২০-২৫ বছৰৰ লোকৰ ক্ষেত্ৰত এই দুটা কাৰণত বাঢ়িছে বৃক্কৰ ৰোগ, জানক ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণসমূহ

বৃক্কৰ ৰোগক সাধাৰণতে বয়স্ক লোকৰ ৰোগ বুলি গণ্য কৰা হয় । অৱশ্য়ে কম বয়সীয়া লোকৰ মাজতো এই ৰোগ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিছে । বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, বৃক্কৰ ক্ষতি হঠাতে নহয় । জীৱনশৈলীৰ খামখেয়ালি তথা দুৰ্বল খাদ্যাভ্যাসৰ বাবেই এই ৰোগ হয় । সময়ৰ লগে লগে বৃক্কত হেঁচা প্ৰয়োগ হোৱাত ক্ৰ'নিক কিডনী ডিজিজ(CKD)ৰ আশংকা বৃদ্ধি পায় ৷

বৃক্ক হৈছে শৰীৰৰ অতি প্ৰয়োজনীয় আৰু শক্তিশালী অংগ । এই অংগটোৱে নিতৌ প্ৰায় ৫০ গেলন(প্ৰায় ২০০ লিটাৰ) তেজ ফিল্টাৰ কৰি বিষাক্ত পদাৰ্থ আৰু আৱৰ্জনা প্ৰস্ৰাৱৰ ৰূপত নিৰ্গত কৰে । এই প্ৰক্ৰিয়াই তৰল পদাৰ্থৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাৰ উপৰি ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ, খনিজ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু হাড়ৰ স্বাস্থ্য বৰ্তাই ৰখাত সহায় কৰে । বৃক্কই ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইলেক্ট্ৰলাইটৰ স্থিৰতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে । তদুপৰি বিপাকীয় আৱৰ্জনা আঁতৰায় । বৃক্কৰ কাৰ্যক্ষমতা যেতিয়ালৈকে লেহেমীয়া হৈ নপৰে, তেতিয়ালৈকে এই অংগৰ ক্ষতিৰ বিষয়ে ধৰা নপৰে ।

জি এছ ভি এম মেডিকেল কলেজৰ চিকিৎসা বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ সঞ্চালক ডাঃ এছ কে গৌতমে কয় যে দৈনন্দিন কিছুমান কাম বিশেষকৈ বাৰে বাৰে কৰিলে বৃক্ক সোনকালে বিকল হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব পাৰে । বৃক্কৰ ৰোগৰ সৈতে জড়িত দুটা সাধাৰণ অভ্যাস ইয়াত উল্লেখ কৰা হৈছে...

১) ডিহাইড্ৰেচন আৰু শৰ্কৰাযুক্ত বা উচ্চ ছ'ডিয়ামযুক্ত পানীয়ৰ অত্যধিক সেৱন

হাইড্ৰেচন কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ: বিষাক্ত পদাৰ্থ ফলপ্ৰসূভাৱে ফিল্টাৰ কৰিবলৈ বৃক্কই পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ তৰল পদাৰ্থ গ্ৰহণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে । যেতিয়া হাইড্ৰেচন হয় -

• তেজ ডাঠ হৈ পৰে ।
• বৰ্জ্য় পদাৰ্থ আঁতৰোৱাটো কঠিন হৈ পৰে ।
• বৃক্কৰ পৰিশোধনৰ চাপ বৃদ্ধি পায় ।
• বৃক্কত পাথৰ হোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায় ।
• ধাৰাবাহিকভাৱে কম পৰিমাণৰ তৰল পদাৰ্থ গ্ৰহণ কৰাৰ বাবে বৃক্কই দীৰ্ঘদিন ধৰি টান হৈ কাম কৰিবলগীয়া হয় ।
• শৰ্কৰাযুক্ত পানীয় সেৱন কৰিলেও সমস্যাৰ সৃষ্টি হয় ।

বহু যুৱকে পানীৰ পৰিৱৰ্তে শীতল পানীয়, এনাৰ্জি ড্ৰিংকছ, মিঠা আইচড টি আৰু সোৱাদযুক্ত বটলত ভৰোৱা পানীয় সেৱন কৰে, যিয়ে সমস্যা আৰু অধিক ভয়াৱহ কৰি তোলে । কাৰণ এই পানীয়বোৰত প্ৰায়ে...

