તેલંગાણાનો આજે 12મો સ્થાપના દિવસ: સંસ્કૃતિ, વિકાસ અને ગૌરવનો સંગમ, તેલંગાણાના સ્થાપના દિવસે જાણો ખાસ વાતો

હૈદરાબાદ : આજે 2 જૂન 2026નો દિવસ ભારતના યુવા રાજ્ય તેલંગાણા માટે અત્યંત ગૌરવનો છે. 2014ના આ જ દિવસે તેલંગાણા ભારતના 29મા રાજ્ય તરીકે અસ્તિત્વમાં આવ્યું હતું. આજે તેના 12મા સ્થાપના દિવસે સમગ્ર રાજ્યમાં ઉત્સાહ અને દેશભક્તિનો માહોલ છે.

તેલંગાણાની રચના: લાંબા સંઘર્ષ પછી મળેલી સિદ્ધિ

તેલંગાણા આંદોલન લગભગ છ દાયકા સુધી ચાલ્યું હતું. 1956માં ભાષાવાર રાજ્ય રચના સમયે તેલંગાણાને આંધ્રપ્રદેશમાં ભેળવી દેવાયું હતું, સાથે ‘જેન્ટલમેન્સ એગ્રીમેન્ટ’ હેઠળ ઘણી ખાતરીઓ આપવામાં આવી હતી. પરંતુ સમય જતાં તેલંગાણાના લોકોને લાગ્યું કે તેમના સંસાધનો અને પાણીનો ઉપયોગ બીજા વિસ્તારોમાં થાય છે અને તેઓ વિકાસથી વંચિત રહે છે. 1969માં પ્રથમ વખત આ માંગણીએ જોર પકડ્યું, જેમાં ઘણા યુવાનોએ બલિદાન આપ્યા.

2001માં કે. ચંદ્રશેખર રાવ (KCR) એ તેલંગાણા રાષ્ટ્ર સમિતિ (TRS) બનાવી. 2009માં તેમણે આમરણ ઉપવાસ કર્યો, જેને ભારે જનસમર્થન મળ્યું. 2011-12માં ‘મિલ્યોન માર્ચ’ અને હડતાળો થયો. આખરે 2014ના લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં કેન્દ્ર સરકારે હકારાત્મક નિર્ણય લીધો. 2 જૂન 2014ની મધ્યરાત્રિએ તેલંગાણા રાજ્ય અસ્તિત્વમાં આવ્યું અને KCR પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા.

સંસ્કૃતિ, વિકાસ અને ગૌરવનો સંગમ, તેલંગાણાના સ્થાપના દિવસે જાણો ખાસ વાતો (Etv Bharat Gujarat)

સાંસ્કૃતિક ઓળખ: બતુકમ્મા અને બોનાલુનો વારસો

તેલંગાણાની પોતાની અલગ સંસ્કૃતિ છે. સ્ત્રીઓનો મુખ્ય તહેવાર ‘બતુકમ્મા’ શરદ ઋતુમાં ફૂલોથી ઉજવાય છે. ‘બોનાલુ’ તહેવાર દરમિયાન માથા પર ભોગ લઈને મંદિરે જવાય છે. સમ્મક્કા-સારાલમ્માનો આદિવાસી મેળો દુનિયાના સૌથી મોટા મેળાઓમાં ગણાય છે. ઢોલી, ગુસ્સાડી નૃત્ય અને દખ્ખની તહઝીબ તેલંગાણાની ગૌરવશાળી પેઢી છે.

વિકાસની કહાની: ITથી ખેતી સુધી

છેલ્લા 12 વર્ષમાં તેલંગાણાએ પ્રગતિના નવા આયામ સ્થાપ્યા છે. હૈદરાબાદ આજે IT અને ફાર્મા હબ તરીકે વૈશ્વિક નકશા પર છવાયું છે. ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ, એમેઝોન જેવી કંપનીઓ અહીં કાર્યરત છે. ‘મિશન કાકતીય’ દ્વારા હજારો તળાવોનું પુનરુત્થાન થયું. ‘મિશન ભગીરથ’થી ઘરઘરમાં નળપાણી પહોંચ્યું. ‘રૈતુ બંધુ’ યોજના હેઠળ ખેડૂતોને પ્રતિ એકર દસ હજાર રૂપિયાની સહાય મળે છે. ડબલ બેડરૂમ હાઉસિંગ યોજનાથી ગરીબોને મફત મકાનો મળ્યા છે. વારંગલ, કરીમનગર જેવા શહેરોમાં IT ટાવર બની રહ્યા છે, જેનાથી રોજગારી વિકેન્દ્રીત થઈ છે.

