কঠোৰ সাগৰীয় পৰিস্থিতিত তীখাক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে IIT গুৱাহাটীয়ে প্ৰস্তুত কৰিছে অত্যধুনিক Epoxy coating
IIT গুৱাহাটীৰ গৱেষকসকলে কঠোৰ সাগৰীয় পৰিস্থিতিত তীখাক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে Advanced Epoxy Coating প্ৰস্তুত কৰে ৷
Published : November 27, 2025 at 5:23 PM IST
গুৱাহাটী: ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন’লজি গুৱাহাটীৰ গৱেষকসকলে সাগৰৰ পানী আৰু অধিক লৱণীয় পৰিৱেশৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা তীখাৰ গঠনক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে জাৰণ প্ৰতিৰোধী ইপ’ক্সি আৱৰণ প্ৰস্তুত কৰিছে । এই গৱেষণাৰ তথ্যসমূহ প্ৰখ্যাত আলোচনী এডভান্সড ইঞ্জিনিয়াৰিং মেটেৰিয়েলছত প্ৰকাশ পাইছে, আই আই টি গুৱাহাটীৰ কেমিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং বিভাগৰ অধ্যাপক চন্দন দাস আৰু গৱেষক পণ্ডিত ড০ অনিল কুমাৰৰ সহযোগী গৱেষণা পত্ৰত ।
জাৰণ হৈছে এক প্ৰাকৃতিক আৰু ক্ৰমাগত প্ৰক্ৰিয়া যিয়ে ধাতুৰ পৃষ্ঠভাগ দুৰ্বল কৰি তোলে আৰু বিশেষকৈ নিমখীয়া পানীৰ পৰিৱেশৰ সন্মুখীন হোৱা অত্যাৱশ্যকীয় গঠনসমূহৰ আয়ুস কমায়, যেনে সাগৰৰ পাৰৰ প্লেটফৰ্ম, উপকূলীয় দলং, বন্দৰৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু সাগৰীয় পাইপলাইন । 1984 চনৰ ভোপাল গেছ ট্ৰেজেডী আৰু 1992 চনৰ গুৱাডালাজাৰা বিস্ফোৰণৰ দৰে বৃহৎ উদ্যোগিক ঘটনাতো ই ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছে ।
জাৰণৰ ফলত পৰিৱেশৰ অৱক্ষয়ো ঘটে আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ মানুহ আৰু জলজ জীৱ-জন্তুৰ ওপৰত পৰে । যদিও জাৰণৰ পৰা সুৰক্ষাৰ বাবে বাধা আৱৰণ বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তথাপিও ইয়াৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠভাগ সম্পূৰ্ণৰূপে সুৰক্ষিত নহয় আৰু সময়ৰ লগে লগে অণুবীক্ষণিক দোষৰ সৃষ্টি হয়, যাৰ ফলত আৰ্দ্ৰতা আৰু লৱণ প্ৰৱেশ কৰি তলৰ ধাতুৰ ক্ষতি কৰে ।
এই প্ৰত্যাহ্বানৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্বজুৰি গৱেষকসকলে বিভিন্ন নেন’মেটেৰিয়েল যোগ কৰি ইপ’ক্সি আৱৰণ শক্তিশালী কৰাৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিছে । নেন’পদাৰ্থ হৈছে অতি সৰু কণা, মানুহৰ চুলিৰ প্ৰস্থতকৈ হাজাৰ হাজাৰ গুণ সৰু, যিয়ে আৱৰণৰ শক্তি, স্থায়িত্ব আৰু সুৰক্ষামূলক কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে । বহু অধ্যয়নে ব্যক্তিগত পদাৰ্থ বা সৰল সংমিশ্ৰণৰ সন্ধান কৰা হৈছে যদিও পূৰ্বৰ কোনো কামেই সাগৰীয় জাৰণ সুৰক্ষাৰ বাবে একক ইপ’ক্সি আৱৰণৰ ভিতৰত হ্ৰাস কৰা গ্ৰেফিন অক্সাইড (RGO), জিংক অক্সাইড (ZnO) আৰু পলিএনিলিন (PANI)ৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাব পৰা নাই ।
আই আই টি গুৱাহাটীৰ গৱেষকসকলে এই তিনিটা সামগ্ৰী একত্ৰিত কৰি এটা আৱৰণ ব্যৱস্থাত পৰিণত কৰিছে । জিংক অক্সাইড নেন’ৰডসমূহ হ্ৰাস কৰা গ্ৰেফিন অক্সাইডৰ সৈতে সংলগ্ন কৰি আৰু তাৰ পিছত এই গঠনটো পলিএনিলিনেৰে মেৰিয়াই এই নতুন নেন’কম্পোজিটটো বিকশিত কৰা হৈছে ।
তাৰ পিছত কম্পোজিটটোক ইপক্সি আৱৰণত মিহলাই কেইবাটাও বৈশিষ্ট্য নিৰ্ণয় পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল ।
বিকশিত ইপক্সি আৱৰণে মানক ইপক্সিৰ তুলনাত উন্নত কাৰ্যক্ষমতা দেখুৱাইছে । ই ঘন আৰু একেধৰণৰ বাধা গঠন কৰিছিল, তীখাৰ পৃষ্ঠত অধিক শক্তিশালী আঠাযুক্ততা দেখুৱাইছিল আৰু জাৰণকাৰী মৌলৰ গতি অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে লেহেমীয়া কৰিছিল ।
এই বৈশিষ্ট্যসমূহে ইয়াক সাগৰীয় আন্তঃগাঁথনি, সাগৰৰ পাৰৰ প্লেটফৰ্ম, জাহাজ নিৰ্মাণ, উপকূলীয় পাইপলাইন আৰু অন্যান্য তীখাৰ গঠনত প্ৰয়োগৰ বাবে উপযোগী কৰি তোলে যিবোৰে নিমখীয়া পানীৰ অবিৰত সংস্পৰ্শ সহ্য কৰিব লাগিব ।
গৱেষণা সন্দৰ্ভত অধ্যাপক চন্দন দাসে কয়, "ইপক্সি আৱৰণত RGO-ZnO-PANI নেন'কম্পোজিটৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে কঠোৰ সাগৰীয় পৰিৱেশত দীৰ্ঘম্যাদী জাৰণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা লাভৰ বাবে এক আশাব্যঞ্জক কৌশল আগবঢ়াইছে । পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ হিচাপে আমি এই আৱৰণৰ দীৰ্ঘম্যাদী স্থায়িত্ব, বাস্তৱ জগতৰ কাৰ্যক্ষমতা আৰু জীৱনচক্ৰৰ প্ৰভাৱৰ মূল্যায়নৰ দিশত কাম কৰি আছো ।"
আই আই টি গুৱাহাটীৰ এই কামে জাৰণ প্ৰতিৰোধী সামগ্ৰীৰ ওপৰত চলি থকা গৱেষণাত অৰিহণা যোগায় আৰু সাগৰীয় আৰু উচ্চ লৱণীয় পৰিৱেশত কাম কৰা গঠনসমূহৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু দীৰ্ঘায়ু উন্নত কৰাৰ পথ প্ৰদান কৰে ।
লগতে পঢ়ক