• অত্যধিক শৰ্কৰা থাকে
• ফছফৰিক এচিড থাকে
• ছ'ডিয়ামৰ পৰিমাণ বেছি ।

মন কৰিবলগীয়া যে অত্যধিক শৰ্কৰা সেৱনে ইনছুলিন প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা, মেদবহুলতা আৰু টাইপ ২ ডায়েবেটিছৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে । বিশ্বজুৰি দীৰ্ঘদিনীয়া বৃক্ক ৰোগৰ অন্যতম প্ৰধান কাৰণ ডায়েবেটিছ । তদুপৰি অত্যধিক ছ'ডিয়াম সেৱনে ৰক্তচাপ বৃদ্ধি কৰে । ৰক্তচাপ বৃদ্ধি পালে বৃক্কৰ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ ফিল্টাৰিং ইউনিট(glomeruli) সমূহৰ ক্ষতি হয়, যাৰ ফলত ইয়াৰ ফিল্টাৰিং ক্ষমতা ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় ।

সময়ৰ লগে লগে উচ্চ চেনি বা উচ্চ ছ'ডিয়ামযুক্ত পানীয় সেৱন কৰিলে পানীলগা হ’ব পাৰে আৰু বৃক্কত পাথৰ, উচ্চ ৰক্তচাপ, প্ৰস্ৰাৱত প্ৰ’টিন লিক হোৱা আৰু বৃক্কৰ পৰিশোধনৰ হাৰ হ্ৰাস(eGFR) হোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায় । যুৱক-যুৱতীসকলে এই বিপদবোৰক প্ৰায়ে তুচ্ছজ্ঞান কৰে ৷ ইয়াৰ কাৰণ লক্ষণ সোনকালে দেখা নাযায় ।

২) চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অবিহনে বিষনাশক ঔষধ ব্যৱহাৰ

National Kidney Foundation ৰ মতে, ননষ্টেৰয়ডেল এণ্টি-ইনফ্লেমেটৰী ঔষধ(NSAIDs), যেনে - ইবুপ্ৰ’ফেন, নেপ্ৰ’ক্সেন আৰু কিছুমান সংমিশ্ৰিত বিষনাশক ঔষধ গ্ৰহণ কৰিলে বৃক্কৰ ৰোগ হ’ব পাৰে । এই ঔষধবোৰ সহজে উপলব্ধ আৰু সাধাৰণতে মূৰৰ বিষ, মাহেকীয়াৰ বিষ, পেশীৰ বিষ, ক্ৰীড়াৰ আঘাতৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ৷ কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে চিকিৎসকৰ তত্বাৱধান অবিহনে অত্য়াধিক পেইন কিলাৰ সঘনাই ব্যৱহাৰ কৰিলে বৃক্কৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে ।

এই ঔষধে কিডনীত কেনে প্ৰভাৱ পেলায় ?

এন এছ এ আই ডিৰ দ্বাৰা বৃক্কত তেজৰ প্ৰবাহ বজাই ৰখাত সহায় কৰা যৌগ প্ৰষ্টাগ্লেণ্ডিনৰ উৎপাদন হ্ৰাস পায় । বাৰে বাৰে বা অধিক মাত্ৰাত গ্ৰহণ কৰিলে বৃক্কলৈ তেজৰ সোঁত হ্ৰাস পায় ৷ তদুপৰি পৰিশোধনৰ কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পায় আৰু বৃক্কৰ আঘাতৰ সম্ভাৱনা তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পায় । ইয়াৰ ফলত বৃক্কৰ দীৰ্ঘদিনীয়া ক্ষতি হ’ব পাৰে ।

যিসকল লোকে উপযুক্ত হাইড্ৰেচন নোহোৱাকৈ অত্যধিক ব্যায়াম কৰে, সুৰাৰ সৈতে বিষনাশক ঔষধ সেৱন কৰে, পূৰ্বৰ স্বাস্থ্যজনিত অৱস্থা থকা আৰু শৈক্ষিক মানসিক চাপৰ বাবে অজানিতে এই ঔষধসমূহ অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যুৱ খেলুৱৈ আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ক্ষেত্ৰত এই আশংকা অধিক বুলি কোৱা হয় ।

National Kidney Foundation ৰ মতে, ড্ৰাগছৰ অতিমাত্ৰা সেৱনৰ ফলত বৃক্কৰ ক্ষতি নীৰৱে আৰু আগতীয়াকৈ সতৰ্কবাণী অবিহনে হ’ব পাৰে । ফুলা বা ভাগৰুৱা হোৱাৰ দৰে লক্ষণ দেখা দিয়াৰ সময়লৈকে ইতিমধ্যে যথেষ্ট ক্ষতি হয় । বৃক্কৰ ক্ষতি প্ৰায়ে লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকে । কাৰণ বৃক্কৰ আৰম্ভণিৰ ৰোগ সাধাৰণতে লক্ষণবিহীন হয় । তাৰপিছৰ পৰ্যায়ত সাধাৰণ লক্ষণসমূহ হ'ল...

