ભારત અને કેનેડા વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ ડીલ માટે વાટાઘાટો શરૂ
આ ડીલ, જેને સત્તાવાર રીતે CEPA તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમાં માલ, સેવાઓ અને અન્ય પરસ્પર સંમત નીતિ ક્ષેત્રોમાં વેપાર આવરી લેવામાં આવશે.
Published : March 2, 2026 at 10:23 PM IST
નવી દિલ્હી: ભારત અને કેનેડાએ મુક્ત વેપાર કરાર માટે વાટાઘાટો શરૂ કરી છે અને ટૂંક સમયમાં તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની અપેક્ષા છે, સોમવારે એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવાયું છે. આ કરાર, જેને સત્તાવાર રીતે વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમાં માલ, સેવાઓ અને અન્ય પરસ્પર સંમત નીતિ ક્ષેત્રોમાં વેપાર આવરી લેવામાં આવશે.
આ ડીલ માટે સંદર્ભ શરતો (ToR) પર વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયુષ ગોયલ અને તેમના કેનેડિયન સમકક્ષ મનિન્દર સિદ્ધુ દ્વારા અહીં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેનેડિયન વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીની હાજરીમાં હૈદરાબાદ હાઉસ ખાતે એક્ચેન્જ કરવામાં આવ્યું હતું.
વાણિજ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, "ભારત અને કેનેડાએ આજે નવી દિલ્હીમાં વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) માટે વાટાઘાટો શરૂ કરી છે અને તેને ટૂંક સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે."
વાટાઘાટો માટેનો ToR CEPA વાટાઘાટો માટે ફોર્મેટ, આવર્તન અને અભિગમની રૂપરેખા આપશે. તે વ્યાપક, સંતુલિત અને પરસ્પર લાભદાયી કરાર સુધી પહોંચવા માટે વાટાઘાટોને સરળ બનાવવા માટે માર્ગદર્શિકા તરીકે સેવા આપશે.
આ લોન્ચથી વાટાઘાટો ફરી શરૂ થઈ છે, કારણ કે બંને દેશોએ અગાઉ સમાન કવાયત હાથ ધરી હતી, પરંતુ કેનેડાએ 2023 માં તેને અટકાવી દીધી હતી. તેમણે હવે શરૂઆતથી જ વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે કારણ કે છેલ્લા બે વર્ષમાં વૈશ્વિક વેપાર મોરચે ઘણું બદલાયું છે.
આ વાટાઘાટો મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે બંને પક્ષોએ 2030 સુધીમાં પરસ્પર વેપારને USD 50 બિલિયન સુધી વધારવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. હાલમાં, 2024-25 માં તે USD 8.66 બિલિયન (નિકાસમાં USD 4.22 બિલિયન અને આયાતમાં USD 4.44 બિલિયન) હતો.
કેનેડા પાસે 41.65 મિલિયન લોકોનું બજાર છે (2025) અને ખરીદ શક્તિ સમાનતા (પર્ચેજીંગ પાવર પૈરીટી) પર તેનો GDP USD 2.34 ટ્રિલિયન છે. ભારતથી કેનેડામાં થતી મુખ્ય નિકાસમાં ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, લોખંડ અને સ્ટીલ, સીફૂડ, કપાસના વસ્ત્રો, ઇલેક્ટ્રોનિક માલ અને રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે. મુખ્ય આયાતમાં કઠોળ, મોતી અને અર્ધ-કિંમતી પથ્થરો, કોલસો, ખાતરો, કાગળ અને પેટ્રોલિયમ ક્રૂડનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના મુખ્ય સેવા ક્ષેત્રના નિકાસમાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન, કમ્પ્યુટર અને માહિતી સેવાઓ અને અન્ય વ્યવસાયિક સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેમાં જણાવાયું છે કે, "આ ક્ષેત્રોમાં ભવિષ્યમાં નોંધપાત્ર વિકાસની સંભાવના છે અને CEPA પૂર્ણ થયા પછી તેમાં વધુ વૃદ્ધિ થવાની અપેક્ષા છે."
કેનેડામાં 4,25,000 થી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને એક મજબૂત ભારતીય સમુદાય પણ છે. વાણિજ્ય વિભાગમાં સંયુક્ત સચિવ બ્રિજ મોહન મિશ્રા ભારત માટે મુખ્ય વાટાઘાટકાર છે. બ્રુસ ક્રિસ્ટી કેનેડા માટે મુખ્ય નેગોશીયેટર છે.
આ પણ વાંચો:
