ETV Bharat / opinion

ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ: আধুনিক চিকিৎসাত নতুন সম্ভাৱনা

জটিল পৰিস্থিতিত সম্প্ৰতি ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰক অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় । এই ক্ষেত্ৰত জ্যেষ্ঠ ৰব'টিক শল্য চিকিৎসক ডাঃ আশীষ গৌতমে কি কয় ?

Representational image
ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ: আধুনিক চিকিৎসাত নতুন সম্ভাৱনা (Getty Images)
author img

By ETV Bharat Assamese Team

Published : August 17, 2026 at 9:17 PM IST

5 Min Read
Choose ETV Bharat

প্ৰথমে একাংশ চিকিৎসালয়তে সীমাবদ্ধ হৈ থকা ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ এতিয়া লাহে লাহে মূলসুঁতিৰ অস্ত্ৰোপচাৰ পদ্ধতিৰ অংশ হৈ পৰিছে । ইউৰ'লজি, কল'ৰেক্টাল অস্ত্ৰোপচাৰ, গেষ্ট্ৰ'ইণ্টেষ্টাইনেল অস্ত্ৰোপচাৰ, স্ত্ৰীৰোগ, থ'ৰেচিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু জটিল হাৰ্ণিয়া অস্ত্ৰোপচাৰত ৰব'টিক পদ্ধতিৰ ব্যৱহাৰ ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে ।

কিছুমান অস্ত্ৰোপচাৰত চিকিৎসকসকলে শৰীৰৰ গভীৰ অংশত, সুক্ষ্ম অংগৰ কাষত আৰু প্ৰচলিত লেপাৰ'স্কপিক যন্ত্ৰৰ পৰিচালনা কৰাটো কঠিন হ'ব পৰা অংশত কাম কৰিবলগীয়া হ'লে সুবিধা হয় । ৰব'টিক ব্যৱস্থাই অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞসকলক অধিক স্পষ্ট 3D ছবি আৰু অধিক সঁজুলিবোৰক অধিক স্বাধীনতা প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকে এই কাৰিকৰীভাৱে প্ৰয়োজনীয় অংশত অধিক নিখুঁতভাৱে কাম কৰিব পাৰে ।

Automated surgeon operating on a robot
ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ: আধুনিক চিকিৎসাত নতুন সম্ভাৱনা (Getty Images)

ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ'ল-ৰব'টে নিজে অস্ত্ৰোপচাৰ নকৰে । প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত আৰু কাম শল্য চিকিৎসকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে । চিকিৎসকে কৰা হাতৰ গতিবিধিক ৰব'টিক ব্যৱস্থাই শৰীৰৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা ক্ষুদ্ৰ অস্ত্ৰোপচাৰ সঁজুলি নিখুঁত গতিবিধিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে ।

3D আৰু মেগনিফাইড ছবিৰ বাবে শৰীৰৰ অতি ক্ষুদ্ৰ অংশসমূহো অধিক স্পষ্টকৈ দেখা সম্ভৱ হয় । আন এক সুবিধা হ'ল লেপাৰ'স্কপিক অস্ত্ৰোপচাৰত ব্যৱহৃত সঁজুলিৰ গতিশীলতা তুলনামূলকভাৱে সীমিত । বিপৰীতে ৰব'টিক সঁজুলিয়ে শৰীৰৰ ভিতৰত বেঁকা আৰু ঘূৰাব লগা আৰু বিভিন্ন দিশত লৰচৰ কৰিব পাৰে । ফলত সংকীৰ্ণ অংশ চিকিৎসকে অধিক নমনীয়তাৰে কাম কৰিব পাৰে ।

প্ৰযুক্তি অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ

জটিল পদ্ধতিত ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ সুবিধা অধিক স্পষ্ট হৈ পৰে । পেলভিক অস্ত্ৰোপচাৰ, কল'ৰেক্টাল অস্ত্ৰোপচাৰ, গেষ্ট্ৰাইটিছ প্ৰক্ৰিয়া আৰু জটিল পেটৰ অস্ত্ৰোপচাৰত প্ৰত্যাহ্বানমূলক কোণ আৰু গঠন জড়িত হ'ব পাৰে যিবোৰ সাৱধানে চম্ভালিব লাগে । পুনৰীক্ষণ অস্ত্ৰোপচাৰে আন এক প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰে ।

পূৰ্বতে অস্ত্ৰোপচাৰ হোৱা ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত পুনৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাটোও বিশেষ প্ৰত্যাহ্বান হ'ব পাৰে । পূৰ্বৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ ফলত শৰীৰৰ কলাত দাগ ৰৈ যাব পাৰে আৰু স্বাভাৱিক অংগৰ গাঁথনিও সলনি হ'ব পাৰে । নিৰ্বাচিত ক্ষেত্ৰত ৰব'টিক প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে উপলব্ধ বৰ্ধিত দৃশ্যায়ন আৰু যন্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণে বিশেষজ্ঞসকলক এই কাৰিকৰী অসুবিধাসমূহৰ মাজেৰে কাম কৰাত সহায় কৰিব পাৰে ।

ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে প্ৰতিজন ৰোগীক ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ প্ৰয়োজন । ই ৰোগৰ প্ৰকৃতি, অস্ত্ৰোপচাৰৰ ধৰণ, ৰোগীৰ পূৰ্বৰ চিকিৎসা ইতিহাস আৰু শল্য চিকিৎসকৰ মূল্যায়নৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে ।

A surgeon performs robotic surgery
ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ: আধুনিক চিকিৎসাত নতুন সম্ভাৱনা (Getty Images)

ৰোগীয়ে কি আশা কৰিব পাৰে ?

বহুতো ক্ষেত্ৰত ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ মুকলি অস্ত্ৰোপচাৰতকৈ পৃথক । বেছি অংশ নকটাকৈ সৰু সৰু ছিদ্ৰৰে কৰিব পাৰি । ইয়াৰ অৰ্থ হ'ব পাৰে কলাৰ (tissue) আঘাত কম, অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত অস্বস্তি হ্ৰাস, ৰক্তক্ষৰণ কম আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত ৰোগী সোনকালে চলাফুৰা কৰিবলৈ সক্ষম হয় । অৱশ্যে চিকিৎসালয়ত থকা আৰু আৰোগ্য লাভৰ সময় অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু ৰোগীৰ সামগ্ৰিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে ।

বিশেষকৈ যিসকল ৰোগীয়ে ক্লিনিকেলভাৱে উপযুক্ত হোৱাৰ আগতেই স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপলৈ ঘূৰি আহিব বিচাৰে তেওঁলোকৰ বাবে এই সুবিধা প্ৰাসংগিক । পূৰ্বৰ ব্যৱস্থাতকৈ সোনকালে আৰোগ্য লাভতো সহায় কৰিব পাৰে আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ লগত জড়িত কিছুমান প্ৰত্যাহ্বান হ্ৰাস কৰিব পাৰে ।

চিকিৎসকৰ অভিজ্ঞতা গুৰুত্বপূৰ্ণ

কেৱল ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ উপলব্ধতাই অস্ত্ৰোপচাৰৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ নকৰে । চিকিৎসকজনৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু অভিজ্ঞতা গুৰুত্বপূৰ্ণ । ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে প্লেটফৰ্মৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ লগতে শৰীৰবিজ্ঞান আৰু নূন্যতম অস্ত্ৰোপচাৰৰ নীতিৰ বিষয়ে অধিক জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন ।

জটিল অস্ত্ৰোপচাৰত ৰব'টিক সহায় কেতিয়া ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে, কেতিয়া আন এটা নূন্যতম পদ্ধতি অধিক উপযুক্ত আৰু কেতিয়া অ'পেন ছাৰ্জাৰীৰ উন্নত বিকল্প লোৱা হ'ব সেই বিষয়ে জনাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ।

