આજે બિરસા મુંડાની 150મી જન્મજયંતિ, શા માટે કરવામાં આવે છે તેમની પૂજા, જાણો અહીં
આજે બિરસા મુંડાની 150મી જન્મજયંતિ છે. આ અવસર પર આખો દેશ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી રહ્યો છે, જાણો આ અહેવાલમાં તેઓ કેવી રીતે ભગવાન બન્યા.
Published : November 15, 2024 at 11:02 AM IST
રાંચી: ઝારખંડમાં ભગવાનની જેમ પૂજવામાં આવતા આબા બિરસા મુંડાની આજે 150મી જન્મજયંતિ છે. દેશ તેમની જન્મજયંતિ આદિવાસી ગૌરવ દિવસ તરીકે ઉજવે છે. આજે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ ઘણા કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેશે અને બિરસા મુંડાને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે.
બિરસા મુંડા ઝારખંડ અને દેશના એવા જન નેતા છે, જેને ક્યારેય ભૂલી શકાય તેમ નથી. તેમના નામે અનેક યોજનાઓ ચાલે છે. સંસદ ભવન સંકુલમાં તેમની પ્રતિમા છે. ઝારખંડ અને આદિવાસીઓમાં તેઓ ભગવાન બિરસા મુંડા છે.
બિરસા મુંડાનો જન્મ અને તેમનું પ્રારંભિક શિક્ષણ: બિરસા મુંડાનો જન્મ 15 નવેમ્બર 1875ના રોજ રાંચી અને આજના ખુંટી જિલ્લાના ઉલિહાટુ ગામમાં એક આદિવાસી પરિવારમાં થયો હતો. બિરસાના પિતાનું નામ સુગના મુંડા અને માતાનું નામ કર્મી મુંડા હતું. બિરસા મુંડાએ તેમનું પ્રારંભિક શિક્ષણ મિશનરી સ્કૂલમાં કર્યું હતું. તેમના અભ્યાસ દરમિયાન, તેમણે જોયું કે અંગ્રેજો ભારતીયો અને તેમના સમાજ પર કેવી રીતે જુલમ કરતા હતા. આખરે તે આ જુલમ સહન ન કરી શક્યો અને તેણે અંગ્રેજો સામે ચેતવણી ઉચ્ચારી. 1894માં જ્યારે છોટા નાગપુર વિસ્તારમાં દુષ્કાળ અને રોગચાળો ફેલાયો ત્યારે પણ બિરસા મુંડાએ દિલથી લોકોની સેવા કરી હતી.
1894માં અંગ્રેજો સામે ચળવળ: 1934માં બિરસા મુંડાએ કર માફી માટે અંગ્રેજો સામે આંદોલન શરૂ કર્યું. બિરસાની વધતી લોકપ્રિયતાથી અંગ્રેજો ગભરાઈ ગયા અને 1895માં તેમણે બિરસા મુંડાની ધરપકડ કરી અને તેમને હજારીબાગ જેલમાં મોકલી દીધા. બિરસા મુંડા લગભગ બે વર્ષ સુધી અહીં બંધ રહ્યા. બિરસા મુંડાએ પ્રગટાવેલી ક્રાંતિની મશાલ સળગતી રહી અને 1897 અને 1900 ની વચ્ચે અંગ્રેજો અને મુંડાઓ વચ્ચે યુદ્ધો થયા.
ખુંટીમાં બિરસા મુંડા અને અંગ્રેજો વચ્ચે યુદ્ધ: ઓગસ્ટ 1897માં, બિરસા મુંડા અને તેના લગભગ 400 સાથીઓ, ધનુષ અને તીરથી સજ્જ, ખુંટી પોલીસ સ્ટેશન પર હુમલો કર્યો. 1898માં ટાંગા નદીના કિનારે મુંડાઓ અને અંગ્રેજો વચ્ચે ભીષણ અથડામણ થઈ, આ યુદ્ધમાં બ્રિટિશ સેનાનો પરાજય થયો, પરંતુ અંગ્રેજોએ બદલો લીધો અને તે વિસ્તારના ઘણા આદિવાસી નેતાઓની ધરપકડ કરી. આ પછી, વર્ષ 1900 માં, ડોંબડી ટેકરી પર બીજું યુદ્ધ થયું. આ લડાઈમાં ઘણા બાળકો અને મહિલાઓના મોત થયા હતા.
બિરસા મુંડાએ રાંચીમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા: બિરસા મુંડા અંગ્રેજો સામે સતત લડતા હતા. જેના કારણે ફેબ્રુઆરી 1900માં અંગ્રેજોએ ચક્રધરપુરથી બિરસા મુંડાની ધરપકડ કરી અને રાંચીની જેલમાં કેદ કરી દીધા. અહીં જ 9 જૂન 1900ના રોજ બિરસા મુંડાએ અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. બ્રિટિશ સરકારે કહ્યું કે તેમનું મૃત્યુ કોલેરાના કારણે થયું છે. જો કે, ઘણા લોકો કહે છે કે તે સમયે કોલેરાના કોઈ લક્ષણો જોવા મળ્યા ન હતા.
જીવન સંપૂર્ણ રીતે આદિવાસી સમુદાયને સમર્પિત: ભગવાન બિરસા મુંડા દ્વારા બતાવેલ માર્ગ પર ચાલનારને બિરસાઈત કહેવામાં આવે છે. આજે પણ તેમના શિષ્યો તેમના બતાવેલા માર્ગ પર ચાલે છે. બિરસા મુંડાનું જીવન સંપૂર્ણ રીતે આદિવાસી સમુદાયને સમર્પિત હતું. બિરસા મુંડાએ અંગ્રેજોના અત્યાચાર સામે બ્યુગલ ફૂંક્યું હતું. બિરસા મુંડા એક પ્રગતિશીલ વિચારક અને સુધારાવાદી નેતા હતા. તેમણે પોતાના સમાજને અંધશ્રદ્ધા અને નશાના વ્યસન સામે જાગૃત કર્યા. તેમણે લોકોને સમજાવ્યું કે પ્રાણીઓની હત્યા કરવી યોગ્ય નથી, બલિદાન આપવું ખોટું છે, જીવો પ્રત્યે સહાનુભૂતિ હોવી જોઈએ, તેમણે આદિવાસીઓને દારૂ પીવાથી પણ રોક્યા હતા. બિરસા મુંડાએ આદિવાસીઓને એક થવા અને સંગઠિત થવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
ઝારખંડ ઉપરાંત બિહાર, ઓડિશા, છત્તીસગઢ અને પશ્ચિમ બંગાળના આદિવાસી વિસ્તારોમાં પણ બિરસા મુંડાની પૂજા કરવામાં આવે છે. રાંચીના કોકરમાં બિરસા મુંડાની સમાધિ છે જ્યાં દર વર્ષે સેંકડો લોકો તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા આવે છે.
આ પણ વાંચો:
