আন্তঃনক্ষত্ৰীয় ধুমকেতু 3I/ATLAS ৰ অস্বাভাৱিক আচৰণ ধৰা পৰিল বৈজ্ঞানিকৰ দৃষ্টিত
বিজ্ঞানীসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আন্তঃনক্ষত্ৰীয় ধুমকেতু 3I/ATLAS ৰ দোলনীয় জেট দেখিবলৈ পোৱা গৈছে, যি সূৰ্যৰ দিশে আঙুলিয়ায় ।
Published : December 25, 2025 at 5:24 PM IST
হায়দৰাবাদ: আন্তঃনক্ষত্ৰীয় ধুমকেতু 3I/ATLAS সন্দৰ্ভত বিজ্ঞানীসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে এই বিৰল আন্তঃনক্ষত্ৰীয় ধুমকেতুটোৱে আৰু অধিক বিৰল বস্তুৰ ভিতৰত অদ্ভুত, দোলনীয় জেট উৎপন্ন কৰিছে । এইটো এটা ঠেং যিয়ে সূৰ্যৰ দিশে হোৱা দেখিবলৈ পোৱা গৈছে । বিজ্ঞানীসকলৰ মতে ই হয়তো ইতিমধ্যে বাহ্যিক যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছে, পৃথিৱীৰ কাষেৰে পাৰ হৈ পুনৰ আন্তঃনক্ষত্ৰীয় মহাকাশৰ ফালে আগবাঢ়িছে ।
ধুমকেতুবোৰক সাধাৰণতে ইহঁতৰ জিলিকি থকা ক'মা, গেছ আৰু ধূলিৰ দীঘল ঠেংৰ দ্বাৰা চিনাক্ত কৰা হয় যিবোৰ সূৰ্যৰ পোহৰে বৰফৰ পদাৰ্থ গৰম আৰু বাষ্পীভৱন কৰাৰ লগে লগে নিউক্লিয়াছৰ পৰা আঁতৰি যায় । এই ধুমকেতুৰ ঠেংবোৰ প্ৰায় সদায় সূৰ্যৰ বিপৰীত দিশত বৈ যায়, সৌৰ বিকিৰণ আৰু সৌৰ বতাহৰ দ্বাৰা বাহিৰলৈ ঠেলি দিয়া হয় ।
কিন্তু এটা ‘এণ্টি টেইল’ইও এই নিয়ম ভংগ কৰি সূৰ্যৰ ফালে আঙুলিয়াই দিয়া যেন লাগে । তাৎপৰ্যপূৰ্ণভাৱে এনে গঠন বিৰল, অল্পকালীন আৰু সাধাৰণতে বিতংভাৱে অধ্যয়ন কৰাটো কঠিন । ধুমকেতু 3I/ATLAS ৰ সন্দৰ্ভত গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে ইয়াৰ সূৰ্যমুখী ঠেংত জেটৰ দৰে গঠন থাকে যিবোৰ স্থবিৰ হৈ নাথাকে । বৰঞ্চ লাহে লাহে অৱস্থান সলনি কৰি নিয়মীয়া ছন্দৰে দোল খাই আছিল ।
কিছুমান পৰ্যবেক্ষণত বিজ্ঞানীসকলে দেখিলে যে এণ্টি টেইলটো নিজেই প্ৰায় 6 লাখ 20 হাজাৰ মাইল বা প্ৰায় 10 লাখ কিলোমিটাৰ বিস্তৃত যেন লাগে, যাৰ ফলত ইমান দূৰ আৰু ইমান বেগেৰে পাৰ হৈ যোৱা বস্তু এটাৰ বাবে ই এক অপ্ৰত্যাশিতভাৱে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য হৈ পৰিছে । এই আৱিষ্কাৰৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য দিশ হ’ল ধুমকেতুটোৰ উৎপত্তি । 3I/ATLAS হৈছে তাৰকাৰাজ্যৰ অন্য ঠাইৰ পৰা আমাৰ সৌৰজগতলৈ অহা বুলি নিশ্চিত হোৱা মাত্ৰ তৃতীয়টো বস্তু । প্ৰথমটো আছিল 2017 চনত পৰ্যবেক্ষণ কৰা ৰহস্যময়, চিগাৰ আকৃতিৰ বস্তু ‘Oumuamua, তাৰ পিছত 2019 চনত আন্তঃনক্ষত্ৰীয় ধুমকেতু 2I/Borisov।
যদিও সৌৰজগতৰ ভিতৰত জন্ম হোৱা ধুমকেতুত ইয়াৰ পূৰ্বেও এণ্টি টেইল আৰু চলন্ত জেট পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছে, তথাপিও বিজ্ঞানীসকলে আন এটা তৰাৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ এনে আউটগেছিং আচৰণ প্ৰথমবাৰৰ বাবে পৰ্যবেক্ষণ কৰিছে ।
নাছাৰ গৱেষক দলটোৱে এই ফলাফলৰ বৰ্ণনা কৰি এখন গৱেষণা পত্ৰত লিখিছে, "3I ত জেট বিমানৰ আৱিষ্কাৰ আন এটা গ্ৰহ ব্যৱস্থাত গঠিত সম্পূৰ্ণ নতুন বস্তুৰ ভৌতিক আচৰণৰ অনুসন্ধানৰ এক বিৰল সুযোগ ।"
