অদৃশ্য ৱাটাৰমাৰ্ক ব্যৱহাৰ কৰি কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰে সৃষ্টি কৰা লেখনি কেনেদৰে ধৰা পেলাব ?

হায়দৰাবাদ : কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ (artificial intelligence) দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা ভিডিঅ’ই সামাজিক মাধ্যমত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰাৰ বহু পূৰ্বেই ২০২২ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেটজিপিটি (ChatGPT) ৰাজহুৱা হোৱাৰ পিছত এই প্ৰযুক্তিয়ে অতিক্ৰম কৰা প্ৰথম দুৰ্গটোৱেই আছিল লেখনি বা টেক্সট (text) ।

ইউজাৰৰ সৈতে কথাবাৰ্তা পতাৰ উপৰি ই প্ৰবন্ধ, পত্ৰ,সামাজিক মাধ্যমৰ পোষ্ট আদি প্ৰায় প্ৰতিটো ধাৰাতে প্ৰৱেশ কৰিছে । বৰ্তমান এআইৰ দ্বাৰা সৃষ্ট লেখনি প্ৰায় প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে প্ৰৱেশ কৰিছে । ই এনেধৰণৰ অস্পষ্ট বাক্য আৰু সম্পূৰ্ণ প্ৰবন্ধ তৈয়াৰ কৰে, যিয়ে কোনো ধৰণৰ বিশেষ কথা নক’লেও এটা সম্পূৰ্ণ নিবন্ধ প্ৰস্তুত কৰে আৰু শব্দৰ সীমা পূৰণ কৰে, যাৰ দ্বাৰা এক নতুন ধৰণৰ এআই শ্লেপৰ জন্ম দিয়ে, যিয়ে লজ্জাজনক এআই-উৎপন্ন ভিডিঅ’বোৰকে চেৰ পেলাইছে ।

এআইৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা ছবি আৰু ভিডিঅ’বোৰে ভুৱা বাতৰি আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ আখ্যান বিয়পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলেও এআয়ে সৃষ্টি কৰা টেক্সটে শব্দৰ বাস্তৱিকতা সন্দৰ্ভতো প্ৰশ্নবোধকৰ সৃষ্টি কৰে । লাগিলে সেয়া কনটেণ্ট ৰাইটিং আৰু সাংবাদিকতাই হওক বা ছাত্ৰৰ হোমৱৰ্ক আৰু টিভিৰ চিত্ৰনাট্যয়ে নহওক কিয় । যিহেতু এআয়ে এতিয়াও ভ্ৰম কৰিব পাৰে, সেয়ে গৱেষক, উকীল আৰু বিশ্লেষকক সহায় কৰাৰ সময়ত ই বহু সময়ত ডাঙৰ ভুল কৰিছে ।

এই বিপদ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বছৰ বছৰ ধৰি বহুতো সঁজুলি আছে, যিয়ে কৃত্ৰিম লেখাত থকা কিছুমান সাধাৰণ সংকেত ব্যৱহাৰ কৰি এআই-উৎপন্ন লেখনি চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি দাবী কৰে । কিন্তু সেইবোৰ সম্পূৰ্ণ সঠিক নহয় আৰু কেতিয়াবা আনকি প্ৰকৃত বিষয়বস্তুকো এআই-উৎপন্ন বুলি উল্লেখ কৰে । এতিয়া এআই চেটবটৰ আঁৰৰ কোম্পানীসমূহে এআই-উৎপন্ন লেখনিৰ ক্ষেত্ৰত পাৰদৰ্শিতা বৃদ্ধিৰ বাবে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি আছে ।

