14 വർഷത്തെ കഠിനാധ്വാനത്തിൻ്റെ ഫലം നക്സൽ രഹിത ജാർഖണ്ഡ്; ഏറ്റുമുട്ടലിൻ്റെയും കീഴടങ്ങലിൻ്റെയും അറസ്റ്റിൻ്റെയും പൂർണ്ണമായ കഥ
പൊലീസിൻ്റെയും സുരക്ഷാ സേനയുടെയും കഠിനാധ്വാനത്തിനും ത്യാഗത്തിൻ്റെയും ഫലം. ജാർഖണ്ഡ് ഇപ്പോൾ നക്സൽ രഹിത സംസ്ഥാനമാണ്. അറിയാം പൊലീസിൻ്റെയും സുരക്ഷാ സേനയുടെയും പരിശ്രമങ്ങളുടെ കഥ.

Published : May 30, 2026 at 1:13 PM IST
റാഞ്ചി: ജാർഖണ്ഡ് ഇപ്പോൾ നക്സലൈറ്റ് രഹിത സംസ്ഥാനമാണ്. ചില വാണ്ടഡ് നക്സലൈറ്റുകളും ചെറിയ ഗ്രൂപ്പുകളും സംസ്ഥാനത്ത് തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവർക്ക് സംഘടനാ ശക്തിയോ പൊലീസിനെ നേരിടാനുള്ള കഴിവോ ഇല്ല. കേന്ദ്ര സേനയുടെയും ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിൻ്റെയും സംയുക്ത പരിശ്രമങ്ങളുടെയും ത്യാഗങ്ങളുടെയും ഫലമായി നക്സലുകളുടെ ഉന്മൂലനം സംസ്ഥാനത്ത് പൂർത്തിയായി.
14 വർഷത്തിനിടെ ലഭിച്ച വൻ വിജയം
കഴിഞ്ഞ 14 വർഷത്തിനിടെ ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിന് നക്സലിസത്തെ പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഈ കാലയളവിൽ, 225-ലധികം നക്സലൈറ്റ് ഏറ്റുമുട്ടലുകളും, 5,000-ത്തിലധികം നക്സലൈറ്റ് അറസ്റ്റുകളും, 310ലധികം നക്സലൈറ്റ് കീഴടങ്ങലുകളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സംസ്ഥാനത്തെ വിവിധ നക്സലൈറ്റ് ബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയ അളവിൽ ആയുധങ്ങൾ, വെടിക്കോപ്പുകൾ, ഐഇഡികൾ എന്നിവയും കണ്ടെടുത്തു.
സരന്ദയിലെ അവസാന മുന്നണി
ജാർഖണ്ഡിൽ ഇപ്പോഴും ചില നക്സലൈറ്റുകൾ അവശേഷിക്കുന്ന ഏക പ്രദേശം സരന്ദ വനമേഖലയാണ്. പൊലീസിൻ്റെ കർശനമായ പരിശോധന മൂലം അവരുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറയുകയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സാരണ്ടയിലെ മുൻ നക്സലൈറ്റ് ശക്തികേന്ദ്രത്തെയും അവരുടെ മുഴുവൻ മേഖലയെയും നശിപ്പിച്ചു.
2025 -26: ഏറ്റവും വിജയകരമായ വർഷങ്ങൾ
- 2025, 2026 വർഷങ്ങൾ നക്സൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വളരെ വിജയകരമായിരുന്നു.
- 2025: ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ 34 നക്സലൈറ്റുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു
- 2026: 22 നക്സലൈറ്റുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു
കഴിഞ്ഞ നാല് വർഷത്തിനിടെ, ബുദ്ധ പഹാർ, ലുഗു പഹാരി, പരസ്നാഥ്, ബുൾബുൾ തുടങ്ങിയ നക്സൽ ബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് നക്സലൈറ്റുകളെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കി.
2000-2012: നക്സലൈറ്റ് ആധിപത്യം
25 വർഷം മുമ്പ് ജാർഖണ്ഡ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സ്ഥിതിഗതികൾ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. 2000 മുതൽ 2012 വരെ, നക്സലൈറ്റ് സംഘടനകൾ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും സജീവമായിരുന്നു, സുരക്ഷാ സേനയ്ക്ക് നിരന്തരം നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അക്കാലത്ത്, നക്സലൈറ്റുകൾക്ക് ഒരു പ്രബല സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു.
