ETV Bharat / health-and-lifestyle
'हे' पदार्थ चोरपावलांनी वाढवताहेत जीवघेण्या कॅन्सरचा धोका
दैनंदिन सवयींमुळे कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो का? तज्ञांचं म्हणणं आहे की, काही पदार्थ खाल्ल्याने कॅन्सरचा धोका वाढू शकतो. वाचा सविस्तर..,

Published : January 8, 2026 at 2:16 PM IST
Food And Cancer Risk: कॅन्सर हा एक अतिशय धोकादायक आजार आहे. जर तो लवकर ओळखला गेला नाही तर तो मृत्यूलाही कारणीभूत ठरू शकतो. कॅन्सरची अनेक कारणे असू शकतात, ज्यात खाण्याच्या चुकीच्या सवयींचा देखील समावेश आहे. अनेकांना वाटते की, केवळ धूम्रपान किंवा मद्यपान केल्याने कॅन्सर होतो, परंतु हे खरं नाही. अन्न शिजवणे, गरम करणे आणि साठवणे देखील कॅन्सरमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते. जरी हे बदल लगेच दिसून येत नसले तरी, ते हळूहळू पेशींवर परिणाम करतात.

कर्करोगाला चालना देणारे पदार्थ
- तेल पुन्हा गरम करणे: भारतीय स्वयंपाकघरांमध्ये स्वयंपाकाच्या तेलाचा पुनर्वापर करणे सामान्य आहे. लोक तेल वाया जाऊ नये म्हणून असे करतात. परंतु, जेव्हा तेल बॉइलिंग पॉइंटच्या खाली थंड होते, तेव्हा त्याची मॉलिक्यूलर स्ट्रक्चर बदलते. NCBI च्या अभ्यासानुसार, ते पुन्हा गरम केल्याने अल्डीहाइड्ससारखे विषारी पदार्थ तयार होतात. यामुळे शरीरात जळजळ होते, डीएनए खराब होते आणि कॅन्सर होतो.
- जळलेले किंवा जास्त फ्राय केलेलं अन्न: कबाब, चपाती किंवा ब्रेड जळल्यास ते चविष्ट लागू शकतात. परंतु ते अन्न धोकादायक देखील असू शकते. कारण जाळलेल्या अन्नामध्ये हेटेरोसायक्लिक अमाइन (HCAs) आणि PAHs सारखी रसायने तयार होतात. इंटरनॅशनल एजन्सी फॉर रिसर्च ऑन कॅन्सरने इशारा दिला आहे की, हे कोलन आणि स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाशी जोडलेले आहेत.
- प्रक्रिया केलेल्या मांसाचे दररोज सेवन: सॉसेज, बेकन, हॅम आणि सलामी सारख्या प्रक्रिया केलेल्या मांसामध्ये चव वाढविण्यासाठी नायट्रेट्स जोडले जातात, जे एकदा सेवन केल्यानंतर कर्करोग निर्माण करणाऱ्या रसायनांमध्ये बदलतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या मते (WHO), दररोज 50 ग्रॅम प्रक्रिया केलेले मांस देखील खाल्ल्याने कोलन कॅन्सरचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो.

- खूप गरम पेये पिणे: NCBI च्या एका अभ्यासानुसार, दररोज खूप गरम तापमानात (६५ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त) चहा आणि कॉफी पिणे धोकादायक आहे. या उच्च तापमानाच्या वारंवार संपर्कात राहिल्याने अन्ननलिकेच्या आतील टिशूजचे नुकसान होते. जेव्हा हे घाव बरे होत नाहीत आणि वारंवार उष्णतेच्या संपर्कात येतात तेव्हा ते कॅन्सरच्या पेशींमध्ये विकसित होण्याची शक्यता जास्त असते.
- पॅकेज केलेले निरोगी अन्न: प्रोटीन बार, फ्लेवर्ड ओट्स, ब्रेकफास्ट सीरियल्स आणि डाएट बिस्किटे हे आरोग्यदायी असतात, परंतु त्यात जोडलेले फ्लेवर्स, कृत्रिम गोड पदार्थ आणि रंग शरीरात सतत जळजळ निर्माण करतात. यामुळे कर्करोगाचा धोका वाढतो.
- कमी फायबरचे सेवन: वजन कमी करण्यासाठी कमी फायबर खाणे ही एक वाईट सवय आहे. कमी फायबरयुक्त आहारामुळे कॅन्सरचा धोका वाढतो. आतड्यांमधून विषारी पदार्थ काढून टाकण्यासाठी आणि फायदेशीर बॅक्टेरियाच्या वाढीस चालना देण्यासाठी फायबर आवश्यक आहे. जे लोक दररोज २० ग्रॅमपेक्षा कमी फायबरचे सेवन करतात त्यांना कोलन कॅन्सरचा धोका जास्त असतो.
- प्लास्टिकच्या डब्यात अन्न गरम करणे: प्लास्टिकच्या डब्यात अन्न मायक्रोवेव्हमध्ये ठेवणे किंवा प्लास्टिकच्या झाकणांमध्ये पॅक केलेले गरम अन्न खरेदी करणे प्लास्टिकमधून विषारी पदार्थ अन्नात सोडू शकते. यामुळे हार्मोनल संतुलन बिघडू शकते आणि नुकसान होऊ शकते.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)

