HIV আক্ৰান্তৰ বাবে স্বস্তিৰ নিশ্বাস...এতিয়া প্ৰতিদিনে ঔষধ গ্ৰহণ কৰাৰ নাই প্ৰয়োজন, বিজ্ঞানীসকলৰ ডাঙৰ আৱিষ্কাৰ

বিশ্ব এইডছ দিৱসৰ দিনাই এইচ আই ভি (হিউমেন ইমিউন’ডেফিচিয়েন্সি ভাইৰাছ) ৰোগত আক্ৰান্ত লাখ লাখ লোকৰ বাবে বিজ্ঞানীসকলে এক নতুন আশাৰ সঞ্চাৰ কঢ়িয়াই আনিছে ৷ আমেৰিকাৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (ইউচিএছএফ) বিজ্ঞানীসকলৰ এক সৰু কিন্তু লেখত ল’বলগীয়া অধ্যয়নে এইচ আই ভিৰ “কাৰ্য্যকৰী নিৰাময়”ৰ সম্ভাৱনাক শক্তিশালী কৰি তুলিছে ৷ এই অধ্যয়নত ১০ জন এইচ আই ভি ৰোগীৰ ওপৰত পৰীক্ষামূলক ইমিউন’থেৰাপি পৰীক্ষা কৰা হৈছিল আৰু সাতজন ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত দৈনিক ঔষধ বন্ধ কৰাৰ পিছতো মাহৰ পিছত মাহ ধৰি ভাইৰাছটো দমন হৈ আছিল আৰু এজন ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত ১৮ মাহতকৈ অধিক সময় নিয়ন্ত্ৰণত আছিল ৷

নেচাৰ আলোচনীত প্ৰকাশিত এই তথ্যক এইচ আই ভি গৱেষণাৰ এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে গণ্য কৰা হয় ৷ খবৰ অনুসৰি ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে এই অধ্যয়ন চলাইছিল ৷ যদিও ই এটা সৰু পৰীক্ষা আছিল, তথাপিও ইয়াৰ ফলাফল আশাব্যঞ্জক আছিল ৷ বিজ্ঞানীসকলে এই ইমিউন’থেৰাপি ১০ জন এইচ আই ভি পজিটিভ ব্যক্তিৰ ওপৰত পৰীক্ষা কৰিছিল ৷ এই সময়ছোৱাত ৰোগীসকলৰ নিয়মীয়া এণ্টি ৰেট্ৰ’ভাইৰেল থেৰাপী বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল ৷ এই চিকিৎসাৰ পৰীক্ষাত বিজ্ঞানীসকলে যথেষ্ট সফলতা লাভ কৰিছে । এই প্ৰতিবেদনৰ জৰিয়তে জানো আহক তেওঁলোকৰ এই নতুন অধ্যয়ন পৰীক্ষাত কেনেধৰণৰ সফলতাৰ লাভ কৰিছে-

অধ্যয়নৰ পটভূমি আৰু পদ্ধতি

দশক দশক ধৰি এইচ আই ভি চিকিৎসা এন্টিৰেট্ৰ’ভাইৰেল থেৰাপী (ART)ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ আহিছে, যিয়ে ভাইৰাছটোক দমন কৰে যদিও ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে নাইকিয়া নকৰে ৷ এই সময়ছোৱাত ৰোগীসকলৰ নিয়মীয়া এণ্টি ৰেট্ৰ’ভাইৰেল থেৰাপী বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল । এ আৰ টি বন্ধ কৰিলে ভাইৰাছটো দ্ৰুতগতিত পুনৰ সক্ৰিয় হৈ উঠিব পাৰে, যাৰ ফলত ৰোগী আজীৱন ঔষধৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰে ৷ এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে ইউচিএছএফৰ গৱেষকসকলে বহুমুখী ইমিউন’থেৰাপি প্ৰস্তুত কৰিছিল যিয়ে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাক "পুনৰ প্ৰগ্ৰেম" কৰে যাতে ই স্বাভাৱিকতে ভাইৰাছটোক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে ৷ অধ্যয়নত অংশগ্ৰহণ কৰা ১০ জন ৰোগী ইতিমধ্যে এ আৰ টি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ ভাইৰেল লোড (ভাইৰাছৰ পৰিমাণ) নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল ৷ তেওঁলোকক তলত উল্লেখিত ঔষধৰ সংমিশ্ৰণ দিয়া হৈছিল-

