जास्त असतो. दालचिनी, मध आणि लवंग एकत्र खाल्ल्याने रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होते. त्यांचे अँटीबॅक्टेरियल गुणधर्म बदलत्या हवामानामुळे होणाऱ्या संसर्गांशी लढण्यास मदत करतात.
- दालचिनी, मध आणि लवंग खाल्ल्याने पचन सुधारते. जर तुम्हाला गॅस, बद्धकोष्ठता किंवा पोटफुगीचा त्रास होत असेल तर दालचिनी आणि मध खाणे खूप फायदेशीर आहे. याव्यतिरिक्त, दालचिनी आणि मध थकवा कमी करण्यास आणि शरीराला नैसर्गिक ऊर्जा प्रदान करण्यास मदत करतात.
- दालचिनी, मध आणि लवंग खाणे फायदेशीर आहे, परंतु ते कमी प्रमाणात खाणे चांगले. जास्त प्रमाणात सेवन करणे हानिकारक असू शकते. जर तुम्हाला मधुमेह किंवा यकृताचा त्रास असेल तर तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. गरोदर महिलांनी देखील ते खाण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
आवश्यक खबरदारी
- कॅसिया दालचिनी (सामान्य प्रकार) मध्ये कौमरिनचे प्रमाण जास्त असते. जे जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास यकृतावर परिणाम करू शकते.
- एकाग्र लवंग तेल किंवा लवंगाचे जास्त डोस यकृताला नुकसान पोहोचवू शकतात आणि रक्त गोठण्यास अडथळा आणू शकतात.
- डॉक्टरांनी दिलेल्या औषधाऐवजी या मिश्रणावर अवलंबून राहू नका.
- जर तुम्ही औषधे घेत असाल, विशेषतः मधुमेह, संधिवात किंवा रक्त पातळ होण्याकरिता, तर नियमितपणे वापरण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
ते कसं वापरावं
- कोमट पाण्यात 1 चमचा मध, अर्धा चमचा दालचिनी पावडर (किंवा एक छोटी काठी) आणि काही कुस्करलेल्या लवंगा मिसळा.
- जेवणापूर्वी किंवा नंतर ते प्या, किंवा चांगले पचन होण्यासाठी हर्बल चहामध्ये घाला.
- जर तुम्हाला यकृताची समस्या असेल किंवा अँटीकोआगुलंट्स किंवा रक्तातील साखर कमी करणारी औषधे घेत असाल तर ते वापरू नका.

