চুবুৰীয়া ৰাজ্যৰে সীমা সংঘাতত প্ৰাণ হেৰুৱাইছে অসমৰ দুই শতাধিক লোকে

গুৱাহাটী: প্ৰায় চাৰি দশকজুৰি চলি অহা চুবুৰীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সীমা সংঘাতত অসমৰ ২০০ ৰো অধিক লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে ৷ সোমবাৰে এগৰাকী বিষয়াই প্ৰকাশ কৰে এই তথ্য । অসমৰ সৈতে নাগালেণ্ড, মেঘালয়, অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু মিজোৰামৰ সীমা বিবাদ অব্যাহত আছে । ১৯৬০-৭০ৰ দশকত এই ৰাজ্যসমূহ অসমৰ পৰা পৃথক হৈছিল।

ৰাজ্যৰ সীমা সুৰক্ষা আৰু উন্নয়ন বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াগৰাকীয়ে পিটিআইক জনোৱা মতে, সীমা নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত দীৰ্ঘদিনীয়া বিবাদৰ বাবে অসমৰ আন্তঃৰাজ্যিক সীমান্তত নিয়মীয়াকৈ সংঘৰ্ষৰ সৃষ্টি হৈ আহিছে । নিৰাপত্তা বিশেষজ্ঞসকলৰ মতামত অনুসৰি এনে বিতৰ্কিত অঞ্চলত কেন্দ্ৰই আৰম্ভ কৰা অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপে দুয়োপক্ষৰ লোকক উপকৃত কৰি প্ৰবল আৱেগক শান্ত কৰিব আৰু সম্ভৱতঃ সংঘৰ্ষ ৰোধ কৰিব ।

অসম আৰক্ষীৰ সীমান্ত সংগঠনৰ পৰা পিটিআইয়ে লাভ কৰা নথি-পত্ৰৰ উদ্ধৃতি দি বিষয়াগৰাকীয়ে কয় যে প্ৰায় ১৯৮৯ চনৰ পৰা মেঘালয়, নাগালেণ্ড, মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ সৈতে আন্তঃৰাজ্যিক সীমান্তত সংঘটিত হোৱা সংঘৰ্ষত অসমৰ মুঠ ২০২ জন লোক নিহত হৈছে ।

নাম প্ৰকাশৰ পৰা বিৰত থকা বিষয়াগৰাকীয়ে কয়, ‘‘অসমৰ পশ্চিম কাৰ্বি আংলং, কাৰ্বি আংলং, গোলাঘাট, কাছাৰ, যোৰহাট, বিশ্বনাথ, ধেমাজি আৰু কামৰূপ জিলাত সীমান্ত অঞ্চলত মানুহক হত্যা কৰা হৈছে ।’’ অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াগৰাকীয়ে কয় যে সীমান্ত সংঘৰ্ষত সৰ্বাধিক ১৪২ জনৰ মৃত্যু হৈছে গোলাঘাটত ৷ তাৰ পিছতে কাছাৰত ৩৪ জন আৰু বিশ্বনাথত ১৫ জন লোকে সীমা সংঘাতত প্ৰাণ হেৰুৱাইছে ।

তেওঁ কয় যে কামৰূপত চাৰিজন লোকৰ মৃত্যু হোৱাৰ বিপৰীতে পশ্চিম কাৰ্বি আংলং, ধেমাজি আৰু কাৰ্বি আংলঙত দুজনকৈ লোকৰ প্ৰাণ হেৰুৱাইছে । যোৰহাটত এজন ব্যক্তি আন্তঃৰাজ্যিক সংঘৰ্ষৰ বলি হৈছে ।

শেহতীয়াকৈ যোৱা ১০ আগষ্টত ধেমাজি জিলাৰ আন্তঃৰাজ্যিক সীমান্তত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দুস্কৃতিকাৰীয়ে ভূমি বেদখলৰ সমস্যাক লৈ গুলীচালনা কৰাত অসমৰ কমেও ১২ জন লোক আহত হৈছিল । যোৱা ২৯ জুলাইত অসম চৰকাৰে বিধানসভাত জনাইছিল যে ৰাজ্যৰ প্ৰায় ৮৩ হাজাৰ হেক্টৰ মাটি বৰ্তমান অৰুণাচল প্ৰদেশ, নাগালেণ্ড, মেঘালয় আৰু মিজোৰামৰ দখলত আছে ।

এই বেদখলকৃত ভূমিৰ ভিতৰত নাগালেণ্ডে সৰ্বাধিক ১২,৮৮২.৬ বৰ্গ কিলোমিটাৰ, মেঘালয়ৰ ২,৭৩২.১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ, মিজোৰামৰ ৯২৭.৭৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৮৫৮.৯১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ দখল কৰিছে ।

