હીટવેવ અને તીવ્ર ગરમીથી હાર્ટ ફેલિયરનું જોખમ વધી શકે છે, જાણો હ્રદયના દર્દીઓ કેવી રીતે રાખે સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન
ગરમીમાં હ્રદયને સામાન્ય કરતાં વધુ મહેનત કરવી પડે છે, જાણો કારણ અને સાવચેતીના ઉપાય.

Published : May 27, 2026 at 8:13 PM IST
હૈદરાબાદ : હીટવેવ અને વધુ પડતી ગરમીથી હાર્ટ ફેલિયરનું જોખમ વધી શકે છે. ગરમ મોસમ દિલની બીમારી ધરાવતા લોકો માટે ખાસ ખતરો બની શકે છે, કારણ કે શરીરના મુખ્ય તાપમાનને સામાન્ય સ્તરે રાખવા માટે દિલને વધુ મહેનત કરવી પડે છે. આવા સમયે દિલના દર્દીઓ માટે આ વધારાનો દબાણ સ્ટ્રોક, હાર્ટ ફેલિયર અને અન્ય ગંભીર સમસ્યાઓનું મોટું કારણ બની શકે છે.
ગરમી દિલ પર કેવી અસર કરે છે?
બ્રિટિશ હાર્ટ ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, ગરમીની મોસમમાં જેમ જેમ તાપમાન વધે છે, તેમ તેમ શરીરને ઠંડુ રાખવા માટે હ્રદયને સામાન્ય કરતાં વધુ મહેનત કરવી પડે છે. ગરમ મોસમમાં લોહીની નસો ફેલાઈ જાય છે, જેના કારણે બ્લડ પ્રેશર ઘટી શકે છે. પરંતુ શરીરને ઠંડુ રાખવા માટે, દિલને સામાન્ય કરતાં વધુ ઝડપથી લોહી પંપ કરવું પડે છે.
આ વધેલા દબાણની અસર હાર્ટ બીટ અને બ્લડ પ્રેશર બંને પર પડે છે, જેના કારણે હાર્ટ અટેક, હ્રદયની ધબકારાની અનિયમિતતા અને ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધી જાય છે. શરીરના તાપમાનમાં જરાપણ વધારો થવાથી દિલ પ્રતિ મિનિટ વધુ વખત ધબકવા લાગે છે, જે દિલ પર સીધો ભાર પાડે છે.
ગરમીમાં આ રીતે રાખો તમારા દિલની સંભાળ
ઘરડા અને ખૂબ નાના બાળકોને પોતાના શરીરનું તાપમાન નિયંત્રણમાં રાખવામાં વધુ મુશ્કેલી પડે છે. આ કારણે તેઓ અતિશય ગરમીથી પ્રભાવિત થવાના વધુ જોખમમાં હોય છે.
ગરમીમાં હ્રદયને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ ટિપ્સને અનુસરો:
- પુષ્કળ પ્રમાણમાં પ્રવાહી પીવો: પાણી, લીંબુ પાણી, ORS અથવા નારિયેળ પાણી જેવા પ્રવાહી પીવાથી પરસેવાથી નીકળેલા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સની ઉણપ પૂરી થાય છે. આ ડિહાઇડ્રેશનથી બચાવે છે, લોહીનું પ્રમાણ સામાન્ય રાખે છે અને અચાનક ચક્કર આવવા કે લો બ્લડ પ્રેશર જેવી સમસ્યાઓથી બચાવે છે. જો તમને પ્રવાહી ઓછું લેવાની સલાહ આપવામાં આવી હોય, તો ઠંડુ રહેવાના અન્ય ઉપાયો વિશે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.
- ઘરને ઠંડુ રાખો: સીધા તડકા પડતી બારીઓને શટર, બ્લાઇંડ્સ અથવા પડદાથી ઢાંકી રાખો. જો ઘરની બહારનું તાપમાન ઘરની અંદરના તાપમાન કરતાં ઓછું હોય, તો બારીઓ ખોલી દો. જે લાઇટ અથવા વિજળીના સાધનોની જરૂર ન હોય, તેને બંધ રાખો.
- એન્જાઇના હોય તો સાવધાની રાખો: જો તમે એન્જાઇનાને નિયંત્રણમાં રાખવા GTN સ્પ્રેનો ઉપયોગ કરો છો, તો ગરમ મોસમમાં વધુ સાવધાની રાખો. GTN સ્પ્રે લોહીની નસોને ઝડપથી ફેલાવી શકે છે, જેના કારણે બ્લડ પ્રેશર અચાનક ઘટી શકે છે અને તમને બેહોશી જેવું લાગી શકે છે.
- દારૂના સેવનથી બચો: દારૂ પીવાથી શરીરમાં પાણીની ઉણપ વધી શકે છે.
- ઠંડી વસ્તુઓ ખાઓ: કચુંબર અથવા ફળ જેવી વધુ પાણી ધરાવતી વસ્તુઓ તમને ઠંડા રાખવામાં મદદ કરી શકે છે.
- છાંયડામાં સમય વિતાવો: દિવસના સૌથી ગરમ સમયમાં, સવારે 11 વાગ્યાથે બપોરે 3 વાગ્યાની વચ્ચે, તડકાથી દૂર રહો.
- કસરતથી બચો: વધુ તાપમાનમાં ખૂબ શારીરિક કસરત કરવાથી બચવું શ્રેષ્ઠ છે. જો તમે કસરત કરો છો, તો સુનિશ્ચિત કરો કે તમારા શરીરમાં પાણીની ઉણપ ન હોય.
- હલકા કપડાં પહેરો: લિનન અથવા કપાસ જેવા કુદરતી તંતુઓમાંથી બનેલા છૂટક કપડાં તમને ઠંડા રાખવામાં મદદ કરી શકે છે.
(ડિસક્લેમર: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી સંશોધન અને નિષ્ણાતોની સલાહ પર આધારિત છે. કૃપા કરીને આ અમલમાં મૂકતા પહેલા કોઈ નિષ્ણાતની સલાહ લો.)
આ પણ વાંચો...

