नवजात बालकासाठी सरकारी की खाजगी लस द्यावी? बालरोग तज्ञांकडून जाणून घ्या कोणते अधिक फायदेशीर

government vs private vaccination: जन्मानंतर बाळाच्या आरोग्याची योग्य काळजी घेणं ही पालकांची प्राथमिक जबाबदारी आहे. या जबाबदारीत लसीकरण महत्त्वाची भूमिका बजावते. तुमच्या मुलाला योग्य वेळी लसीकरण केल्याने त्यांना अनेक धोकादायक आजारांपासून संरक्षण मिळू शकते आणि त्यांची प्रतिकारशक्ती मजबूत होऊ शकते. मात्र, पालकांना अनेकदा प्रश्न पडतो की, त्यांच्या मुलाला सरकारी किंवा खाजगी रुग्णालयात लसीकरण करणं चांगलं आहे का. या विषयावर बालरोग तज्ञ डॉ. निमिषा अरोरा यांनी याबद्दल आपल्या इस्टाग्रामवर एक व्हिडिओ पोस्ट केलाय. चला तर जाणून घेऊया त्याच्या मते दोघांपैकी काय काय उत्तम आहे.

सरकारी लसीकरण वेळापत्रक काय आहे? डॉ. निमिषा अरोरा स्पष्ट करतात की, सरकारी रुग्णालये राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रकाचे पालन करतात. या वेळापत्रकात मुलांना सुमारे 12 आजारांपासून संरक्षण करणाऱ्या लसी उपलब्ध आहेत. या लसींचा उद्देश आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात मुलांना संभाव्य गंभीर आजारांपासून वाचवणे आहे. हा सरकारी कार्यक्रम देशभर राबविला जातो, ज्याचे प्राथमिक उद्दिष्ट प्रत्येक मुलाला आवश्यक लसी वेळेवर मिळतील याची खात्री करणे आहे.

नवजात बालकासाठी सरकारी की खाजगी लस द्यावी? बालरोग तज्ञांकडून जाणून घ्या कोणते अधिक फायदेशीर (ETV Bharat)

खाजगी लसीकरण वेळापत्रकात काय फरक आहे? डॉ. निमिषा अरोरा यांच्या मते, खाजगी रुग्णालये सामान्यतः इंडियन अकादमी ऑफ पेडियाट्रिक्सने स्थापित केलेल्या वेळापत्रकाचे पालन करतात. या वेळापत्रकात सरकारी वेळापत्रकात समाविष्ट असलेल्या 12 आजारांसाठी लसी तसंच अतिरिक्त आजारांसाठी लसींचा समावेश आहे. या अतिरिक्त आजारांमध्ये टायफॉइड, इन्फ्लूएंझा, हिपॅटायटीस ए, गालगुंड, कांजिण्या, गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग आणि मेनिन्गोकोकल संसर्ग यांचा समावेश आहे. याचा अर्थ असा की खाजगी लसीकरण मुलांना अतिरिक्त आजारांपासून देखील वाचवू शकते.

सर्वात मोठा फरक खर्चात आहे: डॉक्टर स्पष्ट करतात की, सरकारी रुग्णालयांमध्ये लसीकरण पूर्णपणे मोफत आहे. सरकारचे ध्येय प्रत्येक मुलाला आवश्यक लसींनी संरक्षित करणे आहे, म्हणून त्यांच्यासाठी कोणतेही शुल्क नाही. मात्र, खाजगी रुग्णालयांमध्ये, लसीकरणासाठी शुल्क आकारले जाते. रुग्णालय आणि लसीनुसार खर्च बदलू शकतो. त्यामुळे अनेक कुटुंबे त्यांच्या आर्थिक परिस्थितीनुसार सरकारी किंवा खाजगी लसीकरण निवडायचे की नाही हे ठरवतात.

वेदनशील आणि वेदनारहित लसींमधील फरक: डॉ. निमिषा अरोरा यांच्या मते, सरकारी रुग्णालये सामान्यतः डीपीटी लस देतात, ज्याला बहुतेकदा पेन-आधारित लस म्हणून संबोधले जाते. या लसीनंतर, मुलांना काही वेदना, सौम्य ताप किंवा इंजेक्शनच्या ठिकाणी सूज येऊ शकते. परंतु, घाबरून जाण्याची गरज नाही. पॅरासिटामॉलने ही लक्षणे सहजपणे व्यवस्थापित केली जाऊ शकतात आणि ही सामान्य प्रतिक्रिया आहेत. खाजगी रुग्णालयांमध्ये, तुमच्याकडे पेन-आधारित आणि वेदनारहित लसीकरण दोन्हीचा पर्याय आहे. वेदनारहित लसीकरणामुळे कमी वेदना होतात, म्हणून काही पालक हे पसंत करतात.

वेदनरहित लस चांगली आहे का? डॉ. निमिषा स्पष्ट करतात की, वेनवाली आणि पेनलेस लसींची तुलना करताना, त्यांचे प्राथमिक कार्य समान आहे. मुलाला दीर्घकाळ रोगापासून वाचवणे. म्हणून, केवळ वेदनेच्या आधारावर एक लस दुसऱ्यापेक्षा अधिक प्रभावी आहे असं म्हणता येणार नाही. दोन्ही लसी शरीरात रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण करण्यास मदत करतात.

कोणता पर्याय चांगला आहे: सरकारी की खाजगी? हा निर्णय पूर्णपणे पालकांवर अवलंबून आहे. तुमच्या आर्थिक परिस्थिती, सोयी आणि तुमच्या मुलाच्या गरजांनुसार तुम्ही सरकारी किंवा खाजगी लसीकरण निवडू शकता. सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे तुम्ही सरकारी रुग्णालयात लसीकरण करा किंवा खाजगी रुग्णालयात, तुमच्या मुलाचे संपूर्ण लसीकरण वेळेवर पूर्ण झाले आहे याची खात्री करा.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)