2014 ന് ശേഷം തന്ത്രപരമായ മാറ്റം
2014 ന് ശേഷം, ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസ് തന്ത്രം മാറ്റുകയും കൂടുതൽ ആക്രമണാത്മക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. എല്ലാ ദൗത്യങ്ങളിലും പുതിയ വിജയങ്ങൾ കൈവരിച്ചുകൊണ്ട് പൊലീസ് പ്രധാന നക്സലൈറ്റ് ഒളിത്താവളങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു. ഒരു കോടിയിലധികം രൂപയുടെ പാരിദോഷങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി മുൻനിര നക്സലൈറ്റ് നേതാക്കൾ കൊല്ലപ്പെടുകയോ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്തു.
ഓപ്പറേഷൻ ഗ്രീൻ ഹണ്ട് മുതൽ സാരന്ദ ക്ലീൻ വരെ
ജാർഖണ്ഡിലെ നക്സൽ വിരുദ്ധ പ്രചാരണം 2004 ൽ ഓപ്പറേഷൻ ഗ്രീൻ ഹണ്ടോടെയാണ് ഔപചാരികമായി ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ 2012 ന് ശേഷമാണ് യഥാർത്ഥ വിജയം കൈവരിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. സിആർപിഎഫും ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസും സംയുക്തമായി നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നക്സലൈറ്റുകളുടെ സാമ്പത്തിക, സൈനിക നട്ടെല്ല് തകർത്തു. ബുദ്ധ പഹാഡ് മുതൽ പരസ്നാഥ് വരെയുള്ള എല്ലാ പ്രധാന നക്സലൈറ്റ് ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിൻ്റെ ഈ നേട്ടം മുഴുവൻ രാജ്യത്തിനും ഒരു മാതൃകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 14 വർഷത്തെ തുടർച്ചയായ കഠിനാധ്വാനത്തിൻ്റെയും ത്യാഗത്തിൻ്റെയും ഫലങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ദൃശ്യമാണ്.
ജാർഖണ്ഡിൽ നക്സലൈറ്റുകൾക്കെതിരായ നടപടികൾ
2025-ൽ ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസും സുരക്ഷാ സേനയും ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ 34 നക്സലൈറ്റുകളെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. സംസ്ഥാനത്തെ നക്സൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ശക്തിയെ ഈ കണക്കുകൾ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. മുമ്പ്, ഏറ്റവും കൂടുതൽ നക്സലൈറ്റുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടത് 2008 ലാണ്. 46 നക്സലൈറ്റുകൾ. 2026-ൽ ഇതുവരെ 22 നക്സലൈറ്റുകൾ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
2004-ൽ കർശന നടപടി ആരംഭിച്ചു
ജാർഖണ്ഡ് രൂപീകരണത്തിൻ്റെ ആദ്യ മൂന്ന് വർഷങ്ങളിൽ (2001, 2002, 2003), നക്സലൈറ്റുകൾക്ക് ആളപായമൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ല. 2004-ൽ പൊലീസ് അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തമാക്കി. അതേ വർഷം ഗ്രീൻ ഹണ്ട് ഓപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ചതോടെ 18 നക്സലൈറ്റുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 2004 മുതൽ 2022 വരെ, ഓരോ വർഷവും ശരാശരി ഏഴ് നക്സലൈറ്റുകൾ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
2013 ന് ശേഷം പ്രധാന പോരാട്ടങ്ങൾ ശക്തമായി.
| വർഷം | പ്രധാന പോരാട്ടങ്ങളുടെ എണ്ണം |
| 2013 | 13 |
| 2014 | 10 |
| 2015 | 25 |
| 2016 | 21 |
| 2017 | 12 |
| 2018 | 26 |
| 2019 | 26 |
| 2020 | 14 |
| 2021 | 6 |
| 2022 | 5 |
| 2023 | 6 |
| 2024 | 20 |
| 2025 | 34 |
| 2026 (ഇതുവരെ) | 22 |
ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഓപ്പറേഷനുകൾ: 2022 ൽ 5 എണ്ണം മാത്രം.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓപ്പറേഷനുകൾ: 2025 ൽ 34 ഓപ്പറേഷനുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി.