ইয়াৰে কিছুমানে স্বেচ্ছাই আৰু আন কিছুমানে চৰকাৰৰ দ্বাৰা বাধ্য হোৱাৰ পিছত এই কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়িছে । OpenAI, Gemini আৰু Metaৰ এই ছিষ্টেমসমূহে সৃষ্টি কৰা ছবি আৰু ভিডিঅ'সমূহত এতিয়া তেওঁলোকৰ কৃত্ৰিম প্ৰকৃতি চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰিবলৈ অদৃশ্য ৱাটাৰমাৰ্ক থাকে । একেদৰে এআই-উৎপন্ন লেখনি চিনাক্তকৰণৰ বাবেও এটা ৱাটাৰমাৰ্কিং ব্যৱস্থা আনিবলৈ গৈ আছে । কিন্তু ই ভিজুৱেল মিডিয়াতকৈ বহু পৃথক ধৰণে কাম কৰে ।

গুগলে ২০২৪ চনৰ পৰাই জেমিনিয়ে সৃষ্টি কৰা টেক্সট আৰু ইয়াৰ চিন্থআইডি (SynthID) ছিষ্টেম ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা ভিজুৱেল মিডিয়াতো ৱাটাৰমাৰ্কিং কৰি আহিছে । শেহতীয়াকৈ এণ্ট্ৰপিকেও (Anthropic) ক্ল’ডে (Claude) সৃষ্টি কৰা লেখনিৰ বাবে একেধৰণৰ ৱাটাৰমাৰ্কিং ব্যৱস্থা ঘোষণা কৰিছে, যিটো ইউৰোপীয় নিয়ম অনুসৰি চলিত মাহৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছে ।

ইফালে, অ’পেনএআয়েও (OpenAI) ইউৰোপীয় আয়োগৰ এআই-উৎপন্ন বিষয়বস্তুৰ স্বচ্ছতাৰ ওপৰত অনুশীলন সংহিতাৰ অধীনত নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ অংশ হিচাপে টেক্সটৰ বাবে provenance signals (উৎপত্তিৰ বিষয়ে তথ্য দিব পৰা সংকেত) সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰদান কৰিছে ।

স্বাভাৱিক আৰু ৱাটাৰমাৰ্কযুক্ত এআই লেখনিৰ মাজৰ পাৰ্থক্য (ETV Bharat)

কেনেকৈ এটা অদৃশ্য ৱাটাৰমাৰ্ক এআই-উৎপন্ন লেখনিত সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়

ছবি আৰু ভিডিঅ'ৰ বিপৰীতে, য'ত ৱাটাৰমাৰ্কিং ব্যৱস্থাই পিক্সেলৰ ভিতৰত এনে অদৃশ্য সংকেত সন্নিৱিষ্ট কৰে যাক সম্পাদনা বা ক্ৰপিং কৰাটো অসম্ভৱ, টেক্সট ৱাটাৰমাৰ্কসমূহে কিন্তু পৃথকভাৱে কাম কৰে । ইয়াৰ কাৰণ এইটোৱে যে ইয়াত তথ্য লুকুৱাবলৈ কোনো পিক্সেল নাথাকে আৰু মেটাডাটা কপি-পেষ্ট কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সুৰক্ষিত হৈ নাথাকে ।

যিহেতু প্ৰতিটো আখৰ ইউজাৰৰ ঠিক সন্মুখতে থাকে, গতিকে মাৰ্কিঙে একপ্ৰকাৰ সম্ভাৱনাৰ খেল হিচাপে কাম কৰে । ইয়াত এআই ব্যৱস্থাই বাক্য এটাৰ আটাইতকৈ যুক্তিসংগত শব্দটোৰ ঠাইত নিজৰ বিকল্পটো এনেদৰে লয় যে ই অৰ্থ সলনি নকৰে, কিন্তু ধৰা পেলোৱা ব্যৱস্থাটোৰ বাবে এটা সংকেত স্থাপন কৰে ।

