നേപ്പാളിലും ടിബറ്റിലും വെള്ളപ്പൊക്കം; പെട്ടെന്നുള്ള ദുരന്തത്തിന് പിന്നിലെ കാരണങ്ങൾ എന്തെല്ലാം?

2026 ഓഗസ്റ്റ് 26ന് രാവിലെയാണ് നേപ്പാളിലെ ലെൻഡെ ഖോല - ത്രിശൂലി - നരായണി നദീതടത്തിൽ മഹാപ്രളയമുണ്ടായത്. ടിബറ്റൻ അതിർത്തിയ്‌ക്ക് അടുത്തുള്ള റസുവാഗാധി അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഹിമാനിയോ ഹിമശിലയോ തകർന്നോ ഗ്ലേഷ്യൽ തടാകം പൊട്ടിത്തെറിച്ചുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കമോ (GLOF) മൂലമാണ് ഈ ദുരന്തം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് കരുതുന്നത്.

ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ തുടര്‍ന്നുള്ള തിരമാല എട്ട് മുതൽ 10 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ എത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്, 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഗാൽച്ചിയിൽ ഒമ്പത് മീറ്ററും ത്രിഷുലിയിലെ മാലെഖുവിൽ ഏഴ്‌ മീറ്റർ വരേയും തിരമാല ഉയർന്നു. തിമുരെ, റസുവാഗാധി കസ്റ്റംസ് ഏരിയ, സയാഫ്രുബേസി (സയാബ്രുബേസി), മൈലുങ്, ശാന്തിബസാർ, ബെട്രാവതി എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മുഴുവൻ മാർക്കറ്റ് സ്ഥങ്ങളും വെള്ളപ്പാച്ചിലിൽ ഒഴുകിപ്പോയി. 12 ജലവൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട 431.1 മെഗാവാട്ട്), 19 പാലങ്ങൾ, 40 കിലോമീറ്റർ റോഡ് എന്നിവയും നശിച്ചു.

This satellite image provided by Vantor shows a bridge and buildings on the Trishuli River in Nepal on April 19, 2024. (Satellite image ©2026 Vantor via AP)

ഇടിവി ഭാരത് കേരള വാട്‌സ്‌ആപ്പ് ചാനലില്‍ ജോയിന്‍ ചെയ്യാന്‍ ഈ ലിങ്കില്‍ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക

നേപ്പാളിലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൻ്റെ കൃത്യമായ കാരണം ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. ഏതെങ്കിലും ഹിമാനികൾ പെട്ടെന്ന് ഉരുകിപ്പോയതാണോ ദുരന്തത്തിന് കാരണമായതെന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളുടെയും മേഖലയിലെ സമീപകാല മഴയുടെ അളവിൻ്റേയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദമായ പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തലുകളിലൂടെ പ്രദേശത്ത് 4.4 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായതായി കണ്ടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഹിമാനിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ വിള്ളൽ വീണതാകാം ഭൂകമ്പത്തിന് കാരണമായതെന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ തള്ളിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട് പർവതങ്ങളിലെ ഹിമപാതങ്ങളും പാറക്കെട്ടുകളും മൂലമാണ് ഈ സംഭവം ഉണ്ടായതെന്ന് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ജിയോളജിക്കൽ സർവേ (യുഎസ്‌ജിഎസ്) നടത്തിയ പുതിയ പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. വെള്ളമോ മഞ്ഞോ മണ്ണിനെയും മഞ്ഞുമൂടിയതിനെയും അസ്ഥിരപ്പെടുത്തിയപ്പോഴാണ് ദുരന്തം ആരംഭിച്ചത്.

നേപ്പാൾ-ചൈന അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായി റസുവാഗാധിയിൽ ലെൻഡെ നദിയിലേക്ക് അവശിഷ്‌ടങ്ങൾ പതിച്ചതാണ് മണ്ണിടിച്ചിലിന് കാരണമായതെന്നാണ് നേപ്പാൾ ദേശീയ ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി (എൻഡിഎംഎ) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്‌തത്. ഹിമാലയത്തിൻ്റെ പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതി സ്വാഭാവികമായും അത്തരം ദുരന്തങ്ങളുണ്ടാവാനുള്ള സാധ്യതയും വർധിപ്പിക്കുന്നു.

നാഷണൽ റിമോട്ട് സെൻസിങ് സെൻ്റർ (എൻആർഎസ്‌സി) അനുസരിച്ച്, ടിബറ്റിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്നാണ് ദുരന്തം ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ ഭൂകമ്പ നെറ്റ്‌വർക്ക്‌സ് സെൻ്റർ രാവിലെ 8:22 നാണ് (IST) റസുവ മേഖലയ്ക്ക് സമീപം (അക്ഷാംശം 28.076°N, രേഖാംശം 86.494°E) 10 കിലോമീറ്റർ ആഴത്തിൽ 4.9 തീവ്രതയുള്ള ഭൂചലനം രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഈ ഭൂചലനം സിർക്ക് ഹിമാനിയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായിരിക്കാം. പിന്നീട് ഒരു കുത്തനെയുള്ള പർവത താഴ്‌വരയിലേക്ക് ഹിമപാതവും പാറയും ഒഴുകി, നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിനെ താൽക്കാലികമായി തടഞ്ഞു.

