ড্ৰয়িং ৰুমৰ পৰা পাকঘৰলৈ : বৈদ্যুতিক ৰন্ধনলৈ ভাৰত কেনেকৈ পৰিৱৰ্তন হ’ব পাৰে ?

ৰাধাকৃষ্ণ দেশৰাজু

ভাৰতৰ প্ৰতিখন ঘৰতে এক কৌতুহলী কাহিনী লুকাই আছে । কিয়নো ড্ৰয়িং ৰুমটো বিদ্যুৎচালিত; লাইট, ফেন, এয়াৰ কণ্ডিচনাৰ, টেলিভিছনেৰে ভৰি থাকে । কিন্তু ইয়াৰ বিপৰীতে ঘৰখনৰ একেবাৰে হৃদপিণ্ড স্বৰূপ পাকঘৰটো এতিয়াও এলপিজিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈয়েই আছে । স্বচ্ছ শক্তিৰ পৰিৱৰ্তনৰ যুগত এই বিভেদক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰাটো ক্ৰমান্বয়ে কঠিন হৈ পৰিছে । তেনে ক্ষেত্ৰত বহা কোঠাৰ পৰা পাকঘৰলৈ বিদ্যুৎ সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ঘৰুৱা শক্তি ব্যৱহাৰৰ পুনৰ কল্পনা কৰাৰ সময় আহি পৰিছে ।

এটা প্ৰবাদ আছে, “সময়ত যদি এটা চিলাই কৰা হয়, ই কাপোৰখনক সম্পূৰ্ণ ফাটি যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰে ।” শক্তিৰ চাহিদা বৃদ্ধি আৰু পৰিৱেশৰ যি চাপ ই পৰিৱৰ্তনক অধিক কঠিন কৰি তোলাৰ পূৰ্বেই ভাৰতে এতিয়াই এই ক্ষেত্ৰত কাম কৰিব লাগিব ।

অৰ্থনীতি: এলপিজি সঁচাকৈয়ে সস্তানে ?

এটা সাধাৰণ ১৪.২ কিলোগ্ৰাম ওজনৰ এলপিজি চিলিণ্ডাৰৰ মূল্য প্ৰায় ৯০০–১,১০০ টকা । যদি শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত চোৱা যায় তেন্তে ইয়াৰ দ্বাৰা এক আদৰ্শ পৰিস্থিতিত প্ৰায় ১৭০ কিলোৱাট ঘণ্টা ব্যৱহাৰযোগ্য তাপশক্তি পোৱা যায় । কিন্তু প্ৰচলিত গেছ ষ্ট’ভত অদক্ষতাৰ বাবে এই শক্তিৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশয়ে অপচয় হয় ।

বহু চহৰাঞ্চলত ঘণ্টাত প্ৰতি কিলোৱাটত প্ৰায় ৭ টকা মূল্যৰ বিদ্যুৎ ইণ্ডাকচন কুকটপৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে বহুত বেছি কাৰ্যক্ষম হয় । ই ৮৫–৯০% পৰ্যন্ত কাৰ্যক্ষমতা প্ৰদান কৰে । এই দক্ষতাৰ সুবিধাক যেতিয়া কাৰক হিচাপে লোৱা হয়, তেতিয়া বৈদ্যুতিক ৰন্ধন প্ৰণালী কেৱল প্ৰতিযোগিতামূলক নহয়, বাস্তৱিকভাৱে এলপিজিতকৈ প্ৰায়ে কম খৰচী হয় ।

অৰ্থাৎ এলপিজিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰি থকাটো 'পইচা বুদ্ধিমান, পাউণ্ড মূৰ্খ'ৰ দৰে হ’ব পাৰে । বিদ্যুতে উন্নত মূল্য প্ৰদান কৰে, দামৰ ক্ষেত্ৰত অধিক স্থিৰতা প্ৰদান কৰে আৰু ভাৰতৰ দীৰ্ঘম্যাদী শক্তি কৌশলৰ সৈতে ই মিল খায় ।

