স্নাতকোত্তৰ ছাগলী পালক দেৱজিত শৰ্মা, ছাগলী পামেৰে দেখুৱাইছে আদৰ্শ

কলিয়াবৰ : এগৰাকী আদৰ্শ পশুপালক । উচ্চশিক্ষিত এই যুৱকজনে পশুধন পালনেৰে দেখুৱাইছে নৱপ্ৰজন্মক আদৰ্শ । উচ্চশিক্ষা গ্ৰহণৰ পিছত দেশৰ বিভিন্ন সংস্থাপন লাভ কৰিলেও তেওঁ স্বালম্বিতাৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰিবলৈ উভতি আহে জন্মস্থানলৈ । এতিয়া নিজৰ জন্মস্থানত আধুনিক পদ্ধতিৰে ছাগলী পালন কৰি সফলতা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে । কেৱল মাংসৰ বাবেহে ছাগলী পালন কৰিব লাগে সেই ধাৰণাক অতিক্ৰম কৰি তেওঁ স্থানীয়, দেশীয় আৰু কৃত্ৰিম প্ৰজননেৰে বৰ্ণসংকৰ জাত উৎপাদন কৰি এক আদৰ্শৰ সৃষ্টি কৰিছে ।

এগৰাকী আদৰ্শ পশু পালকৰ আদৰ্শনীয় কৰ্ম

এইগৰাকী আদৰ্শ পশু পালকৰ নাম হৈছে দেৱজিত শৰ্মা । কলিয়াবৰৰ দেৱজিত শৰ্মাই ডি এছ গ্ল'বেল ফাৰ্ম এণ্ড ট্ৰেডাৰ্ছৰ জৰিয়তে উন্নত জাতৰ ব্লেক বেংগল, আছাম হিল গ'ট, বিটাল, বাৰবাৰী, চিৰহিৰ লগতে ছাউথ আফ্ৰিকান ব'য়েৰ গ'টৰ প্ৰজাতিৰে ছাগলী প্ৰজনন পাম খুলি থলুৱা ছাগলী পালকৰ বাবে কৰিছে প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা ।

কেৱল ছাগলীৰ ব্যৱসায়ে নহয়, নতুন বছৰত অভিজ্ঞ সমল ব্যক্তি আৰু চিকিৎসকক লগত লৈ কলিয়াবৰৰ বৰিগাঁৱত আৰম্ভ কৰিবলগীয়া প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰৰ দ্বাৰা বহু ছাগলী পালক উপকৃত হ'ব । এই ছাগলী পামখনত সাধাৰণতে ভবাৰ দৰে পৰম্পৰাগত পদ্ধতিত ছাগলী পালন কৰা নহয় । জানো আহক কিহৰ বাবে বিশেষ ডি এছ গ্ল'বেল ফাৰ্ম এণ্ড ট্ৰেডাৰ্ছ ।

ডি এছ গ্ল'বেল ফাৰ্ম এণ্ড ট্ৰেডাৰ্ছৰ দিকদৰ্শী ভূমিকা

পৰম্পৰাগতভাৱে গৰু, ছাগলী, হাঁহ-পাৰ পালন কৰি অহা ঘৰখনত বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে উন্নত প্ৰজাতিৰ বৰ্ণসংকৰ ছাগলী পালনৰ বাবে কলিয়াবৰৰ দেৱজিত শৰ্মাই নিজাকৈ খুলিছে এখন ছাগলী পাম । য'ত উন্নত প্ৰজাতিৰ প্ৰজননক্ষম মতা ছাগলীৰে থলুৱা ছাগলীৰ পৰা পোৱালি উৎপাদনেৰে লাভৱান হৈছে দেৱজিত শৰ্মা ।

কেতিয়াৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল এই যাত্ৰা

দেৱজিত শৰ্মাই ছাগলী পালন আৰম্ভ কৰিছিল ২০০০ চনৰ পৰা । স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লৈ কৰ্মসূত্ৰে দিল্লীৰ লগতে ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত আছিল তেওঁ । যিহেতু পশুপালনৰ প্ৰতি সৰুৰে পৰা দেৱজিতৰ আগ্ৰহ আছিল, সেয়ে বিভিন্ন ঠাইৰ ছাগলীৰ পামবোৰ পৰিদৰ্শন কৰিছিল । সেই ঠাইবিলাকত সুন্দৰভাৱে ছাগলী পালন কৰা দেখি দেৱজিতেও তেনে এখন পাম খোলাৰ বিষয়ে চিন্তা-চৰ্চা কৰিলে ।

স্নাতকোত্তৰ ছাগলী পালক দেৱজিত শৰ্মা (ETV Bharat Assam)

এই সন্দৰ্ভত দেৱজিত শৰ্মাই কয়, "তেওঁলোকে ব্যৱসায়িক ভিত্তিত অতি সুন্দৰকৈ ছাগলী পালন কৰি আছিল । কিন্তু অসমত সেই সময়ত ছাগলী পালন বিজ্ঞানসন্মতভাৱে ঠন ধৰি উঠা নাছিল । তেতিয়াই মই ভাবিলোঁ– মই যদি ব্যৱসায় ভিত্তিত বিজ্ঞানসন্মতভাৱে ছাগলী পালন কৰোঁ, তেতিয়া নিশ্চয় আন দহজন মানুহ আগ্ৰহী হ'ব । আৰু সেই লক্ষ্যৰেই এই পামখন খুলিলোঁ ।"

ছাগলী পালনৰ বাবে প্ৰয়োজন বিজ্ঞানসন্মত প্ৰশিক্ষণ

বাহিৰৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰি তেওঁ কয়, "সেই ঠাইসমূহত বিজ্ঞানসন্মতভাৱে প্ৰশিক্ষণ লৈ ছাগলী পালন আৰম্ভ কৰিছিল । কিন্তু আমাৰ ইয়াত সেই ধৰণৰ সুবিধা কম আছিল । বিজ্ঞানসন্মতভাৱে ছাগলী পালন কৰিবলৈ আগ্ৰহী হোৱা নাছিল । কিন্তু লাহে লাহে ক'ভিডকালৰ পাছত যুৱচাম আগবাঢ়ি আহিছে আৰু ছাগলী পালনৰ বিষয়ত তেওঁলোকে কাম-কাজ আৰম্ভ কৰিছে ।"

কি কি প্ৰজাতিৰ ছাগলী আছে দেৱজিতৰ পামত

অসমত ছাগলী পালনৰ বাবে উন্নত জাতৰ ছাগলী ব্লেক বেংগল, আছাম হিল গ'টৰ জৰিয়তে প্ৰথমে দেৱজিতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল । পিছলৈ এই চিন্তাত নতুন সংযোজন ঘটাই আন উন্নত জাতৰ ছাগলী আনে ।

এই বিষয়ে শৰ্মাই কয়, "কিছুদিন এনেদৰে ছাগলী পালনৰ পাছত দেখিলোঁ, এনেদৰে যদি আবদ্ধ পদ্ধতিত পালন কৰিব বিচাৰোঁ, তেতিয়া বিশেষ লাভজনক নহয়গৈ । তেতিয়া বাহিৰৰ উন্নত জাত আনিলোঁ । তাৰ ভিতৰত পঞ্জাবৰ বিটাল, উত্তৰ প্ৰদেশৰ বাৰবাৰি জাতৰ ছাগলী আনি বৰ ভাল ফল পাইছিলোঁ । তাৰ পিছত ইয়াতে এখন ছাগলীৰ প্ৰজনন পাম আৰম্ভ কৰোঁ । পঞ্জাবৰ বিটেল আনি ইয়াতে পোৱালী জগালোঁ ।"

মাংসৰ পৰিৱৰ্তে উন্নত জাত সৃষ্টিত মনোনিবেশ

এই সন্দৰ্ভত দেৱজিত শৰ্মাই কয়, "মাংসৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াৰ পৰাই উন্নত জাতৰ পোৱালি বিক্ৰী কৰিবলৈ ল'লোঁ । অসমৰ থলুৱা পালকসকলে সেই পোৱালিবোৰ পালন কৰি ভাল ফল পালে । তেওঁলোকে সেই জাতৰ লগত বৰ্ণসংকৰ পদ্ধতিৰে মাংসৰ বাবে পোৱালি উৎপাদন কৰি লাভৱান্বিত হৈছে । লগতে বাৰবাৰি, চিৰহিৰ লগতে আন কেইবাটাও জাতৰ ছাগলীও উৎপাদন কৰিলোঁ ।"

দেশত কিমান জাতৰ ছাগলী উপলব্ধ

দেশৰ বিভিন্ন ঠাই ভ্ৰমণ কৰি ছাগলী পালনৰ বাবে অভিজ্ঞতা সঞ্চয় কৰা দেৱজিত শৰ্মাই কয়, "ভাৰতত ৩৯ টা পঞ্জীয়নভুক্ত ছাগলীৰ জাত আছে । তাৰ বহুকেইটাৰে পোৱালি ইয়াতে উৎপাদন কৰিছোঁ । অসমত ছাগলী পালনৰ মূল লক্ষ্য হৈছে মাংসৰ ব্যৱসায় কৰা । মোৰ প্ৰজনন পাম হ'লেও, মোৰ পৰা যিসকলে ছাগলী লৈ যায় সেইসকলে মাংসৰ বাবেই ছাগলী পালন কৰে ।"

ছাগলী পামেৰে দেখুৱাইছে আদৰ্শ (ETV Bharat Assam)

বৰ্ণসংকৰ ছাগলীৰ মাংসৰ বজাৰ

এই সন্দৰ্ভত তেওঁ কয়, "আমাৰ ওখ-ডাঙৰ উন্নত জাতৰ যি ছাগলী আছে, তাৰে থলুৱা ছাগলীৰে যি বৰ্ণসংকৰ জাতৰ পোৱালি জন্ম হয় সেইবোৰ মাংসৰ বাবে সুবিধাজনক নহয় । সেয়ে ২০০৮ চনৰ পৰা ছাউথ আফ্ৰিকান ব'য়েৰ গ'টৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰি আছিলোঁ । কিন্তু চৰকাৰী নীতি-নিয়মৰ লগতে আৰ্থিক অৱস্থাৰ বাবে মই সেই সময়ত আনিব পৰা নাছিলোঁ । পিছলৈ মই এই ব'য়েৰ ছাগলী আনিবলৈ সক্ষম হ'লোঁ । যিটো মাংসৰ বাবে বিশ্বৰ অতিকৈ ভাল জাতৰ বুলি জনা যায় । কম খাদ্যত ই অতি কম সময়ৰ ভিতৰত বৃদ্ধি হয়, ওজনো আনৰ তুলনাত অধিক ।"

মাংসৰ গুণাগুণ

এই জাতৰ ছাগলীৰ মাংসৰ গুণাগুণ সন্দৰ্ভত তেওঁ কয়, "ইয়াৰ মাংসৰ গুণাগুণো যথেষ্ট ভাল । ইয়াত কলেষ্টেৰলৰ পৰিমাণো কম থাকে । থলুৱা ছাগলীৰ লগত ইয়াৰ পৰা উৎপাদিত বৰ্ণসংকৰ ছাগলীৰ চাহিদা উৎসাহজনক । বিশেষকৈ এই জাতৰ ছাগলীৰ ৰোগ প্ৰতিষেধক ক্ষমতাও অধিক । আমাৰ থলুৱা ছাগলীৰ লগত দেখাতো বিশেষ মিল আছে । মোৰ পামৰ পৰা এই জাতৰ ছাগলী অসমৰ বিভিন্ন ঠাইৰ লগতে দেশৰ আন ৰাজ্যলৈ পালকসকলে নি লাভৱান হৈছে ।"

ছাগলী পালনেৰে সফলতাৰ মুখ দেখা দেৱজিত শৰ্মাৰ পৰৱৰ্তী চিন্তা সন্দৰ্ভত কয়, "এতিয়া ভাবিছোঁ, পামখনৰ পৰিসৰ বঢ়াব লাগিব, যাতে উঠি অহা চামে উৎসাহিত হৈ ব্যৱসায়িক ভিত্তিত ছাগলী পালন কৰে ।"

ছাগলী পালনত চৰকাৰী সুবিধা

ছাগলী পালনৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী বহু আঁচনি আছে । কিন্তু দেৱজিত শৰ্মাই এতিয়ালৈকে কোনো ধৰণৰ চৰকাৰী সহায় নোহোৱাকৈয়ে নিজা প্ৰচেষ্টাৰে পামখন আগবঢ়াই নিছে । এই সন্দৰ্ভত শৰ্মাই কয়, "বহু চৰকাৰী আঁচনি আছে । চৰকাৰী সহায় আগবঢ়াবলৈ যোগাযোগো কৰিছোঁ । পিছলৈ প্ৰয়োজন হ'লে নিশ্চয় চৰকাৰী সহায় ল'ম । পশুপালকসকলৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় পশুধন মিছনৰ জৰিয়তে এক কোটি টকালৈকে ঋণ প্ৰদান কৰে । য'ত পঞ্চাশ শতাংশলৈকে ৰাজসাহায্য দিয়ে । অৱশ্যে মই এতিয়ালৈকে চৰকাৰী সহায় লোৱা নাই ।"

ছাগলী পালনত খাদ্যৰ গুৰুত্ব

পালন কৰা ছাগলীক প্ৰদান কৰিবলগা খাদ্য সন্দৰ্ভত তেওঁ কয়, "ছাগলী পালনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হ'ল– খাদ্য প্ৰৱন্ধন । মোৰ ইয়াত প্ৰাকৃতিকভাৱেই যথেষ্টখিনি খাদ্য পাওঁ । বিভিন্ন গছৰ পাত দি থকা হয় । সেয়াই পৰ্যাপ্ত নহয় । মোৰ পামৰ ছাগলীক পুৱা সানমিহলি এক খাদ্যৰ যোগান ধৰোঁ, য'ত মাহ আৰু ধানজাতীয় শস্য থাকে । সেইটো মই নিজেই প্ৰস্তুত কৰোঁ । অলপ জিৰণি লোৱাৰ পাছত পানী খায় । দুপৰীয়া গছৰ পাত দিয়া হয় । তাৰ পাছত মাকৈৰ গছৰ পৰা উৎপাদিত চাইলেজ (Silage) দিয়া হয় । বিয়লি পুৱাৰ দৰেই খাদ্য দিয়া হয় । সেই ক্ষেত্ৰত আমি ঘাঁহৰ খেতিও কৰিছোঁ । ঋতু ভিত্তিক বিভিন্ন জাতৰ ঘাঁহ পোৱা যায় ।"

ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ ব্যৱস্থা

আনহাতে, ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থা সন্দৰ্ভত তেওঁ কয়, "ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু খাদ্যৰ ওপৰত যথেষ্ট গুৰুত্ব দিয়া হয় । অৱশ্যে ছাগলীৰ ক্ষেত্ৰত বেমাৰ-আজাৰ যথেষ্ট কম । যি দুই-এটা ৰোগ দেখা যায়, তাৰ বাবে পশু চিকিৎসকৰ সহায় লৈ নিজাববীয়াকৈ চিকিৎসা কৰা যায় । প্ৰয়োজনত চিকিৎসকো আহে । সময়ে সময়ে প্ৰতিষেধকৰো ব্যৱস্থা কৰা হয় । এতিয়া পশু চিকিৎসা বিভাগত এটা বৰ সুবিধা আহিছে, ১৯৬২ টুল ফ্ৰী নম্বৰত ফোন কৰিলেই ঘৰলৈ চিকিৎসকসহ এম্বুলেন্স আহে ।"

ছাগলী পালনত প্ৰশিক্ষণৰ ভূমিকা

পৰম্পৰাগতভাৱে কৰি অহা ছাগলী পালনৰ দ্বাৰা বাণিজ্যিক লাভ সিমান এটা সম্ভৱ নহয় । সেয়ে এই ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণৰ ভূমিকাৰ কথা উল্লেখ কৰি দেৱজিত শৰ্মাই কয়, "ছাগলী পালন দেখাত সহজ হ'লেও, তাতো জানিবলগীয়া বহু কথা থাকে । এইবোৰ জানি-বুজি কৰিলেহে লাভত আহে । যিবোৰ প্ৰশিক্ষণৰ জৰিয়তে ময়ো আয়ত্ত কৰিছোঁ । মথুৰাত থকা কেন্দ্ৰীয় ছাগলী গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানত (Central Institute of Research on Goat) নিজাববীয়াকৈ প্ৰশিক্ষণ লৈছোঁ । বৰ্ণিহাটলেও গৈছোঁ, আন চৰকাৰী প্ৰশিক্ষণো গ্ৰহণ কৰিছোঁ । ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ ছাগলী পামবিলাকো পৰিদৰ্শন কৰি ব্যৱহাৰিক প্ৰশিক্ষণ ল'বলৈও সক্ষম হৈছোঁ । ইয়াৰ পৰা লাভ কৰা অভিজ্ঞতাই মোৰ পামখন পৰিচালনাত যথেষ্ট সহায় কৰিছে ।"

২০২৬ বৰ্ষত নতুন পৰিকল্পনা

নিজৰ ছাগলী পামত প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ কয়, "মোৰ পামলৈ আহি থকা প্ৰতিষ্ঠান বা ব্যক্তিসকলক মই নিজাববীয়াকৈ প্ৰশিক্ষণ দিওঁ । এইখিনিতে এটা ভাল খবৰ জনাব বিচাৰোঁ– ২০২৬ বৰ্ষৰ পৰা মোৰ এই ছাগলী পামতে প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিম । চৰকাৰৰ লগতো যোগাযোগ কৰা হৈছে । এই প্ৰশিক্ষণত অভিজ্ঞ সমল ব্যক্তি, পশু চিকিৎসকো থাকিব ।"

তেওঁ সগতে কয়, "সাধাৰণতে প্ৰশিক্ষণবোৰ তাত্ত্বিক দিশৰ হয় । কিন্তু ইয়াতে তাত্ত্বিকৰ লগতে ব্যৱহাৰিকো হ'ব । প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলে নিজেই তাত্ত্বিক জ্ঞানৰ লগতে ব্যৱহাৰিক দিশত অভিজ্ঞতা ল'ব পাৰিব । প্ৰাথমিক চিকিৎসা প্ৰদান কৰিব পাৰিব । ইয়াৰ উপৰি, অসমৰ বাহিৰৰো প্ৰশিক্ষাৰ্থী মোৰ ইয়ালৈ শিক্ষামূলক পৰিদৰ্শনৰ (Exposure Visit) বাবে আহি থাকে । ইয়াত আহি তেওঁলোকে ছাগলীৰ জাত, খাদ্য প্ৰণালী, থকা-মেলা বা প্ৰৱন্ধন বিষয়ত প্ৰশিক্ষণ লৈ যায়হি ।"