কাজিৰঙাত ফিছিং কেট 'মেছেকা'ৰ সম্ভেদ : জলাহভূমি সংৰক্ষণত নতুন আশাৰ সংকেত
গঁড়ৰ বাবে বিখ্যাত কাজিৰঙা এতিয়া পানীত চিকাৰ কৰাত পাকৈত এইবিধ দুৰ্লভ বনৰীয়া মেকুৰীৰ বাবেও বিখ্যাত হোৱাৰ পথত ৷

Published : February 23, 2026 at 7:37 PM IST
তেজপুৰ : কাজিৰঙা ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংৰক্ষণমূলক সাফল্য লাভ কৰা হৈছে । শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশ পোৱা সমীক্ষা অনুসৰি কাজিৰঙাত প্ৰায় ৫৭ টা ফিছিং কেট অৰ্থাৎ 'মেছেকা'ৰ উপস্থিতি ধৰা পৰিছে, যি ভাৰতৰ বান-প্লাৱিত জলাহভূমি অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম উচ্চ হাৰৰ সংখ্যা বুলি ধৰা হৈছে । এই তথ্যই কাজিৰঙাৰ জলাহভূমি সুস্থ পৰিৱেশ আৰু সংৰক্ষণমূলক ব্যৱস্থাৰ সফলতাৰ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সঞ্চালিকা সোণালী ঘোষে জানিবলৈ দিয়ে ।
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ সঞ্চালিকা সোণালী ঘোষে সংবাদ মাধ্যমক দিয়া তথ্য অনুসৰি গঁড় আৰু বাঘৰ বাবে বিখ্যাত কাজিৰঙা এতিয়া পানীত চিকাৰ কৰিবলৈ উপযোগী এই দুৰ্লভ বনৰীয়া মেকুৰীৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আশ্ৰয়স্থল হিচাবে পৰিচিত হৈছে । বন বিভাগৰ মতে, ফিছিং কেটৰ উপস্থিতি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ জলাভূমি, বিল, ভিজা ঘাঁহনি আৰু বানৰ সময়ত আশ্ৰয় ল’ব পৰা উচ্চভূমিৰ সঠিক সংৰক্ষণৰ ফল ।

আনহাতে অসমীয়া লোককথাতো স্থান পোৱা ফিছিং কেট জলাহভূমিত নিৰ্ভৰ কৰে জীৱ-প্ৰজাতিসমূহে । বিশ্বৰ বহু ঠাইত জলাহভূমি ধ্বংস আৰু মানুহৰ হস্তক্ষেপৰ বাবে এই প্ৰজাতি হ্ৰাস পাইছে । এনে পৰিস্থিতিত দক্ষিণ এছিয়াৰ নদীভিত্তিক পৰিৱেশ ব্যৱস্থাসমূহ এই প্ৰজাতিৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ উঠিছে ।

বন্যপ্ৰাণী বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, কাজিৰঙাৰ এই তথ্য ভৱিষ্যতৰ নিৰীক্ষণৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আধাৰ । জলবায়ু পৰিৱর্তন আৰু নদীপ্ৰবাহৰ পৰিৱর্তনে জলাহভূমিৰ গঠন সলনি কৰি থকা এই সময়ছোৱাত ফিছিং কেটৰ উপস্থিতি মিঠা পানীৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ ব্যৱস্থাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সূচক হিচাপে বিবেচিত হৈছে ।

এই সমীক্ষাই দেখুৱাইছে যে কাজিৰঙা ভাৰতৰ মিঠা পানীৰ জলাহভূমি অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত ফিছিং কেট সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ স্থান দখল কৰিছে । সংৰক্ষণ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, জলাহভূমি সুৰক্ষা আৰু বন্যা ব্যৱস্থাপনা অব্যাহত থাকিলে এই সাফল্য আগলৈকে ধৰি ৰাখিব পৰা যাব ।
এইদৰে, কাজিৰঙাৰ সংৰক্ষণ কাহিনী এতিয়া কেৱল গঁড় আৰু বাঘতেই সীমাবদ্ধ নহৈ, জলাহভূমি নিৰ্ভৰ দুৰ্লভ প্ৰজাতিসমূহৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আশাৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছে ।
Thrilled to share that @kaziranga_ has recorded over 57 Fishing cats—one of the highest ever in floodplain ecosystems! 🐱 The enigmatic " meseka" from assamese folk tales symbolizes our healthy ecosystems & natural heritage. @himantabiswa @CMOfficeAssam pic.twitter.com/KuKs3wSp57
— Chandra Mohan Patowary (@cmpatowary) February 22, 2026
অসমৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ মন্ত্ৰী চন্দ্ৰমোহন পাটোৱাৰীয়ে এটা প্ৰচাৰমূলক ভিডিঅ’ মুকলি কৰি ঘোষণা কৰে যে কাজিৰঙা ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত ৫৭ টাতকৈও অধিক মাছ ধৰা মেকুৰী ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ যিকোনো ঠাইতে বানপানীৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে সৰ্বাধিক নথিভুক্ত সংখ্যাৰ ভিতৰত অন্যতম ।
ভিডিঅ'টো শ্বেয়াৰ কৰি মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে আলোকপাত কৰে যে লুকাই থকা মাছ ধৰা মেকুৰীটোক অসমীয়া লোক পৰম্পৰাত স্থানীয়ভাৱে 'মেছেকা' নামেৰে জনাজাত—জলাশয়ৰ স্বাস্থ্য আৰু অঞ্চলটোৰ চহকী প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰতীক ।
জলজ চিকাৰৰ বাবে খাপ খোৱা অতি কম সংখ্যক ফেলিডৰ ভিতৰত অন্যতম মাছ ধৰা মেকুৰীয়ে (Prionailurus viverrinus) বাসস্থানৰ অভাৱ আৰু চিকাৰৰ ফলত ক্ৰমাৎ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হয় । ভিয়েটনাম আৰু জাভাৰ কিছু অংশৰ পৰা এই প্ৰজাতিটো নোহোৱা হোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে ।

কাজিৰঙা ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ সঞ্চালিকা সোণালী ঘোষে কয় যে আমাৰ এই তথ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বানপানীৰ সমভূমিৰ এই জলাশয় বিশেষজ্ঞৰ বাবে কাজিৰঙাক এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ‘আৰ্ক’ হিচাপে স্থান দিছে ।
গৱেষকসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে এই প্ৰজাতিটোৰ বাবে অনুকূল বাসস্থানসমূহ হ’ল ভিজা জলজ ঘাঁহনি, অগভীৰ বিল, ভিজা ঘাঁহনি আৰু বনাঞ্চলৰ আশ্ৰয়স্থল, যিয়ে ঋতুভিত্তিক বানপানীৰ সময়ত জীয়াই থকাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে । অধ্যয়নটোৱে বানপানীৰ সমভূমিৰ গতিশীলতাৰ দীৰ্ঘম্যাদী নিৰীক্ষণৰ বাবে এক জটিল ভিত্তি ৰেখা স্থাপন কৰিছে, বিশেষকৈ কাৰণ পৰিৱৰ্তিত বানপানীৰ আৰ্হি বিল আৰু জলাশয়ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাব পাৰে ।

মাছ ধৰা মেকুৰী প্ৰকল্পৰ টিয়াছা আধ্যাই কয়, “ইমান উল্লেখযোগ্য সংখ্যক মাছ ধৰা মেকুৰীৰ উপস্থিতিয়ে ইহঁতক কাজিৰঙাৰ বাবে এক পৰিৱেশ গৌৰৱময় কৰি তুলিছে ।”
বহল সংৰক্ষণৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি আই ইউ চি এন এছ এছ চি মিঠা পানী সংৰক্ষণ সমিতিৰ সহ-অধ্যক্ষ ইয়ান হেৰিছনে কয়, “যি সময়ত জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু নদীৰ পৰিৱৰ্তনে মিঠা পানীৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যত ক্ৰমান্বয়ে প্ৰভাৱ পেলাইছে, সেই সময়ত মাছ ধৰা মেকুৰীৰ দৰে জলাশয়ৰ মাংসভোজী প্ৰাণীক অনুসৰণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয় ।”
লগতে পঢ়ক : ধুবুৰীৰ ঐতিহাসিক নেতাই ধুবুনী ঘাটত বিৰল দৃশ্য : শিলত ওলাইছে প্ৰকাণ্ড ভৰিৰ চিহ্ন !

