ETV Bharat / health-and-lifestyle
जास्त वेळ बसून काम केल्याने वाढतो हृदयविकाराच धोका
तासंतास बसून काम केल्यामुळे हृदविकाराच्या झटक्यांमध्ये वाढ होत आहे अशी माहिती वरिष्ठ हृदयरोगतज्ञ डॉ. साकेत गोयल यांनी दिलीय. वाचा सविस्तर...,
Published : December 11, 2025 at 11:31 AM IST
How harmful is too much sitting: आपल्यापैकी अनेक लोक सध्या व्यस्त जीवनशैली जगत आहेत. बऱ्याच जनांना ऑफिसमध्ये 8 ते 10 तास बसून काम करावं लागते. परंतु काही व्यक्ती घरी आल्यावरही आराम न करता फोनवर रिल्स किंवा टिव्ही पाहणे यासारख्या गोष्टी करतात. तज्ञांच्या मते असं करणं अजिबात चांगलं नाही. अशाप्रकारे तासंतास बसून राहणं आरोग्यावर अनेक नकारात्मक परिणाम करू शकतात असं तज्ञांचं म्हणणं आहे. अनेकदा बसून राहिल्याने रक्ताभिसरण मंदावते. यामुळे दीर्घकाळात धमन्यांमध्ये चरबी जमा होण्याचा धोका वाढतो. परिणामी हृदयावर अधिक दबाव येतो आणि हृदयाशी संबंधित आजारांचा धोका वाढतो.
हृदयविकाराचा झटका हा एक असा विषय आहे जो आजकाल अनेक लोकांना घाबरवतो. हृदयविकाराच्या घटना दिवसेंदिवस वेगाने वाढत आहेत. म्हणूनच ही परिस्थिती टाळली पाहिजे. वरिष्ठ हृदयरोगतज्ञ डॉ. साकेत गोयल यांनी यावर काही उपाय सांगितले आहेत. त्यांच्या मते, काही सूत्रांचे पालन केल्यास हृदय सुरक्षित ठेवण्यास मदत होते.
डॉ. साकेत यांनी त्यांच्या इंस्टाग्राम अकाउंटवर स्पष्ट केले की जास्त वेळ बसून राहिल्याने हृदयरोगाचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो. अशा परिस्थितीत, ‘58 मिनिटे काम आणि 2 मिनिटे व्यायाम’ हे सूत्र पाळण्याचा सल्ला दिला जातो. याचा अर्थ असा की दर तासाला दोन मिनिटे उभे राहून व्यायाम करावा. उर्वरित 58 मिनिटे काम करण्यात घालवावीत.
व्यायाम का करावा? डॉ. साकेत म्हणतात की व्यायामामुळे हृदय निरोगी राहते. त्यांनी एकूण 8 वेगवेगळे व्यायामांबद्दल माहिती दिली आहे. तुम्ही हे व्यायाम दर तासाला आळीपाळीने करू शकता. म्हणजे जर तुम्ही एक व्यायाम एका तासासाठी केला तर तुम्ही दुसरा व्यायाम दुसऱ्या तासासाठी करू शकता. प्रत्येक व्यायामाला 1 मिनिट लागतो. त्यानंतर तुम्ही आणखी एक मिनिट चालावे. अशाप्रकारे, डॉक्टर 58 मिनिटांच्या कामासाठी व्यायामासाठी दोन मिनिटे देण्याचा सल्ला त्यांनी दिलाय.
हे व्यायाम फायदेशीर
ताई ची हॉप स्ट्रेच: हे करण्यासाठी, सरळ उभे रहा आणि तुमचे पायाचे बोट वर आणि खाली करा. हे करत असताना, एक हात वर करा आणि दुसरा खाली करा. ही हालचाल सुमारे 50 वेळा करा.
सेमी-पुश-अप्स: कोणत्याही बेसचा वापर करून पुश-अप्स करा. सुमारे 10 ते 15 पुश-अप्स करा.
बसून पायांचे प्रतिकार: खुर्चीवर बसा आणि तुमचे पाय वर आणि खाली हलवा. तुम्ही हे 10 वेळा करून ३ वेळा पुन्हा करू शकता.
रिव्हर्स डिप: पायरीवर किंवा इतर कमी उंचीच्या वस्तूवर बसा. दोन्ही हातांनी ते धरा आणि वर आणि खाली हलवा. हे 25 वेळा पुन्हा करा.
भिंतीवर बसणे(wall sit): खुर्चीसारखे कुरळे करून भिंतीवर पाठ टेकवून बसा. या स्थितीत सुमारे 40-60 सेकंद रहा.
पाय हलवणे: सरळ उभे रहा. आता एक पाय पुढे-मागे हलवा. प्रत्येक पायाने हे सुमारे 15 वेळा करा.
ताई ची स्क्वॅट पोज: तुमचे हात वाकवून उभे रहा. नंतर संपूर्ण शरीर एका बाजूला हलवा, नंतर दुसऱ्या बाजूला. ही एक प्रकारची स्क्वॅट पोज आहे ज्याची ५० वेळा पुनरावृत्ती करता येते.
उडी मारण्याचे दोरीचे व्यायाम: दोरी उडी मारण्यासारखे 100 पुनरावृत्ती करा. हा एक अतिशय प्रभावी, सोपा व्यायाम आहे.
जास्त वेळ बसल्याने होणाऱ्या इतर समस्या इन्स्टिट्यूट ऑफ अॅलर्जी अँड इन्फेक्शियस डिसीजेसच्या मते, दिवसातून सहा तास किंवा त्याहून अधिक वेळ सतत बसल्याने चयापचयावर परिणाम होऊ शकतो. शरीर कॅलरीज अधिक हळूहळू बर्न होतात. रक्तातील साखरेची पातळी वाढते. शरीरावर चरबी सहज जमा होते. यामुळे लठ्ठपणा, रक्तातील साखरेची पातळी वाढणे आणि कोलेस्ट्रॉल वाढण्याचा धोका वाढतो. सतत बसल्याने कंबर, मान आणि कंबरेचे स्नायू कमकुवत होतात. यामुळे पाठदुखी आणि मानेच्या समस्या उद्भवू शकतात.
मानसिक आरोग्यावरही परिणाम होतो अनेक अभ्यासातून असं आढळून आलं आहे की, दीर्घकाळ बसून राहिल्याने केवळ शारीरिक आरोग्यावरच नव्हे तर मानसिक आरोग्यावरही नकारात्मक परिणाम होतो. अशा लोकांना अनेकदा थकवा, ताण, चिडचिड आणि नैराश्यासारख्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते. शारीरिक हालचालींच्या अभावामुळे मेंदूमध्ये एंडोर्फिन आणि डोपामाइन सारखे हार्मोन्स तयार होतात. यामुळे ताण वाढतो आणि मूड खराब होतो. म्हणूनच जास्त वेळ काम करणाऱ्या लोकांनी व्यायामाला महत्त्व द्यावे. डॉक्टरांनी सांगितलेल्या नियमांचे पालन केल्यास चांगले परिणाम मिळतात.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)