• চিকিৎসামূলক ভেকচিন: এইচ আই ভিৰ বিৰুদ্ধে শৰীৰৰ প্ৰতিৰোধক কোষ শক্তিশালী কৰিবলৈ ৷
• ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা সক্ৰিয় কৰা ঔষধ: যিবোৰ ঔষধে ভাইৰাছ লুকাই থকা ঠাইত "জলাশয়" কোষ সক্ৰিয় কৰে ৷
• বহলভাৱে নিষ্ক্ৰিয়কৰণকাৰী এন্টিব’ডি (bNAbs): এই এন্টিব’ডিবোৰে ভাইৰাছৰ বিভিন্ন ৰূপ চিনাক্ত কৰি নিষ্ক্ৰিয় কৰি তোলে ৷ চিকিৎসাৰ অন্তত ৰোগীসকলক এ আৰ টি সেৱন বন্ধ কৰি দিয়া হয় ৷

ফলাফল আচৰিত আছিল: সাতজন ৰোগীৰ ভাইৰাছৰ মাত্ৰা অতি কম আছিল আৰু কেইবামাহো (৩-৬ মাহ) দমন হৈ আছিল ৷ এজন ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত এই নিয়ন্ত্ৰণ ১৮ মাহতকৈ অধিক সময় ধৰি চলি থাকিল, ইয়াৰ উদাহৰণ "চিকিৎসাৰ পিছৰ নিয়ন্ত্ৰক" (PTC) – অৰ্থাৎ শৰীৰে নিজাববীয়াকৈ ভাইৰাছটো দমন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল ৷ বাকী তিনিজন ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত ভাইৰাছটো সোনকালে পুনৰ সক্ৰিয় হৈ উঠিছিল যদিও কোনো গুৰুতৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়া দেখা নগ’ল ৷ এই অধ্যয়ন amfAR (Foundation for AIDS Research)ৰ পৰা ২০ মিলিয়ন ডলাৰৰ অনুদান আৰু নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ হেল্থ (NIH)ৰ সহায়ৰ দ্বাৰা সম্ভৱ হৈ উঠিছিল ৷

কাৰ্য্যকৰী নিৰাময়" আৰু ইয়াৰ তাৎপৰ্য্য কি ?

এইচ আই ভিৰ সম্পূৰ্ণ নিৰাময় (বীজাণুমুক্ত নিৰাময়), য’ত ভাইৰাছটো সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল হয়, এতিয়াও লুকাই আছে ৷ কিন্তু এটা "কাৰ্য্যকৰী নিৰাময়"ৰ অৰ্থ হ'ল দৈনিক ঔষধ অবিহনে ভাইৰাছটো নিয়ন্ত্ৰণত থাকে – ঠিক যেনেকৈ কিছুমান "এলিট নিয়ন্ত্ৰকে" স্বাভাৱিকভাৱে কৰে ৷ এই অধ্যয়নৰ পৰা দেখা গৈছে যে ইমিউন’থেৰাপীয়ে শৰীৰৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাক শক্তিশালী কৰি এই কাম সম্ভৱ কৰি তুলিব পাৰে ৷ বিজ্ঞানীসকলে কয় যে এইটো “শ্বক এণ্ড কিল” কৌশলৰ অংশ, য’ত ভাইৰাছটো সক্ৰিয় হয় আৰু তাৰ পিছত ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাই ধ্বংস কৰে ৷ ইউচিএছএফৰ মুখ্য গৱেষক ষ্টিভ ডিক্সে কয় যে এই কোষবোৰেই হ’ব পাৰে নিৰাময়ৰ বাবে আমাক প্ৰয়োজনীয় যাদুকৰী বায়’মাৰ্কাৰ ৷

