ETV Bharat / health-and-lifestyle
लिव्हर खराब झाल्यावर शरीर देतो हे ५ चेतावणी चिन्ह; दुर्लक्षकेल्यास ठरू शकते घातक
आपल्या वाईट खाण्याच्या सवयी आणि अस्वस्थ जीवनशैली यकृताचे खूप नुकसान करू शकते, म्हणून यकृताच्या आरोग्याकडे लक्ष देणे खूप महत्वाचे आहे...

Published : February 16, 2026 at 4:46 PM IST
SYMPTOMS OF LIVER DAMAGE: यकृत हा शरीरातील सर्वात महत्वाच्या अवयवांपैकी एक आहे. ते शरीरातील विषारी पदार्थांचे शुद्धीकरण करण्यास, रक्तप्रवाह नियंत्रित करण्यास आणि योग्य पचनक्रिया राखण्यास मदत करते. बरेच लोक निरोगी हृदय आणि मूत्रपिंड राखण्यासाठी खूप काळजी घेतात, परंतु ते अनेकदा त्यांच्या यकृताच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष करतात. तज्ञ म्हणतात की यामुळे अनेक आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. या संदर्भात, यकृताचे खराब आरोग्य दर्शविणारी लक्षणे पाहूया...

तज्ञांचं म्हणणं आहे की, संतृप्त आणि ट्रान्स फॅट्स, प्रक्रिया केलेली साखर, अल्कोहोल आणि काही औषधांचे जास्त सेवन यकृताच्या आरोग्यास गंभीरपणे हानी पोहोचवू शकते. मेडलाइनप्लसच्या मते, यकृताच्या आजाराने ग्रस्त असलेल्या लोकांना अनेकदा पोटदुखी, पायांना सूज येणे, सहज जखम होणे, मल आणि लघवीच्या रंगात बदल आणि कावीळ (त्वचा आणि डोळे पिवळे होणे) यासारखी लक्षणे जाणवतात.
कावीळ: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, जेव्हा यकृताचे आरोग्य खराब असते तेव्हा त्वचा आणि डोळे पिवळे पडतात. असं होण्याचं मुख्य कारण यकृत लाल रक्तपेशींद्वारे तयार होणारे पिवळे रंगद्रव्य बिलीरुबिन योग्यरित्या प्रक्रिया करू शकत नाही किंवा ते पित्तामध्ये सोडू शकत नाही. हे अतिरिक्त बिलीरुबिन रक्तप्रवाहातून त्वचा, डोळे आणि श्लेष्मल त्वचेत जमा होते, ज्यामुळे ते पिवळे होतात.
गडद लघवी: मेयोक्लिनिकच्या मते, जेव्हा यकृत योग्यरित्या कार्य करत नाही तेव्हा लघवी गडद होते. तज्ञ म्हणतात ,की यकृत बिलीरुबिन योग्यरित्या प्रक्रिया करू शकत नसल्यामुळे ते रक्तात जमा होते. मूत्रपिंड हे जमा झालेले बिलीरुबिन फिल्टर करतात आणि ते लघवीद्वारे उत्सर्जित करतात, परिणामी लघवीचा रंग गडद पिवळा होतो.
थकवा: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, खराब झालेले यकृत रक्तातील विषारी पदार्थ फिल्टर करण्यात कमी प्रभावी होते. यामुळे संतुलित आहार घेऊनही तीव्र थकवा येऊ शकतो. हे प्रामुख्याने रक्तातील बिलीरुबिनच्या उच्च पातळीमुळे होते, ज्यामुळे काहीही न करताही थकवा येऊ शकतो. यामुळे पाय आणि घोट्यांमध्ये सूज देखील येऊ शकते.
पोटदुखी: जर तुमच्या पोटाच्या वरच्या उजव्या भागात वारंवार वेदना होत असतील तर तज्ञ म्हणतात की ते यकृताच्या नुकसानीमुळे असू शकते. असं म्हटलं जातं की, यकृताच्या नुकसानीमुळे पोटात सूज किंवा श्वास घेताना तीव्र पोटदुखी जाणवू शकते.
रक्तस्त्राव: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, जर किरकोळ दुखापतींनंतरही रक्त गोठत नसेल तर ते यकृताच्या आजाराचे लक्षण आहे. असं घडते कारण आजारी यकृत रक्त गोठण्यासाठी किंवा रक्तस्त्राव थांबवण्यासाठी आवश्यक असलेले पदार्थ तयार करत नाही. परिणामी, जखमांमधून जास्त रक्तस्त्राव होतो. ही लक्षणे आढळल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेण्याची शिफारस तज्ञ करतात.
इतर लक्षणे: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, जास्त प्रमाणात मद्यपान केल्याने यकृतामध्ये चरबी जमा होऊ शकते. ज्यामुळे यकृत कडक होते. मात्र, ही समस्या शोधणे कठीण आहे. कारण ती अनेक लोकांमध्ये हळूहळू विकसित होते. शिवाय, काही लोक अल्कोहोल न पिताही चरबी वाढवू शकते. याला नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर आजार म्हणतात. क्लीव्हलँड क्लिनिकच्या मते, जेव्हा अशा लोकांचे यकृत खराब होऊ लागते, तेव्हा वजन कमी होणे, थकवा, अशक्तपणा, त्वचेला खाज सुटणे आणि त्वचेखाली कमकुवत आणि सुजलेल्या रक्तवाहिन्या यासारखी लक्षणे दिसून येतात.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)

