ETV Bharat / health

ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಗಳೇನು?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಆನುವಂಶಿಕ ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಶೈಲಿ. ಈ ಕುರಿತು ವೈದ್ಯರು ತಿಳಿಸುವುದೇನು? ಲೇಖನ: ಸೌಮಿತಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ.

TYPE 2 DIABETES IN CHILDREN  TYPE 2 DIABETES  DIABETES  ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ- ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ (ETV Bharat, Getty Images)
author img

By ETV Bharat Health Team

Published : April 20, 2026 at 10:20 PM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮಧುಮೇಹ ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಾಧಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತ್ವರಿತ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಂದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನವಲ್ಲ, ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಧುಮೇಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ, ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ ಕಾಯಿಲೆ ಏಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ? ಈ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳೇನು?

ಟೈಪ್ 1 & ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ: ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು: ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಠಾಕೂರ್ಪುಕೂರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮಣಿಪಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಅಂತಃಸ್ರಾವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡಾ.ಸೋಹಮ್ ತರಫ್ದಾರ್ ಅವರು, 'ಹಿಂದೆ, ಒಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಮಧುಮೇಹ ಇರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾದರೆ, ಅದು ಬಹುತೇಕ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರಿಗೆ ಟೈಪ್ 1 ಮಧುಮೇಹ ಇರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಳೆದ ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ, ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೈಪ್ 1 ಮಧುಮೇಹವನ್ನು 'ಜುವೆನೈಲ್ ಡಯಾಬಿಟಿಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಸ್ವಂತ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿಯೊಳಗಿನ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಹವು ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯು ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಅದರ ಕೊಡುಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಆನುವಂಶಿಕ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಶೈಲಿ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ದೇಹದ ಕೊಬ್ಬು, ಬೊಜ್ಜು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

TYPE 2 DIABETES IN CHILDREN  TYPE 2 DIABETES  DIABETES  ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ- ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ (Getty Images)

ಪರಿವರ್ತಿತ ಬಾಲ್ಯ, ಜೀವನಶೈಲಿ: ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಆರೋಗ್ಯದ ತಜ್ಞ ಡಾ.ಅರುಣ್ ಕೆಡಿಯಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ 'ಟ್ಯಾಗ್' ನಂತಹ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಇರುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮಕ್ಕಳು ಹೊರಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಹೋಗುವುದು ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯವನ್ನು ಈಗ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ದೂರದರ್ಶನ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಕೊಬ್ಬು ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವು ಈಗ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹವು 14 ಅಥವಾ 15 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹದಿಹರೆಯದವರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಡಾ.ಅರುಣ್ ಕೆಡಿಯಾ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಧುಮೇಹ ಬರಲು ಕಾರಣಗಳೇನು:

ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯುಕ್ತ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ಅಂಶಗಳು ಆಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

TYPE 2 DIABETES IN CHILDREN  TYPE 2 DIABETES  DIABETES  ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ- ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ (Getty Images)

ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದ ಡಾ. ತರಫ್ದಾರ್ ಅವರು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹವಾದಾಗ, ಇನ್ಸುಲಿನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು 'ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದಾಗ, ದೇಹವು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಶೇಖರಣೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮುಂಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ'

ಪೋಷಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳೇನು?: ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಪೋಷಕರು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುರಿದ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಡ್‌ನಂತಹ ಪಿಷ್ಟಯುಕ್ತ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭರಿತ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 30 ನಿಮಿಷದಿಂದ ಒಂದು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ದೈಹಿಕ ಆಟ, ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ಈಜು ಅಥವಾ ನೃತ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಟ್ಯಾಗ್ ಇಲ್ಲವೇ ಓಟದ ಆಟಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಏಕೈಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಹುದು.

ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಗಳು:

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ:

  1. ಈಟಿವಿ ಭಾರತದಿಂದ ಮಧುಮೇಹದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭ: ಈ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್​ ಗುರಿ-ಉದ್ದೇಶದ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ
  2. ದೇಶದಲ್ಲಿ 10 ಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಮಧುಮೇಹ!: ಎಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು, ಎಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ? ಈ ಆಹಾರಗಳು ನಿಮಗಲ್ಲ
  3. ಮಧುಮೇಹಿಗಳು ರಕ್ತದ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಅಂಗಾಂಗ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು? ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳೇನು? ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಗಳಿವು
  4. ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ ಪೀಡಿತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕಾಡುವ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳೇನು? ತಡೆಯಲು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ & ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳೇನು? ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಗಳೇನು?
  5. ದೇಹದ ಈ 6 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು: WHO ವರದಿ ತಿಳಿಸುವುದೇನು?