ETV Bharat / state

Diyodar meteorite fall in India: બનાસકાંઠાના દિયોદરમાં પડેલી ઉલ્કાઓએ ખોલ્યા બ્રહ્માંડના રહસ્યો

સંશોધકોએ પુષ્ટિ કરી છે કે ગુજરાતના બે ગામોમાં ક્રેશ થયેલી ઉલ્કાપિંડ એ દુર્લભ ઓબ્રીટ છે જે આપણા સૌરમંડળમાં અત્યંત ઓછા વિભિન્ન પેરેન્ટ બોડીમાંથી પેદા થયા છે. ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL) અમદાવાદના વૈજ્ઞાનિકોએ 17 ઓગસ્ટ, 2022ના રોજ ગુજરાતના બનાસકાંઠાના બે ગામોમાં પડેલા ઉલ્કાપિંડને ઓબ્રાઈટ તરીકે ઓળખવાનો દાવો કર્યો છે.

rare-aubrite-meteor-that-crashed-in-gujarat-could-shed-light-on-evolution-of-planets
rare-aubrite-meteor-that-crashed-in-gujarat-could-shed-light-on-evolution-of-planets

Published : February 16, 2023 at 12:53 PM IST

|

Updated : February 16, 2023 at 1:33 PM IST

Choose ETV Bharat

અમદાવાદ: ગત વર્ષે 17 ઓગસ્ટ 2022 ના રોજ ગુજરાત બનાસકાંઠાના રાવેલ ગામમાં એક મહિલા તેના મંડપને સાફ કરી રહી હતી ત્યારે તેની બાજુમાં એક પથ્થરનો ટુકડો તૂટી પડ્યો હતો. તેણે તેના મંડપની ટાઇલ્સને નુકસાન પહોંચાડ્યું અને એક નાનો ખાડો પણ પડી ગયો હતો. બીજી તરફ આવી જ ઘટના બનાસકાંઠાના રાંતિલાના ગ્રામવાસીઓએને પણ આવો જ એક પથ્થરનો ટુકડો લીમડાના ઝાડની ડાળી સાથે અથડાયો હતો. બે ગામોમાં પડેલા ઉલ્કાપિંડને ઓબ્રાઈટ તરીકે ઓળખવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

ગુજરાતના બે ગામોમાં ક્રેશ થયેલી ઉલ્કાપિંડ એ દુર્લભ ઓબ્રીટ છે (Geological Survey of India)
ગુજરાતના બે ગામોમાં ક્રેશ થયેલી ઉલ્કાપિંડ એ દુર્લભ ઓબ્રીટ છે (Geological Survey of India)

દુર્લભ ઓબ્રીટ: ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે આ દુર્લભ તત્વમાં બુધ ગ્રહની સપાટી પર મળતા પથ્થરની અનન્ય લાક્ષણિકતાઓ સાથે મેચ થાય છે. તેથી જ ભવિષ્યમાં ગ્રહોની પ્રક્રિયાઓને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. દુર્લભ ઓબ્રાઈટ ભારતમાં છેલ્લે 1852માં યુપીના ગોરખપુરમાં મળી આવ્યું હતું. પીઆરએલ જૂથે ઓબ્રાઇટની ખનિજ રચના નક્કી કરવા માટે ગામા-રે સ્પેક્ટ્રોમીટરનો ઉપયોગ કર્યો હતો. જૂથે ઉલ્કાને મોનોમિક્ટ બ્રેસીઆ તરીકે પણ વર્ગીકૃત કર્યું છે.

આ પણ વાંચો Agra Taj Mahotsav: તાજ મહોત્સવની તારીખ બદલાઈ, જાણો કેમ કરવામાં આવ્યો ફેરફાર

ઉલ્કા રિચર્સ માટે મોકલાઈ: એક મોટો ટુકડો દિયોદરમાં જ્યારે બીજો રાવેલ ગામમાં પડ્યો હતો. ગ્રામજનોએ મોટા ટુકડાઓ એકઠા કર્યા અને ભૌતિક સંશોધન પ્રયોગશાળાના વૈજ્ઞાનિકોને સોંપ્યા. નમૂનાઓનું વજન લગભગ 200 ગ્રામ હતું. વિશ્લેષણની વિગતો જર્નલ કરંટ સાયન્સમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે, જે જણાવે છે કે ઉલ્કાના ટુકડાના નમૂનાઓ રેગોલિથ તરીકે દેખાયા હતા. જે સૂચવે છે કે તે ઉલ્કા પિંડમાંથી પસાર થતા પહેલા તૂટતા પહેલા એક જ ઉલ્કાના સમૂહનો ભાગ હતો.

આ પણ વાંચો Micro Miniature Painting: હસ્તકલાના પ્રદર્શનમાં માઇક્રો મિનીએચર પેઇન્ટિંગ આકર્ષણનું કેન્દ્ર

"ઉલ્કાપિંડનો આ દુર્લભ નમૂનો માત્ર હાલના ઉલ્કાના ડેટાબેઝમાં વધારો કરતો નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં ગ્રહોની પ્રક્રિયાઓને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ હશે. ભારતીય ઉપમહાદ્વીપમાં ઉલ્કાપાતનો અસાધારણ રેકોર્ડ જોવા મળ્યો હતો. જો કે, ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર ખાતે 1852માં બુસ્ટી પતન પછી ભારતમાં આ બીજી વખત ઓબ્રીટ પડી હતી." -સંશોધકો

ભારતમાં 1852માં આવી ઉલ્કા પડી હતી: નમૂનાઓના પૃથ્થકરણમાં જાણવા મળ્યું કે ઉલ્કા એ ઓબ્રાઈટનો દુર્લભ નમૂનો હતો. ઓબ્રાઇટ ઉલ્કાના દુર્લભ એકોન્ડ્રાઇટ જૂથમાં આવે છે. ઓબ્રાઇટ્સમાં સોડિયમ, ટાઇટેનિયમ, મેંગેનીઝ, ક્રોમિયમ અને કેલ્શિયમના સલ્ફાઇડ્સ હોય છે. આ બધા લિથોફાઈલ તત્વો છે. ઓબ્રાઈટ ઉલ્કા ભારતમાં એક દુર્લભ વસ્તુ છે. છેલ્લી વખત ભારતમાં 1852માં આવી ઉલ્કા તૂટી પડી હતી.

Last Updated : February 16, 2023 at 1:33 PM IST