• ভৰি বা মুখ ফুলা
• অহৰহ ভাগৰুৱা
• প্ৰস্ৰাৱৰ পৰিৱৰ্তন
• ফেনযুক্ত প্ৰস্ৰাৱ(প্ৰ’টিনৰ অভাৱ)
• উচ্চ ৰক্তচাপ

যুৱক-যুৱতীৰ অন্যান্য বিপদজনক কাৰক

• পৰামৰ্শ অবিহনে অত্যধিক উচ্চ প্ৰ'টিনযুক্ত খাদ্য
• অত্যধিক জিমৰ পৰিপূৰক
• ধূমপান কৰা
• অহৰহ টোপনিৰ অভাৱ
• নিয়ন্ত্ৰণহীন ডায়েবেটিছ বা উচ্চ ৰক্তচাপ
• অতি প্ৰচেছড খাদ্য সঘনাই সেৱন কৰা
• সামগ্ৰিক বিপাকীয় ভাৰসাম্যৰ দ্বাৰা বৃক্কৰ স্বাস্থ্য প্ৰভাৱিত হয় ।

নিয়মীয়াকৈ তেজ আৰু প্ৰস্ৰাৱ পৰীক্ষা কৰিলেই প্ৰায়ে বৃক্কৰ ক্ষতি আগতীয়াকৈ ধৰা পেলোৱাৰ একমাত্ৰ উপায় ।

বৃক্কৰ ক্ষতি কেনেকৈ ৰোধ কৰিব

• প্ৰতিদিনে প্ৰচুৰ পৰিমাণে পানী খাব লাগে ।
• কম মিঠা আৰু উচ্চ ছ'ডিয়ামযুক্ত পানীয় সেৱন কৰক ।
• চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ মতেহে বিষৰ ঔষধ খাব লাগে ।
• নিয়মিতভাৱে ৰক্তচাপ নিৰীক্ষণ কৰিব লাগে ।
• ফল-মূল আৰু শাক-পাচলিৰে সমৃদ্ধ সুষম আহাৰ গ্ৰহণ কৰক ।
• অপ্ৰয়োজনীয় পৰিপূৰক ব্যৱহাৰ নকৰিব ।
• নিয়মীয়াকৈ স্বাস্থ্য পৰীক্ষা কৰাওক ।
• পূৰ্বতে থকা বৃক্কৰ ৰোগৰ চিকিৎসাতকৈ আগতীয়াকৈ প্ৰতিৰোধ কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ

গুৰুত্বপূৰ্ণ

৩০ বছৰ বয়সৰ পূৰ্বে সাধাৰণতে বৃক্ক বিকল হ’লে বহুক্ষেত্ৰত ইয়াক প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি । নিশাৰ ভিতৰতে বৃক্ক বিকল নহয় । বাৰে বাৰে পোৱা মানসিক চাপত এই অংগটোৱে ক্ৰমান্বয়ে কাম কৰাৰ ক্ষমতা হেৰুৱাই পেলায় । যিহেতু লক্ষণসমূহ প্ৰায়ে পলমকৈ দেখা দিয়ে, সেয়েহে বিপদজনক কাৰকৰ প্ৰতি সচেতন হোৱাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ।

(সতৰ্কীকৰণ: ইয়াত দিয়া সকলো স্বাস্থ্য তথ্য আৰু পৰামৰ্শ কেৱল তথ্যৰ উদ্দেশ্যে। এই তথ্য বৈজ্ঞানিক গৱেষণা, অধ্যয়ন, আৰু চিকিৎসা আৰু স্বাস্থ্য বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দিয়া হৈছে। এই নিৰ্দেশনাসমূহ পালন কৰাৰ আগতে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাটোৱেই উত্তম।)

লগতে পঢ়ক: সাতটা লক্ষণক ভাগৰ আৰু গেছ বুলি আওকাণ নকৰিব, বিপদ মাতিব পাৰে