অসম আৰক্ষীৰ প্ৰাক্তন বিশেষ ডিজিপি পল্লৱ ভট্টাচাৰ্যই পিটিআইক জনোৱা মতে, সংশ্লিষ্ট ৰাজ্যসমূহৰ জনসাধাৰণক আস্থাত নোলোৱাকৈয়ে, ৰাজ্যৰ ভুল সীমা নিৰ্ধাৰণৰ বাবেই অধিকাংশ বিবাদৰ সৃষ্টি হয় ।

তেওঁ লগতে কয়, ‘‘২০১৪ চনত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ পৰা তেলেংগানা পৃথক কৰা হৈছিল যদিও দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত এনে কোনো সীমা বিবাদ নাই । ইয়াৰ কাৰণ হৈছে মানুহক (সীমা সম্পৰ্কে) অৱগত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কথাত সন্মতি দিছিল । উত্তৰ-পূবত ৰাজ্য সৃষ্টি হোৱাৰ সময়ত এনে পদক্ষেপ লোৱা হোৱা নাছিল ।’’

এনে প্ৰাণঘাতী সংঘৰ্ষৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ আগবাঢ়ি যোৱাৰ পথ সন্দৰ্ভত সোধাত ভট্টাচাৰ্যই কয়, ‘‘অৰ্থনৈতিক উন্নয়নে সদায় সহায় কৰে । এনে বিতৰ্কিত অঞ্চলত দুয়োপক্ষৰ স্থানীয় লোক জড়িত হৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ নেতৃত্বত অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰিব লাগে ।’’

সীমান্ত সুৰক্ষা সন্দৰ্ভত সীমান্ত সুৰক্ষা আৰু উন্নয়ন বিষয়াগৰাকীয়ে কয়, ‘‘আন্তঃৰাজ্যিক সীমান্তত আমাৰ ১০৩ টা অসম আৰক্ষীৰ সীমান্তৰ আউটপোষ্ট আছে, আনহাতে কেন্দ্ৰীয় বাহিনীয়ে অতিৰিক্ত পোষ্টত কাম কৰে । ইয়াৰ উপৰিও ভাৰত-বাংলাদেশ সীমান্তত ৯১ টা বিএছএফ বিঅ'পি আৰু ভাৰত-ভূটান সীমান্তত ৭০টা এছএছবি বিঅ'পি আছে ।’’

অসম চৰকাৰে আন্তঃৰাজ্যিক সীমাৰেখাত ৫০ টা নতুন বি অ’ পি স্থাপনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে বুলিও তেওঁ লগতে কয় । উত্তৰ-পূবৰ চুবুৰীয়া দেশৰ আগ্ৰাসনৰ পৰা ৰাজ্যৰ ভূমি, জনসাধাৰণ আৰু সম্পত্তি ৰক্ষাৰ কৌশলৰ অংশ হিচাপে অসম চৰকাৰে বি অ’ পিসমূহৰ সামগ্ৰিক সামৰ্থ বৃদ্ধি কৰিছে বুলিও তেওঁ কয় ।

চৰকাৰী জ্যেষ্ঠ বিষয়াগৰাকীয়ে কয়, ‘‘এনে ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে অসম চৰকাৰে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ইয়াৰ আন্তঃৰাজ্যিক সীমাত আৰু কোনো ধৰণৰ বেদখল বা সংঘৰ্ষ সহ্য নকৰে । ভৱিষ্যতে এনে প্ৰতিটো প্ৰচেষ্টা বিফল হ'ব ।’’

অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মাজত ৮০৪.১ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ সীমান্ত আছে । সীমান্তৰ কাষে কাষে ১২০০ টা বিবদমান অঞ্চল আছে । দুয়োখন ৰাজ্যই সীমান্ত বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে ১২খন আঞ্চলিক সমিতি গঠন কৰিছে । অৰুণাচল প্ৰদেশে দাবী কৰা অসমৰ ১২৩ খন গাঁৱৰ সৈতে সংঘাত সমাধানৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি যোৱা ২০২২ চনৰ ১৫ জুলাই তাৰিখে দুয়োখন ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে নামচাই ঘোষণাপত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰে ।