પડકારો અને ભવિષ્યનો માર્ગ

સફળતા છતાં કેટલાક પડકારો પણ છે. આંધ્રપ્રદેશ સાથે નદીના પાણીની વહેંચણીનો મુદ્દો હજુ ઉકેલાયો નથી. હૈદરાબાદમાં ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણ વધ્યા છે. દલિત, આદિવાસી અને પછાત વર્ગોના સર્વાંગી વિકાસ માટે વધુ કામ કરવાની જરૂર છે. 2023ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ સત્તામાં આવી છે, જેણે ‘છ ગેરંટી’ જેવી નવી યોજનાઓ શરૂ કરી છે.

ઉજવણી અને શ્રદ્ધાંજલિ

આજે 2 જૂને હૈદરાબાદના પરેડ ગ્રાઉન્ડ મુખ્ય સમારોહ યોજાઈ રહ્યો છે, જ્યાં ધ્વજારોહણ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો થઈ રહ્યા છે. સમગ્ર રાજ્યમાં ‘ગુલાબી રંગ’ છવાયો છે – જે આંદોલનનું પ્રતીક છે. આ દિવસ એ યાદ અપાવે છે કે એક સમયે ‘પછાત’ કહેવાતી ધરતીએ સંઘર્ષથી પોતાનો સ્વાભિમાન જીત્યો છે. તેલંગાણા આજે ભારતના વિકાસના નકશા પર ઝળહળતું નામ છે.

આજે તેલંગણાના 12 સ્થાપના દિવસને લઈને પ્રધાનમંત્રી મોદીથી લઈને મુખ્યમંત્રી સુધી તમામ રાજનેતાઓએ શુભકામનાઓ પાઠવી હતી. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ તેલંગાણાના લોકોને રાજ્યના સ્થાપના દિવસ નિમિત્તે શુભેચ્છા પાઠવતા કહ્યુું કે, તેમણે તેલંગાણાના લોકોની નવીનતાની ભાવનાની પ્રશંસા કરી. પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે તેલંગાણાનો ઇતિહાસ હિંમત અને સ્થિતિસ્થાપકતાની પ્રેરણા તરીકે સેવા આપે છે, અને તેમણે ખાતરી આપી કે કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યના વિકાસને ટેકો આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

તેલંગણાના મુખ્યમંત્રી રેવંત રેડ્ડીએ ખાતરી આપી હતી કે, આ સરકાર કલ્યાણ અને વિકાસ બંનેને સમાન પ્રાથમિકતા આપે છે. તેલંગાણા સ્થાપના દિવસ નિમિત્તે રાજ્યના લોકોને શુભેચ્છા પાઠવતા, તેમણે દરેકને યાદ અપાવ્યું કે "મારું તેલંગાણા લાખો રત્નોથી ભરેલું *વીણા* (સૂર) છે." તેમણે તેલંગાણાના સ્વપ્નને વાસ્તવિકતા બનાવવા બદલ તત્કાલીન વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહ અને સોનિયા ગાંધીનો આભાર માન્યો. રેવંત રેડ્ડીએ કાલોજીના શબ્દો યાદ કર્યા, જેમણે કહ્યું હતું: "તમારો જન્મ તમારો છે, તમારું મૃત્યુ તમારું છે, પરંતુ તમારું જીવન રાષ્ટ્રનું છે." તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે કાલોજીમાંથી પ્રેરણા લઈને, તેમનું વહીવટ સત્તા સંભાળ્યા ત્યારથી જ રાજ્યના કલ્યાણ માટે અથાક મહેનત કરી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો...

1. આજે પહેલી મે એટલે કે ગુજરાતનો સ્થાપના દિવસ, શક્તિસિંહ ગોહિલે ચિંતા કરવાની બાબતો પર પ્રકાશ પાડ્યો - Gujarat Sthapana Divas
2. આજે ગુજરાત સ્થાપના દિવસ, શા માટે શરૂ થઈ હતી મહાગુજરાત ચળવળ ? 1915માં રવિશંકર રાવળે ચિત્રમાં કરી હતી ગુજરાતની પરિકલ્પના - Gujarat Foundation Day 2024