ঘৰসমূহক সৌৰশক্তিকৰণ কৰা: এক পৰিৱৰ্তনশীল সুযোগ

প্ৰায় ৩৬ কোটি ঘৰৰ ভিতৰত প্ৰায় ১.৫ কোটি পৰিয়ালক সৌৰশক্তি প্ৰদানৰ বাবে চৰকাৰে যি পৰিকল্পনা কৰিছে সেয়া এক টাৰ্নিং পইণ্ট হ’ব পাৰে । ঘৰৰ মূধচৰ ওপৰৰ পৰা আহৰণ কৰা সৌৰশক্তিৰ সহায়ত পৰিয়ালসমূহে নিজাববীয়াকৈ বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিব পাৰে । ইয়াৰ ফলত বৈদ্যুতিক ৰন্ধা-বঢ়া আৰু অধিক মিতব্যয়ী হয় ।

এই ক্ষেত্ৰত 'পৰিস্থিতিৰ সুযোগ গ্ৰহণ কৰা' এই প্ৰবচনটোৱে আক্ষৰিক অৰ্থ বহন কৰে । সৌৰশক্তিচালিত পাকঘৰসমূহে এলপিজি আৰু গ্ৰীড বিদ্যুৎ দুয়োটাৰে ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰিব পাৰে । যাৰ ফলত শক্তিৰ আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ নতুন যুগৰ সূচনা হয় ।

উৎপাদনৰ বাবে বিকশিত ইঞ্জিন

বৈদ্যুতিক ৰন্ধন প্ৰণালীৰ দিশত গ্ৰহণ কৰা বৃহৎ পৰিসৰৰ পদক্ষেপে ঘৰুৱা উৎপাদনত যথেষ্ট উন্নতি সাধন কৰিব । ইণ্ডাকচন ষ্ট’ভ, ইলেক্ট্ৰিক প্ৰেছাৰ কুকাৰ, তাপীয় সঁজুলি আৰু স্মাৰ্ট সঁজুলিৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাব ।

এই পৰিৱৰ্তনে এনে কৰিব পাৰে:

• 'মে'ক ইন ইণ্ডিয়া' পদক্ষেপক শক্তিশালীকৰণ
• উৎপাদন আৰু সেৱাসমূহৰ মাজেৰে নিয়োগ সৃষ্টি
• শক্তি-দক্ষ সঁজুলিৰ উদ্ভাৱনক উৎসাহ যোগোৱা

ভাৰত বৈদ্যুতিক ৰন্ধন প্ৰযুক্তিৰ বিশ্বজনীন কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে । কাৰণ, “য’ত ইচ্ছা থাকে, তাত এটা পথো আছে ।”

স্বচ্ছ, নিৰাপদ আৰু আধুনিক পাকঘৰ

বৈদ্যুতিকভাৱে ৰন্ধা-বঢ়া কৰিলে এলপিজি নিৰ্গমন আৰু ঘৰৰ ভিতৰৰ বায়ু প্ৰদূষণৰ লগত জড়িত বিপদ নাইকিয়া হয় । ই বিশেষকৈ মহিলা আৰু শিশুৰ বাবে স্বচ্ছ পাকঘৰ আৰু স্বাস্থ্যসন্মত জীৱন-যাপনৰ পৰিস্থিতি নিশ্চিত কৰে ।

এইখিনিতে ক’ব পাৰি যে নিৰাপত্তাটো মুখ্য বিষয় হৈ থাকিব লাগিব । বিদ্যুতৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়:

• সঠিক তাঁৰ আৰু মধ্যাকৰ্ষণীয় (earthing) ব্যৱস্থা
• প্ৰমাণিত সঁজুলি
• বহনক্ষমতা ব্যৱস্থাপনাৰ বিষয়ে সজাগতা

প্ৰবাদ অনুসৰি, “পূৰ্বতেই সতৰ্কবাণী লাভ কৰিলে প্ৰস্তুতি চলোৱাটো সহজ হয় ।” সঠিক সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিলে বিদ্যুৎ অধিক নিৰাপদ আৰু অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য বিকল্প হিচাপে পৰিগণিত হয় ।

শক্তিৰ গুণমান: মুখ্য নিৰ্ভৰযোগ্যতা

ঘৰে ঘৰে বৈদ্যুতিক ৰন্ধন প্ৰণালী আত্মবিশ্বাসেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ হ’লে নিৰ্ভৰযোগ্য বিদ্যুৎ যোগান অতি প্ৰয়োজনীয় । ভল্টেজৰ উঠা-নমা আৰু বিজুলী বিচ্ছিন্নতাই বৈদ্যুতিক সমাধানৰ ওপৰত থকা আস্থাক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে ।