এই কাৰণেই ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ প্ৰসাৰৰ লগে লগে বিশেষ প্ৰশিক্ষণৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছে । শল্য চিকিৎসকসকলে বিভিন্ন ৰব'টিক প্লেটফৰ্মৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছে আৰু ক্ৰমান্বয়ে জটিল প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে কৌশল বিকশিত কৰিছে ।

অস্ত্ৰোপচাৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়

আগন্তুক দিনত ডিজিটেল ইমেজিং, অস্ত্ৰোপচাৰ পৰিকল্পনা আৰু তথ্য-চালিত সঁজুলিৰ সৈতেও ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰ অধিক সুংযুক্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে । এই উন্নয়নসমূহে শল্য চিকিৎসকসকলক অস্ত্ৰোপচাৰৰ পূৰ্বে আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত অধিক তথ্য দিব পাৰে আৰু ব্যক্তিগতভাৱে ৰোগীৰ চিকিৎসা পৰিৱৰ্তন কৰাত সহায় কৰিব পাৰে ।

এই ক্ষেত্ৰত বিশেষকৈ ছবি বিশ্লেষণ, অস্ত্ৰোপচাৰ পৰিকল্পনা আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই ক্ৰমান্বয়ে ভূমিকা লোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে । অৱশ্যে এআইয়ে দিয়া তথ্যৰ ব্যাখ্যা আৰু ক্লিনিকেল সিদ্ধান্ত লোৱাৰ দায়িত্ব শল্য চিকিৎসকৰেই থাকিব । ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ প্ৰকৃত মূল্য হ'ল শল্য চিকিৎসকৰ দক্ষতাৰ সৈতে উন্নত প্ৰযুক্তিৰ সমন্বয় । জটিল অস্ত্ৰোপচাৰত অধিক নিখুঁতভাৱে কাম কৰা আৰু অধিক স্পষ্টকৈ দেখাৰ ক্ষমতা মূল্যৱান হ'ব পাৰে । সেয়েহে আধুনিক অস্ত্ৰোপচাৰ কক্ষত ৰব'টিক অস্ত্ৰোপচাৰে স্থান লাভ কৰিছে ।

চিকিৎসকসকলে অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ লগে লগে ইয়াৰ ভূমিকা সম্প্ৰসাৰিত হৈ থাকিব, প্লেটফৰ্মসমূহ উন্নত হ'ব আৰু বিভিন্ন বিশেষত্বত প্ৰমাণ বৃদ্ধি পাব । জটিল অস্ত্ৰোপচাৰৰ সন্মুখীন হোৱা ৰোগীসকলৰ বাবে অধিক প্ৰাসংগিক প্ৰশ্নটো হৈ পৰিছে যে ৰব'টিক সহায়ে তেওঁলোকৰ বিশেষ পদ্ধতিৰ বাবে অৰ্থপূৰ্ণ সুবিধা আগবঢ়াব পাৰে নে আৰু প্ৰযুক্তিটো ভালদৰে ব্যৱহাৰ কৰাৰ অভিজ্ঞতা থকা এটা দলে ইয়াক সম্পন্ন কৰিছে নে নাই ?

(লেখক ডাঃ আশীষ গৌতম নতুন দিল্লীৰ পাটপাৰগঞ্জৰ মেক্স ছুপাৰ স্পেচিয়েলিটি হাস্পতালৰ ৰব'টিক আৰু লেপাৰ'স্কপিক অস্ত্ৰোপচাৰৰ প্ৰধান সঞ্চালক । এই লেখাত প্ৰকাশ কৰা তথ্য আৰু মতামতসমূহ লেখকৰ নিজৰ আৰু ই ইটিভি ভাৰতৰ মতামত প্ৰতিফলিত নকৰে ।)

লগতে পঢ়ক :

আই আই টি গুৱাহাটীৰ গৱেষণাই প্ৰশস্ত কৰিলে দক্ষ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড শোষণ আৰু মাইক্ৰ’শেলাই জৈৱ ইন্ধন উৎপাদনৰ পথ