গুগলে ব্যাখ্যা কৰে, "বৃহৎ ভাষাৰ মডেলে (এলএলএম) এটা সময়ত এটা শব্দ (টোকেন) হিচাপত লেখনি সৃষ্টি কৰে । প্ৰতিটো শব্দক এটা সম্ভাৱনাপূৰ্ণ স্ক'ৰ দিয়া হয়, যিটো এই কথাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে যে ইয়াৰ পিছত সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা কিমান । উদাহৰণ স্বৰূপে 'মোৰ প্ৰিয় গ্রীষ্মমণ্ডলীয় ফল আম আৰু...'ৰ দৰে বাক্যৰ বাবে 'কল' শব্দটোৰ সাম্ভাৱ্য স্ক'ৰ 'বিমান' শব্দটোতকৈ অধিক ।"

গুগলে লগতে কয় যে ছিন্থআইডিয়ে ৱাটাৰমাৰ্ক প্ৰস্তুতৰ বাবে এই সাম্ভাৱ্য স্ক'ৰত সলনি কৰে । কোম্পানীটোৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ মানুহৰ চকুত নপৰে আৰু ইয়াৰ ফলত উৎপাদনৰ গুণগত মানত কোনো প্ৰভাৱ নপৰে ।

এইটো ভালদৰে বুজিবলৈ এআই মডেলে কেনেকৈ লেখনি সৃষ্টি কৰে সেয়া জনাটো অতি প্ৰয়োজনীয় । এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বাবে লিখাটো হৈছে সৰু সৰু পছন্দৰ শৃংখলা, য’ত ই পৰৱৰ্তী শব্দটো নাজানে, কিন্তু স্মাৰ্টফোনৰ কীব'ৰ্ডত ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক শব্দৰ দৰেই বাছনি কৰিবলৈ শব্দৰ শ্বৰ্টলিষ্ট ৰাখে । বাক্য ৰচনা কৰাৰ সময়ত প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত আৰু পছন্দে টেক্সটটোৰ সামগ্ৰিক গঠনত অৰিহণা যোগায় ।

এন্থ্ৰপিকে কয়, এই পছন্দসমূহৰ যাদৃচ্ছিকতাৰ (ৰেণ্ডম) বাবে বাক্যটোৰ অৰ্থ সলনি নকৰাকৈ এটা ৱাটাৰমাৰ্ক সন্নিৱিষ্ট কৰাৰ সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰে । যিহেতু ৱাটাৰমাৰ্কটো লেখনিৰ অংশ, গতিকে ইয়াক কপি কৰি আন ঠাইত পেষ্ট কৰাৰ সময়ত ই লেখনিৰ সৈতে যায় ।

লেখনিত ধৰা নপৰাকৈ থকা এটা ৱাটাৰমাৰ্ক সৃষ্টি কৰিবলৈ, মডেলে কৰা পছন্দসমূহক সূক্ষ্মভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিবলৈ এটা গোপন কী ব্যৱহাৰ কৰা হয় । এন্থ্ৰপিকে কয়, কীটোৱে প্ৰাৰ্থী শব্দৰ শ্বৰ্টলিষ্টখনক ৰং কৰে, নিৰ্বাচনটোক এটা নিৰ্দিষ্ট ৰঙৰ (সেউজীয়া) ফালে ঠেলি দিয়ে আৰু তথাপিও ই স্বাভাৱিকভাৱে পঢ়াৰ অনুমতি দিয়ে । লগতে কয় যে ৰং কৰাটো গতিশীল আৰু পূৰ্বৰ শব্দৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়, যাৰ ফলত ই প্ৰতিটো প্ৰসংগৰ বাবে একক হৈ পৰে ।

কীটোৱে ৱাটাৰমাৰ্কটো ধৰা পেলাবলৈ অনুমতি দিয়ে । কিন্তু ধৰা পেলোৱাটোৱে লেখনিটো পঢ়িব নোৱাৰে বা ইয়াৰ শৈলীৰ বিচাৰ নকৰে । এন্থ্ৰপিকে ব্যাখ্যা কৰে, “ডিটেক্টৰে শব্দবোৰৰ ওপৰত কীধাৰকৰ ৰং পুনৰ খেলে আৰু গণনা কৰে যে কিমান সেউজীয়া হৈ আহিল ।" লগতে কয় যে মাৰ্কিং নোহোৱা লেখনিত সেউজীয়া শব্দবোৰ প্ৰায় আধা সময়ত দেখা দিব লাগে, যিটো মুদ্ৰা এটা ওলোটা হৈ যোৱাৰ দৰে ।