সেয়েহে ভাৰতে বিদ্যুৎ যোগানৰ মান উন্নত কৰাত মনোনিৱেশ কৰিব লাগিব । ইয়াৰ বাবে বিবেচনাযোগ্য এটা সংস্কাৰ হ’ল বৈদ্যুতিক আন্তঃগাঁথনি আৰু ঘৰুৱা সংযোগৰ বাবে QCI (Quality Council of India) প্ৰমাণ-পত্ৰ বাধ্যতামূলক কৰা । ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰামাণিককৰণ, জবাবদিহিতা আৰু নিৰ্ভৰযোগ্যতা নিশ্চিত কৰিব পাৰি ।

পৰম্পৰাগত বৈদ্যুতিক পৰিদৰ্শক ব্যৱস্থাৰ পৰা আধুনিক, তৃতীয় পক্ষৰ গুণগত মানৰ অডিটলৈ পৰিৱৰ্তনে দক্ষতা আৰু স্বচ্ছতা আনিব পাৰে । যাৰ ফলত গ্ৰাহকে তেওঁলোকৰ প্ৰাপ্য সেৱাৰ সঠিক গুণমান লাভ কৰাটো নিশ্চিত কৰিব পাৰে ।

এক ব্যৱহাৰিক ৰোডমেপ

হ্ৰস্বম্যাদী (১–৩ বছৰ):

ইনচেনটিভৰ জৰিয়তে বৈদ্যুতিক ৰন্ধনক প্ৰসাৰ কৰা, সজাগতা অভিযান সম্প্ৰসাৰণ কৰা আৰু চহৰসমূহত যোগানৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা উন্নত কৰা ।

মধ্যকালীন (৩–৭ বছৰ):

বিতৰণ ব্যৱস্থা উন্নীতকৰণ, QCI-ভিত্তিক পৰিদৰ্শন প্ৰৱৰ্তন আৰু ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধি কৰা ।

দীৰ্ঘম্যাদী (৭–১৫ বছৰ):

বৈদ্যুতিক ৰন্ধন প্ৰণালীক ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা, ঘৰৰ মূধচৰ সৌৰশক্তিক একত্ৰিত কৰা আৰু স্মাৰ্ট, শক্তি-দক্ষ ঘৰ গঢ়ি তোলা ।

আগবাঢ়ি যোৱাৰ পথ

ভাৰতৰ শক্তিৰ ভৱিষ্যত স্বচ্ছ, কাৰ্যক্ষম আৰু বহনক্ষম সমাধানৰ ওপৰত নিহিত হৈ আছে । ৰন্ধন শক্তি এলপিজিৰ পৰা বিদ্যুতলৈ স্থানান্তৰিত কৰিলে কাৰ্বন নিৰ্গমন হ্ৰাস পাব, আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা কম হ’ব আৰু জীৱন ধাৰণৰ মান উন্নত হ’ব ।

আন এক কালজয়ী কথাই আমাক সোঁৱৰাই দিয়াৰ দৰে, “কাম কৰাৰ আটাইতকৈ ভাল সময় আছিল কালি; পৰৱৰ্তী শ্ৰেষ্ঠ সময় বৰ্তমান ।”

ড্ৰয়িং ৰুমৰ পৰা পাকঘৰলৈ পৰিৱৰ্তন কেৱল শক্তিৰ কথায়ে নহয়, ই প্ৰগতিৰো কথা । ই হৈছে এখন স্বচ্ছ, সুৰক্ষিত আৰু অধিক স্বাৱলম্বী ভাৰত গঢ়ি তোলা ।

ছুইচটো সাজু হৈছে । এতিয়া প্ৰশ্নটো হ’ল: আমি এই ছুইচ টিপিমনে ?

(ঘোষণা: এই লেখাত প্ৰকাশ কৰা মতামতসমূহ লেখকৰ সম্পূৰ্ণ নিজস্ব। ইয়াত প্ৰকাশ কৰা তথ্য আৰু মতামতসমূহে ইটিভি ভাৰতৰ মতামত প্ৰতিফলিত নকৰে)