തുടർന്ന് വെള്ളം, ചെളി, പാറകൾ, അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിനാശകരമായ വെള്ളപ്പൊക്കം - ത്രിശൂലി നദീതടത്തിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോയി, ഇത് വ്യാപകമായ നാശത്തിന് കാരണമായി. ഒരു ഹിമാനി തകർച്ചയും തുടർന്നുണ്ടായ ഒരു ഐസ്-പാറ ഹിമപാതവുമാണ് വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് കാരണമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ നടത്തിയ ഉപഗ്രഹ ചിത്ര വിശകലനത്തിൽ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. ഇത്തരം സംഭവങ്ങളെ പലപ്പോഴും ഗ്ലേഷ്യൽ തടാക സ്ഫോടന വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ (GLOFs) എന്ന് തരംതിരിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും 2024 ൽ നേപ്പാളിൽ ഇതിന് സമാനമായി മണ്ണിടിച്ചിലിലെ അവശിഷ്‌ടങ്ങൾ കാരണം തടാകങ്ങൾ അടഞ്ഞുപോയിരുന്നു.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഒരു ഭീഷണിയായി: 'മൂന്നാം ധ്രുവം' അപകടത്തിലാണ്

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഹിന്ദുകുഷ് ഹിമാലയൻ മേഖലയിലുടനീളം ഹിമാനികൾ ഉരുകുന്നത് ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. ആർട്ടിക്,അൻ്റാർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മഞ്ഞും ഹിമവും നിറഞ്ഞ പ്രദേശമായ ഹിമാലയം ലോകത്തിൻ്റെ "മൂന്നാം ധ്രുവം" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. താപനില ഉയരുമ്പോൾ, കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളിൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പെർമാഫ്രോസ്റ്റ് - തണുത്തുറഞ്ഞ പാറ, മണ്ണ്, മഞ്ഞ് എന്നിവയുടെ പാളികൾ - ഉരുകാൻ തുടങ്ങുന്നു, ഇത് അവശിഷ്‌ടങ്ങൾ ഒഴുകാൻ കാരണമാകുന്നു.

ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു പ്രതിഭാസമല്ല ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ 2021ലെ ചമോലി ദുരന്തം, സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഒരു ഹിമാനികൾ തകർന്ന് ബ്ലാറ്റൻ ഗ്രാമത്തിൻ്റെ നാശം, 33 പേരുടെ മരണത്തിന് കാരണമായ ഒരു ജോർജിയൻ പർവത റിസോർട്ടിൽ 2023ൽ ഉണ്ടായ മണ്ണിടിച്ചിൽ - ഇവയെല്ലാം ഹിമാനികൾ ഉരുകി ഒലിച്ചു അപകടം ഉണ്ടായതാണ്.

ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങൾ തടയാൻ ഒരു മാർഗമുണ്ടോ?

സ്വിസ് ഹിമാനികൾ തകരുന്ന സമയത്തുപോലും കൃത്യമായ മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ സമയബന്ധിതമായി നൽകിയതിനാൽ ആളുകളെ ഒഴിപ്പിക്കാനും ജീവഹാനി തടയാനും സാധിച്ചു. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ നദികളുടെ നിരപ്പ്, മഴ, ഭൂകമ്പ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ തത്സമയം നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും, നിർണായകമായ മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകാനും സാധിക്കും.

എന്നിരുന്നാലും ഉയർന്ന ചെലവുകൾ കാരണം ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രധാന വെല്ലുവിളിയായി തുടരുകയാണ്. പ്രോത്സാഹജനകമായി, നേപ്പാളിൻ്റെ നിരീക്ഷണ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ നവീകരിക്കുന്നതിന് ഗ്രീൻ ക്ലൈമറ്റ് ഫണ്ട് കഴിഞ്ഞ വർഷം ധനസഹായം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.

അടിയന്തര ദുരന്തസാധ്യതയ്‌ക്കപ്പുറം, മറ്റൊരു പ്രധാന ആശങ്ക കൂടിയുണ്ട്: ജലലഭ്യത. നേപ്പാൾ, ഇന്ത്യ, പാകിസ്ഥാൻ, ചൈന എന്നിവിടങ്ങളിലെ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് കുടിവെള്ളം വിതരണം ചെയ്യുന്ന പ്രധാന നദികളെ പോഷിപ്പിച്ചത് ഈ ഹിമാനികളാണ്. ഹിമാനികൾ ഉരുകുന്നത് തുടക്കത്തിൽ നദികളുടെ ഒഴുക്ക് വർധിപ്പിച്ചേക്കാം. ഹിമാനികൾ ചുരുങ്ങുമ്പോൾ, വരൾച്ച സമയത്ത് ജലവിതരണം കുറയും.

ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്‌വമനം കുറയ്ക്കുക, മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക, ദുർബലമായ പർവത മേഖലകളിൽ കർശനമായ നിരീക്ഷണം നടപ്പിലാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ ശാശ്വത പരിഹാരങ്ങൾ. ഇത്തരം നടപടികൾക്ക് ദുരന്തങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും തടയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും ആയിരക്കണക്കിന് ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയും.

(നിരാകരണം: ഈ ലേഖനത്തിൽ പ്രകടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ്റേതാണ്. ഇവിടെ പ്രകടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്‌തുതകളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഇടിവി ഭാരതിൻ്റെ കാഴ്‌ചപ്പാടുകളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ല)

ALSO READ: കണ്ണീരിലായി നേപ്പാൾ: പ്രളയമരണം 691 ആയി; രക്ഷാദൗത്യത്തിന് കരുത്തേകി ഇന്ത്യയുടെ നാലാം വിമാനവുമെത്തി