অসমে নাগালেণ্ডৰ সৈতে ৫১২.১ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ সীমান্ত ভাগ কৰিছে ৷ ১৯৬৩ চনত চুবুৰীয়া ৰাজ্যখন সৃষ্টিৰ পিছত আৰম্ভ হোৱাৰ পৰাই সীমা সংঘাত চলি আহিছে ।১৯৬২ চনৰ নাগালেণ্ড ৰাজ্যিক আইনখনে ১৯২৫ চনৰ অধিসূচনা অনুসৰি ইয়াৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল ৷ তেতিয়া নগা পাহাৰ আৰু তুয়েছাং এলেকা (এন এইচ টি এ)ক নতুন প্ৰশাসনিক এককত একত্ৰিত কৰি স্বায়ত্তশাসিত এলেকা হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল ।

নাগালেণ্ডে অৱশ্যে সীমা চিহ্নিতকৰণ মানি নল’লে আৰু ১৮৬৬ চনৰ অধিসূচনা অনুসৰি ব্ৰিটিছে সৃষ্টি কৰা নগা ভূখণ্ডৰ অংশ হিচাপে থকা অসমৰ তেতিয়াৰ উত্তৰ কাছাৰ আৰু নগাঁও জিলাৰ নগা পাহাৰ আৰু সকলো নগা প্ৰধান অঞ্চলকে নতুন ৰাজ্যখনে সামৰি ল’ব লাগে বুলি দাবী জনায় ।

যিহেতু নাগালেণ্ডে নিজৰ অধিসূচিত সীমান্ত গ্ৰহণ নকৰিলে, সেয়েহে অতি সোনকালেই অসম আৰু নাগালেণ্ডৰ মাজত উত্তেজনাৰ সৃষ্টি হয় ৷ যাৰ ফলত ১৯৬৫ চনত প্ৰথম সীমা সংঘৰ্ষ হয় আৰু ইয়াৰ পিছত ১৯৬৮, ১৯৭৯, ১৯৮৫, ২০০৭ আৰু ২০১৪ চনত দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত বৃহৎ সংঘৰ্ষ হয় ।

অসম আৰু মেঘালয়ৰ ৮৮৪.৯ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আন্তঃৰাজ্যিক সীমান্তৰ ১২টা অঞ্চলত দীৰ্ঘদিনীয়া বিবাদ । ২০২২ চনৰ মাৰ্চ মাহত নতুন দিল্লীত কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহৰ উপস্থিতিত ৰাজ্য দুয়োখনে ছটা ক্ষেত্ৰত বিবাদৰ অন্ত পেলোৱাৰ দিশত চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছিল ।

৩৬.৭৯ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বিবাদিত ভূমি সামৰি ছটা স্থানত প্ৰথম পৰ্যায়ৰ চুক্তিৰ অধীনত অসমে ১৮.৪৬ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ভূমি আৰু মেঘালয়ে ১৮.৩৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ভূমি লাভ কৰে । বাকী ছটা ক্ষেত্ৰ, য’ত সংঘাত অধিক জটিল, সেয়া দ্বিতীয় পৰ্যায়ত সমাধান কৰাৰ কথা কোৱা হৈছে ।

অসমৰ বৰাক উপত্যকাৰ ১৬৪.৬ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ সীমান্ত মিজোৰামৰ তিনিখন জিলা আইজল, কোলাছিব আৰু মামিতৰ সৈতে ভাগ কৰা হৈছে । ব্ৰিটিছ যুগত জাৰি কৰা ১৮৭৫ চনৰ এখন অধিসূচনাৰ পৰা দীৰ্ঘদিনীয়া বিবাদৰ উৎপত্তি হৈছে ৷ এই অধিসূচনাই লুছাই পাহাৰক কাছাৰৰ সমভূমিৰ পৰা পৃথক কৰিছিল আৰু ১৯৩৩ চনৰ আন এখন অধিসূচনাত লুছাই পাহাৰ আৰু মণিপুৰৰ মাজত সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল ।

মিজোৰামে জোৰ দি কয় যে ১৮৭৫ চনৰ অধিসূচনাৰ ভিত্তিত আন্তঃৰাজ্যিক সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে, যিটো বংগ পূব সীমান্ত নিয়ন্ত্ৰণ আইন (বি ই এফ আৰ) আইন, ১৮৭৩ ৰ ফল । ১৯৩৩ চনত অধিসূচনা কৰা সীমা নিৰ্ধাৰণৰ বিৰুদ্ধে মিজোৰামৰ নেতাসকলে যুক্তি দি আহিছে যে এই সম্পৰ্কে মিজো সমাজৰ পৰামৰ্শ লোৱা নাছিল ৷ আনহাতে অসমে সেই অধিসূচনা বলবৎ হোৱাটো বিচাৰে ।

লগতে পঢ়ক: ক্ষেত্ৰীৰ পথ দুৰ্ঘটনাৰ বাবে এনএইচএআই কৰ্তৃপক্ষই দায়িত্ব ল'ব লাগিব : মুখ্যমন্ত্ৰী