फर्टिलीटीकरिता आहार किती महत्त्वाचा? आयुर्वेदिक डॉ. दीक्षा यांनी शेअर ‘फूड लिस्ट’

Best foods to boost fertility: फर्टिलीटी आज अनेक लोकांसाठी एक महत्त्वाची आरोग्य समस्या बनली आहे. धावपळीचे जीवन, अनियमित खाण्याच्या सवयी, ताणतणाव आणि हार्मोनल असंतुलन यांचा थेट फर्टिलीटीवर परिणाम होतो. यावर, आयुर्वेद केवळ उपचारांवरच नव्हे तर शरीर, मन आणि भावनिक संतुलनावर भर देतो. आयुर्वेदिक तज्ञ डॉ. दीक्षा भावसार सावलिया यांच्या मते, प्रजननक्षमता केवळ प्रजनन अवयवांपुरती मर्यादित नाही. ती पचनशक्ती, मानसिक शांती आणि पौष्टिक आहाराशी देखील जोडली गेलेली आहे. त्यांच्या मते, नियमित आहारात काही नैसर्गिक पदार्थांचा समावेश केल्याने प्रजनन आरोग्य सुधारू शकते. चला तर जाणून घेऊया कोणते घटक फर्टिलिटी सुधारण्यास मदत करतात.

• आवळा: आवळा हा एक शक्तिशाली अँटिऑक्सिडेंट आहे जो हार्मोन्स संतुलित करण्यास आणि अंडी त्यासोबतच शुक्राणूंची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करतो. नियमित आवळा खाल्ल्याने रोगप्रतिकारक शक्ती देखील मजबूत होते. गॅस, बद्धकोष्टता तसंच पचनासंबंधित समस्यांसाठी दररोज सकाळी आवळा किंवा त्याचा रस सेवन करणे फायदेशीर मानले जाते.
• डाळिंब: डाळिंब प्रजनन अवयवांमध्ये रक्ताभिसरण सुधारते. ते गर्भाशयाच्या आरोग्यास आणि शुक्राणूंच्या गतिशीलतेला समर्थन देते. लोह आणि अँटीऑक्सिडंट्सने समृद्ध असलेले डाळिंब प्रजननक्षमतेसाठी फायदेशीर आहे. तसंच पुरुषांमधील टेस्टोस्टेरॉनची पातळी सुधारण्यासाठी देखील डाळिंब उत्तम मानला जातो.
• तूप: शुद्ध देशी तूप शुक्ल धातुला पोषण देते आणि हार्मोन सिग्नलिंग सुधारते. मानसिक ताण कमी करण्यास देखील ते उपयुक्त मानले जाते. दररोज 1-2 चमचे तूप पुरेसे आहे.

फर्टिलीटीकरिता आहार किती महत्त्वाचा? आयुर्वेदिक डॉ. दीक्षा यांनी शेअर ‘फूड लिस्ट’ (Getty Images)

• मूग डाळ: मूग डाळ हलकी, सहज पचण्याजोगी आणि प्रथिने समृद्ध आहे. ते ओव्हुलेशन आणि शुक्राणूंच्या आरोग्यास समर्थन देते. आठवड्यातून 3-4 वेळा मूग डाळ किंवा खिचडी खाणे फायदेशीर आहे.
• खजूर आणि अंजीर: दोन्ही नैसर्गिक ऊर्जा वाढवणारे मानले जातात. खजूर आणि अंजीर अशक्तपणा दूर करतात आणि गर्भाशयाला बळकट करतात. त्यांना रात्रभर भिजवून सकाळी सेवन करणे चांगले.
• बदाम आणि अक्रोड: या ड्रायफ्रुटमधील निरोगी चरबी हार्मोन्स तयार करण्यास मदत करतात. ते अंड्याच्या गुणवत्तेसाठी आणि शुक्राणूंच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जातात.
• काळे तीळ: काळे तीळ गर्भाशयाला बळकटी देतात आणि अनियमित मासिक पाळीसाठी उपयुक्त ठरू शकतात. ते पुरुषांमध्ये शुक्राणूंची गुणवत्ता सुधारण्यास देखील मदत करतात.
• शतावरी: आयुर्वेदात शतावरी हा महिलांसाठी एक प्रमुख प्रजनन उपाय मानला जातो. ते इस्ट्रोजेन संतुलित करते आणि ताण कमी करते.
• कोमट दूध: कोमट गाईचे दूध शुक्ल धातुला पोषण देते आणि मानसिक शांती प्रदान करते, विशेषतः हळद किंवा वेलची मिसळल्यास.
• अश्वगंधा: ताण हा प्रजनन क्षमतेचा सर्वात मोठा शत्रू असल्याचे वर्णन करताना, डॉ. दीक्षा म्हणतात की, अश्वगंधा कॉर्टिसोलची पातळी कमी करून मानसिक संतुलन राखण्यास मदत करते, ज्याचा प्रजनन क्षमतेवर सकारात्मक परिणाम होतो.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)