2025 চনৰ 2 জুলাইৰ পৰা 5 ছেপ্টেম্বৰলৈকে 37 টা নিশাৰ কঠোৰ পৰ্যবেক্ষণ প্ৰচেষ্টাৰ পিছত এই আৱিষ্কাৰ কৰা হয় । গোটটোৱে স্পেনিছ কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ টেনেৰিফৰ টেইডে মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত অৱস্থিত স্বয়ংক্ৰিয় মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰ টু-মিটাৰ টুইন টেলিস্কোপ (টিটিটি) ব্যৱহাৰ কৰিছিল । সেই সময়ছোৱাত সূৰ্যৰ কাষ চাপি অহাৰ লগে লগে ধুমকেতুটোৰ ৰূপৰ যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল ।
প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যবেক্ষণত দেখা গ’ল যে ক’মাত সূৰ্যৰ ফালে আঙুলিয়াই ধূলিৰ ফেন আকৃতিৰ বিতৰণ । সপ্তাহ পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে এই বৈশিষ্ট্যটো বিপৰীত দিশত বিস্তৃত হোৱা ঠেংলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ল । গৱেষকসকলৰ মতে এই পৰিৱৰ্তনে নিউক্লিয়াছক আগুৰি থকা ধূলিৰ ওপৰত সৌৰ বিকিৰণৰ ক্ৰমাৎ প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত কৰে । কাৰণ 3I/ATLAS 2025 চনৰ 30 অক্টোবৰত সূৰ্যৰ আটাইতকৈ ওচৰ চাপিছিল, যেতিয়া ই আমাৰ তৰাটোৰ পৰা প্ৰায় 13 কোটি মাইল বা 21 কোটি কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিছিল ।
এই পৰিৱৰ্তিত গঠনৰ ভিতৰত 3 আগষ্টৰ পৰা 29 আগষ্টৰ ভিতৰত সাতটা পৃথক নিশা জেটৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ মাজে মাজে দেখা দিছিল । সযতনে বিশ্লেষণ কৰিলে দেখা গ'ল যে জেট বিমানবোৰে কেৱল অন আৰু অফ কৰা নাছিল, বৰঞ্চ ই এটা স্পষ্ট প্ৰিচেচনেল গতি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, যিটো লেহেমীয়া দোলন প্ৰায় প্ৰতি 7 ঘণ্টা 45 মিনিটৰ মূৰে মূৰে পুনৰাবৃত্তি হৈছিল ।
এই গতিৰ পৰা দলটোৱে ধুমকেতুটোৰ বিষয়ে আৰু কিছু মৌলিক তথ্য জানিব পাৰিলে । এই আৰ্হিটোৱে প্ৰকাশ কৰে যে 3I/ATLAS ৰ নিউক্লিয়াছে প্ৰায় প্ৰতি 15 ঘণ্টা আৰু 30 মিনিটৰ মূৰে মূৰে সম্পূৰ্ণ ঘূৰ্ণন সম্পূৰ্ণ কৰে, যিটো পূৰ্বতে অনুমান কৰাতকৈ বহু কম স্পিন সময় । সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ধুমকেতুটোৰ বৰফৰ গুৰিটো ইমানেই দ্ৰুতগতিত ঘূৰি আছে যে ই সময়ে সময়ে সক্ৰিয় অংশবোৰ সূৰ্যৰ পোহৰৰ ভিতৰলৈ আৰু বাহিৰলৈ আনে, যাৰ ফলত জেটবোৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰা পৰিৱৰ্তন ঘটে ।
19 ডিচেম্বৰত পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ওচৰ চাপি অহাৰ পিছত যেতিয়া ই প্ৰায় 16.8 কোটি মাইল অৰ্থাৎ 27 কোটি কিলোমিটাৰ দূৰত্বত আহিছিল, তেতিয়া 3I/ATLAS এ বাহিৰৰ সৌৰজগতৰ দিশে নিজৰ দীঘলীয়া যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল । ইয়াৰ আগৰ 'Oumuamua আৰু 2I/Borisov'ৰ দৰেই এই ধুমকেতুটোৱেও অৱশেষত সূৰ্যৰ মহাকৰ্ষণীয় দখলৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে পলায়ন কৰি আন্তঃনক্ষত্ৰীয় মহাকাশত অদৃশ্য হৈ যাব বুলি আশা কৰা হৈছে ।
লগতে পঢ়ক
