ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಮೋಘಸಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿವಾದ: ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪ್ರಕರಣ ಇತ್ಯರ್ಥ

ನವದೆಹಲಿ : ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಮೋಘಸಿದ್ದ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಂದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪೂರ್ವಜರ ಅರ್ಚಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬುಧವಾರ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಕೆ. ವಿನೋದ್ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

'ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣವು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಸುದೀರ್ಘ ವಿವಾದವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು/ವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು/ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಪೂರ್ವಜರ ಪೂಜಾರಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು 600 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿಧನರಾದ ಸಂತ ಅಮೋಘಸಿದ್ದರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರ್ಕೇರಿಯ ಜಲಗೇರಿಯ ಮಾಮಟ್ಟಿ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಮೋಘಸಿದ್ದರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಪೀಠವು ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು, ಭಕ್ತರಿಂದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರಾ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವ ಆನುವಂಶಿಕ 'ವಾಹಿವತ್ದಾರ'(ವಹಿವಾಟುದಾರ) ಪೂಜಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದ ಇದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ವಿವಾದದ ಮೂಲವು 1944ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನದ್ದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. ಆಗ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯವರು ದೇವಾಲಯದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಕರಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲಿನ ಪೂಜಾರಿಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

1901ರ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಪೂಜಾರಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಿಯೇ ಇವೆ ಎಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎರಡೂ, ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, 1944ರ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಪೂಜಾರಿಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೋರಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ.

ಅನುವಂಶಿಕ ಪೂಜಾರಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅರ್ಜಿದಾರರು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಯಾವಾಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಯಾವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಾದಿಸಲು ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

"ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು/ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಯು ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ಬರಿಯ ನಿರಾಕರಣೆ ಮತ್ತು 1901ರ ತೀರ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳ ಮೂಲಕ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕ 'ವಾಹಿವತ್ದಾರ' ಪೂಜಾರಿಗಳಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅದು ಗಮನಿಸಿದೆ.

'ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಿರುವ ಪೀಠವು, ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಕೃತತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಪುಣೆ ಪೋರ್ಷೆ ಅಪಘಾತ: ಆರೋಪಿ ತಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿ ಕುರಿತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್​