এই আৱিষ্কাৰ কেৱল এইচ আই ভিৰ বাবেই নহয়, কেন্সাৰ আৰু অন্যান্য প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা সম্পৰ্কীয় ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবেও উপযোগী বুলি প্ৰমাণিত হ’ব পাৰে, কিয়নো এইচ আই ভিৰ গৱেষণাৰ ফলত চি এ আৰ-টি চেল থেৰাপীৰ দৰে ইমিউন’থেৰাপীৰ সৃষ্টি হৈছে ৷

বিশ্বব্যাপী প্ৰসংগ আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহ

বিশ্বজুৰি ৩ কোটি ৯০ লাখতকৈ অধিক লোক এইচ আই ভিত আক্ৰান্ত হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকৰ মৃত্যু হয় ৷ ভাৰততো লাখ লাখ লোক আক্ৰান্ত হৈছে যদিও এ আৰ টিয়ে সংক্ৰমণ ৪৯% আৰু মৃত্যুৰ সংখ্যা ৮১% হ্ৰাস কৰিছে ৷ দক্ষিণ আফ্ৰিকাতো একেধৰণৰ পৰীক্ষাত ২০% অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে ১.৫ বছৰ ধৰি এ আৰ টি মুক্ত হৈ আছিল ৷

কিন্তু এতিয়াও আছে প্ৰত্যাহ্বানসমূহ

ব্যক্তিগত পাৰ্থক্য, জিন, ভাইৰাছৰ প্ৰজাতি আৰু প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সঁহাৰি ভিন্ন হ’ব পাৰে ৷

• দীৰ্ঘম্যাদী পৰীক্ষা: বৰ্তমান এইটো এটা সৰু অধ্যয়ন; বৃহৎ পৰীক্ষা (পৰ্যায় ২/৩)ৰ প্ৰয়োজন ৷
• উপলব্ধতা: উন্নয়নশীল দেশসমূহত প্ৰৱেশ নিশ্চিত কৰাটো প্ৰত্যাহ্বানজনক হ’ব ৷
• ভৱিষ্যতৰ দিশ: বিজ্ঞানীসকলে এতিয়া mRNA ভিত্তিক ভেকচিন, CRISPR জিন সম্পাদনা, আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া ঔষধ (যেনে লেনাকাপাভিৰ)ৰ ওপৰত কাম কৰি আছে ৷

লক্ষ্য হৈছে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত "কিউৰ ফ্ৰেকচন" (শতাংশ নিৰাময়যোগ্য) বৃদ্ধি কৰা ৷ এই অধ্যয়নে প্ৰমাণ কৰে যে এইচ আই ভি এতিয়া "পৰিচালনা"ৰ পৰা "নিয়ন্ত্ৰণ"লৈ গতি কৰিছে ৷ বিশ্ব এইডছ দিৱসত এই আৱিষ্কাৰে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে বিজ্ঞানৰ দ্বাৰা অসম্ভৱ সম্ভৱপৰ হ’ব পাৰে ৷ এইচ আই ভি ৰোগত আক্ৰান্ত সকলোৰে বাবে দৈনন্দিন ঔষধৰ বোজাৰ পৰা মুক্তিৰ আশা এতিয়া ওচৰ চাপি অহা যেন লাগে ৷ অধিক তথ্যৰ বাবে UCSF বা amfAR ৰ ৱেবছাইট চাওক ৷ অৱগত থাকক, সুৰক্ষিত থাকক!

উৎস

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09929-5

লগতে পঢ়ক