গুগলে জেমিনিৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা লেখনিত অদৃশ্য ৱাটাৰমাৰ্ক সন্নিৱিষ্ট কৰে (Google DeepMind)

গুগল আৰু এন্থ্ৰপিক দুয়োটাই চিনাক্তকৰণৰ বাবে এআই-উৎপন্ন লেখনিত অদৃশ্য সংকেত সন্নিৱিষ্ট কৰিলেও, তেওঁলোকে এতিয়াও ধৰা পেলোৱা ব্যৱস্থাসমূহৰ বাবে প্ৰৱেশ কৰিব পৰাটো সক্ষম কৰিব পৰা নাই ।

এআই-উৎপন্ন লেখনি চিনাক্তকৰণৰ সীমাবদ্ধতা

এই-উৎপন্ন লেখনিত স্থানীয় ৱাটাৰমাৰ্কসমূহ তাত্ত্বিকভাৱে তৃতীয় পক্ষৰ এআইৰ লেখনি ধৰা পেলোৱা ব্যৱস্থাতকৈ ভাল হ'লেও ইয়াৰ সীমাবদ্ধতাও আছে । যিহেতু ৱাটাৰমাৰ্কটো লেখনিৰ অস্পৃশ্য অংশত সংৰক্ষিত হৈ থাকে আৰু মূল শব্দৰ হ্ৰস্ব দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, যদি লেখনিটো বহু পৰিমাণে সম্পাদনা, পেৰাফ্ৰেজ, অনুবাদ বা অন্য লেখনিত মিহলি কৰা হয়, তেন্তে ৱাটাৰমাৰ্কটো আঁতৰোৱা হ'ব পাৰে । সম্পাদনা বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে চিহ্নটো ধৰা পৰাৰ সম্ভাৱনা কমি যায় । ইফালে এটা উল্লেখযোগ্য পুনৰ লিখাই ৱাটাৰমাৰ্কটো সম্পূৰ্ণৰূপে মচি পেলাব পাৰে ।

ইয়াৰ উপৰি যদি এটা বাক্যাংশ অতি চুটি হয়, এটা এআই লেখনি ধৰা পেলোৱা ব্যৱস্থাপ্ৰণালীয়ে কাম কৰিব নোৱাৰে । কাৰণ লেখনিটো এটা নিৰ্ভৰযোগ্য সংকেতৰ বাবে অতি কম হ'ব পাৰে ।

এআই-উৎপন্ন লেখনিক চকুৰে ধৰিব নোৱৰা সংকেতৰ সৈতে সন্নিৱিষ্ট কৰিব পাৰি (Getty Images)

আনহাতে, ধৰা পেলোৱা ব্যৱস্থাটোৱেও ভুলকৈ এটা এআই উৎপন্ন নোহোৱা লেখনিক চিহ্নিত কৰিব পাৰে, যদিহে ই কোনো সংকেত ধৰা পেলায় । লগতে যদি কোনো ইউজাৰে লেখনিটোৰ আৰ্হি পাঠ কৰে, অনুবাদ বা সাৰাংশ কৰিবলৈ এআই ব্যৱহাৰ কৰে, তেন্তে নতুন লেখনিটোৱে এটা অদৃশ্য চিহ্ন বহন কৰিব পাৰে, যদিও অন্তৰ্নিহিত ধাৰণা, লেখনি বা তথ্য অন্য উৎসৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে ।

এন্থ্ৰপিকে কয়, "ক্ল'ডৰ চিহ্ন ধৰা পেলালে আপোনাক কয় যে বিষয়বস্তুটো ক্ল'ডে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হ'ব পাৰে । ই নিজাববীয়াকৈ বিষয়বস্তুৰ সম্পূৰ্ণ উৎপত্তি নিশ্চিত নকৰে ।"