2021 മുതൽ 2023 വരെ ഓപ്പറേഷനുകളുടെ എണ്ണം കുറവായിരുന്നു, ഇത് നക്സലൈറ്റ് പ്രവർത്തനത്തിൽ കുറവുണ്ടായതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 2024, 2025, 2026 വർഷങ്ങളിൽ ഓപ്പറേഷനുകളുടെ എണ്ണം വീണ്ടും വർദ്ധിച്ചു. ഇത് സുരക്ഷാ സേന ആക്രമണാത്മക തന്ത്രം സ്വീകരിച്ചതിൻ്റെ സൂചനയാണ്.
നക്സലിസത്തിന് പൊലീസ് കനത്ത വില നൽകി
ജാർഖണ്ഡ് നക്സൽ മുക്തമാക്കുന്നതിനുള്ള പാതയിൽ സുരക്ഷാ സേന കനത്ത വില നൽകി. സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് ശേഷമുള്ള 25 വർഷത്തിനിടെ 562-ലധികം സൈനികരും കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സേനകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും രക്തസാക്ഷികളായി.
2002 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ രക്തസാക്ഷികൾ
നക്സലൈറ്റ് ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വീരമൃത്യു വരിച്ചത് 2002 ലാണ് 69 പേരാണ് അന്ന് മരിച്ചത്. മറ്റ് വർഷങ്ങളിലെ കണക്കുകൾ ഇപ്രകാരമാണ്
| ജാർഖണ്ഡിൽ നക്സലൈറ്റ് ആക്രമണത്തിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ച പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ. | |
| വർഷം | രക്തസാക്ഷികളായ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ എണ്ണം |
| 2001 | 55 |
| 2002 | 69 |
| 2003 | 20 |
| 2004 | 45 |
| 2005 | 30 |
| 2006 | 45 |
| 2007 | 11 |
| 2008 | 39 |
| 2009 | 64 |
| 2010 | 24 |
| 2011 | 32 |
| 2012 | 26 |
| 2013 | 26 |
| 2014 | 8 |
| 2015 | 4 |
| 2016 | 9 |
| 2017 | 2 |
| 2018 | 9 |
| 2019 | 14 |
| 2020 | 1 |
| 2021 | 5 |
| 2022 | 3 |
| 2023 | 5 |
| 2024 | 2 |
| 2025 | 5 |
| 2026 | 1 |
14 വർഷത്തിനിടെ 950 ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ
2013 മുതൽ 2026 ഏപ്രിൽ വരെ പൊലീസും നക്സലൈറ്റുകളും തമ്മിൽ ആകെ 950 ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ നടന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയത് 2009 ലാണ്. സമീപ വർഷങ്ങളിലെ ഏറ്റുമുട്ടലുകളുടെ എണ്ണം ഇപ്രകാരമാണ്:
| ജാർഖണ്ഡിൽ പൊലീസും നക്സലൈറ്റുകളും തമ്മിൽ നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടൽ. | |
| വർഷം | ഏറ്റുമുട്ടലുകളുടെ എണ്ണം |
| 2013 | 68 |
| 2014 | 59 |
| 2015 | 48 |
| 2016 | 63 |
| 2017 | 38 |
| 2018 | 54 |
| 2019 | 38 |
| 2020 | 52 |
| 2021 | 37 |
| 2022 | 27 |
| 2023 | 30 |
| 2024 | 34 |
| 2025 | 46 |
| 2026* | 23 |
നക്സലിസത്തിൻ്റെ വേരുകൾ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സംസ്ഥാനം ദൗത്യത്തിൽ വിജയിച്ചുവെന്ന് ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിൻ്റെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിരവധി സൈനികർ ഈ ദൗത്യത്തിൽ രക്തസാക്ഷികളായി. 14 വർഷത്തിനിടെ 306 പേർ മരണപ്പെട്ടു.

