કૉપીરાઈટ વિવાદ: 'વીરા રાજા વીરા' ગીતમાં ડાગર બ્રધર્સને ક્રેડિટ આપવા સહતમ થયા એ.આર. રહેમાન
સંગીતકાર એ.આર. રહેમાને સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પોનીયિન સેલ્વન II ના "વીરા રાજા વીરા" માં ડાગર ભાઈઓને શ્રેય આપવા સંમતિ આપી
Published : February 21, 2026 at 8:20 PM IST
નવી દિલ્હી: જાણીતા સંગીતકાર એ.આર. રહેમાને શુક્રવારે સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ ફિલ્મ Ponniyin Selvan II ના ગીતના ક્રેડિટ્સમાં જુનિયર ડાગર બ્રધર્સના ગાયનનો ઉલ્લેખ કરવા તૈયાર છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયમૂર્તિઓ જોયમલ્યા બાગચી તથા વિપુલ એમ. પંચોલીની પીઠે નિર્દેશ આપ્યો કે, સુધારેલી ક્રેડિટ લાઇન પાંચ અઠવાડિયામાં તમામ સોશિયલ મીડિયા અને OTT પ્લેટફોર્મ પર દર્શાવવી જોઈએ.
સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું: “એકલ અથવા દ્વિ-ન્યાયાધીશ પીઠે આપેલા કારણો ગમે તે હોય, અમે પક્ષોને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા માટે મનાવ્યા છે. રહેમાને અંતરિમ વ્યવસ્થા તરીકે સ્વીકાર્યું છે કે, તમામ OTT અને ઑનલાઇન પ્લેટફોર્મ પર સંબંધિત ગીત માટેની ક્રેડિટ લાઇન આ મુજબ હશે: ‘Composition inspired from Dagarwani tradition Dhrupad, first recorded by Late Ustad M Faiyazuddin Dagar and his nephew Ustad Faiyaz Wasifuddin Dagar.’”
રહેમાન તરફથી હાજર સિનિયર એડવોકેટ એ.એમ. સિંહવીએ કોર્ટને જણાવ્યું કે, તેમના ક્લાયન્ટે સૂચિત સ્વીકાર મંજૂર કર્યો છે, પરંતુ આ છૂટછાટ મુખ્ય કૉપિરાઇટ કેસમાં તેમની દલીલને અસર કરશે નહીં. તેમણે મીડિયા અહેવાલો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, રહેમાનને ગયા અઠવાડિયે કોર્ટમાં “ઝટકો” લાગ્યો હતો.
પીઠે જણાવ્યું કે કાર્યવાહી કેવી રીતે રિપોર્ટ થાય છે તે નિયંત્રિત કરી શકાતું નથી, પરંતુ સ્પષ્ટ કર્યું કે, નાગરિક દાવો સ્વતંત્ર રીતે આગળ વધશે અને સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન કરાયેલા અવલોકનોનો તેના પર કોઈ પ્રભાવ નહીં પડે.
13 ફેબ્રુઆરીએ સુપ્રીમ કોર્ટે રહેમાનને ફિલ્મના 'વીરા રાજા વીરા' ગીત સંદર્ભે ધ્રુપદ ગાયક ફૈયાઝ વસીફુદ્દીન ડાગરના ગાયન અને યોગદાનનો ઉલ્લેખ કરવા જણાવ્યું હતું.
કેસની પૃષ્ઠભૂમિ
ડાગરનો દાવો છે કે 'વીરા રાજા વીરા' ગીત શિવસ્તુતિ પરથી નકલ કરવામાં આવ્યું છે, જે રચના તેમના પિતા નાસિર ફૈયાઝુદ્દીન ડાગર અને કાકા ઝાહિરૂદ્દીન ડાગર — જેને જુનિયર ડાગર બ્રધર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમનાદ્વારા બનાવવામાં આવી હતી.
રહેમાને આ આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા છે અને જણાવ્યું છે કે, શિવસ્તુતિ પરંપરાગત ધ્રુપદ રેપર્ટુઆરનો ભાગ છે અને પબ્લિક ડૉમેઈનમાં આવે છે. તેમનો દાવો છે કે વીરા રાજા વીરા પશ્ચિમ સંગીત તત્વો અને સ્તરબદ્ધ ઑર્કેસ્ટ્રેશન સાથે રચાયેલ મૂળ કૃતિ છે.
એકલ ન્યાયાધીશે અગાઉ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે ગીત માટેનો ક્રેડિટ જુનિયર ડાગર બ્રધર્સ સાથે વહેંચવામાં આવે અને રહેમાન તથા પ્રોડક્શન કંપનીઓને હાઈકોર્ટના રજિસ્ટ્રાર જનરલ પાસે રૂ. 2 કરોડ જમા કરાવવા આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, ડિવિઝન બેન્ચે બાદમાં આ નિર્દેશ રદ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે અંતરિમ તબક્કે વિશિષ્ટ લેખકત્વ (exclusive authorship)નો પૂરતો પ્રાઈમા ફેસી કેસ સ્થાપિત થયો નથી.
આ પણ વાંચો