നക്സലിസത്തിൻ്റെ വേരുകൾ സംസ്ഥാനത്ത് അതിവേഗം ദുർബലമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ 14 വർഷത്തിനിടെ 306 നക്സലൈറ്റുകൾ കീഴടങ്ങി. ഇതിൽ 25 ലക്ഷം രൂപ വരെ പാരിതോഷികം പ്രഖ്യാപിച്ച നക്സലൈറ്റുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. നക്സലൈറ്റുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളിലെ കുറവ് നക്സലിസം ഇപ്പോൾ ഇല്ലാതാവുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

കഴിഞ്ഞ 14 വർഷത്തിനിടെ 306 നക്സലൈറ്റുകൾ ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങി. സംസ്ഥാനത്ത് സുരക്ഷാ സേനയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഫലപ്രാപ്തിയുടെയും നക്സലൈറ്റ് മനോവീര്യം ദുർബലമാകുന്നതിൻ്റെയും സൂചനയായി ഈ കീഴടങ്ങലുകളുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
2026 ലെ പ്രാഥമിക ഡാറ്റ: രണ്ട് ജില്ലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാത്രം
2026 ഏപ്രിലിലെ ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസിൻ്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ ലഭ്യമായ ഡാറ്റ അനുസരിച്ച്, 2026 ജനുവരിയിൽ സംസ്ഥാനത്തെ 24 ജില്ലകളിലായി അഞ്ച് നക്സലൈറ്റ് സംഭവങ്ങൾ മാത്രമേ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളൂ. ഇതിൽ മൂന്നെണ്ണം ചത്ര ജില്ലയിലും രണ്ടെണ്ണം വെസ്റ്റ് സിംഗ്ഭുമിലുമാണ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ഫെബ്രുവരി, മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം ആകെ 25 നക്സലൈറ്റ് സംഭവങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
2025 ഡിസംബർ-നവംബർ: കുറഞ്ഞുവരുന്ന കണക്കുകൾ
2025 ഡിസംബറിൽ ജാർഖണ്ഡിലുടനീളം 11 നക്സലൈറ്റ് സംഭവങ്ങൾ മാത്രമാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ റാഞ്ചിയിൽ ഒന്നും ഛത്രയിൽ ആറും ഖുന്തിയിൽ രണ്ടും വെസ്റ്റ് സിംഗ്ഭുമിൽ രണ്ടും കേസുകള് വീതം ഉൾപ്പെടുന്നു. 2025 നവംബറിൽ എണ്ണം എട്ടായി ആയി കുറഞ്ഞു. ഇതിൽ റാഞ്ചി (2), ഛത്ര (1), ലോഹർദാഗ (1), വെസ്റ്റ് സിംഗ്ഭും (1), ലത്തേഹാർ (3) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അറസ്റ്റുകളും ഏറ്റുമുട്ടലുകളുമാണ്.
രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത നക്സലൈറ്റ് കേസുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും നക്സലൈറ്റ് ആക്രമണങ്ങള് ഉൾപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. മിക്ക കേസുകളിലും നക്സലൈറ്റുകളുടെ അറസ്റ്റ്, പൊലീസുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ, ഒളിപ്പിച്ച ആയുധങ്ങളും സ്ഫോടകവസ്തുക്കളും കണ്ടെടുക്കൽ എന്നിവയാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്.

നക്സലൈറ്റ് സംഭവങ്ങൾ നാല് വിഭാഗങ്ങളായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നു
- നക്സലൈറ്റ് സംഭവം/ആക്രമണം
- നക്സലൈറ്റ് അറസ്റ്റ്
- ഏറ്റുമുട്ടലിൽ നക്സലൈറ്റ് കൊലപാതകം
- ആയുധങ്ങളും സ്ഫോടകവസ്തുക്കളും കണ്ടെടുക്കൽ
സുരക്ഷാ സേനയുടെ വിജയത്തിൻ്റെ സൂചന
വിദഗ്ദരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, നക്സലൈറ്റ് സംഘടനകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അതിവേഗം കുറഞ്ഞുവരികയാണെന്ന് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ പല നക്സല് ബാധിത ജില്ലകളിലും സുരക്ഷാ സേന ഇപ്പോൾ സ്വാധീനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. തുടർച്ചയായ കീഴടങ്ങലുകളും വിജയകരമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളും സംഭവങ്ങളിലെ കുറവും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

