ইতিহাস আৰু আৱেগ: ভাৰত বিভাজনৰ আধাৰত নিৰ্মিত ৫ খন শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় ছবি

হায়দৰাবাদ: ইমটিয়াজ আলীৰ আগন্তুক ছবি 'মে ৱাপছ আউংগা' চোৱাৰ পূৰ্বে দেশ বিভাজন আৰু দেশপ্ৰেমৰ পটভূমিত নিৰ্মিত ৫খন উচ্চ ৰেটিংপ্ৰাপ্ত (IMDb) চিনেমা চাব পাৰে । আগন্তুক চিনেমাখন ইমটিয়াজ আলীৰ এক বলিষ্ঠ পৰিচালনা । ভাৰত বিভাজনৰ পটভূমিত নিৰ্মিত এক আৱেগিক প্ৰেম কাহিনী ।

দিলজিৎ দোছাঞ্জ, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ, বেদাং ৰাইনা আৰু শ্বৰ্বাৰীয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে । চিনেমাখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছে এ. আৰ. ৰহমানে । ভাৰতৰ ইতিহাসৰ অন্যতম বেদনাদায়ক অধ্যায় 'দেশ বিভাজন'ৰ সময়ক কেন্দ্ৰ কৰি চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে । ইমটিয়াজ আলীৰ নিজস্ব শৈলীৰে ইয়াত বিচ্ছেদ, গভীৰ ব্যাকুলতা আৰু নিজৰ ঘৰলৈ উভতি অহাৰ হেঁপাহক অতি সুন্দৰভাৱে ফুটাই তোলা হৈছে । চিনেমাখনক লৈ ইতিমধ্যে চিনেমা প্ৰেমীসকলৰ মাজত যথেষ্ট কৌতুহল আৰু আৱেগ দেখিবলৈ পোৱা গৈছে ।

দেশৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ, প্ৰব্ৰজন আৰু আধাতে বিদায় জনাবলগীয়া হোৱাৰ বাবে যাৰ জীৱন চিৰদিনৰ বাবে সলনি হৈ গৈছিল, তেওঁলোকৰ কাহিনী ইয়াত দেখুওৱা হৈছে । চিনেমাখনৰ নামটোৱেই (‘মে ৱাপছ আউংগা’ অৰ্থাৎ মই ঘূৰি আহিম) এটা গভীৰ আৱেগ বহন কৰে । ই হ’ল দূৰত্ব আৰু সময় পাৰ হৈও নিজৰ ঠাইলৈ পুনৰ ঘূৰি অহাৰ এটা প্ৰতিশ্ৰুতি ।

চিনেমাখন অহা ১২ জুন, ২০২৬ তাৰিখে ছবিগৃহত মুক্তি পাব । ছবিগৃহলৈ চিনেমাখন অহাৰ পূৰ্বে, দেশ বিভাজনৰ সময়ৰ যন্ত্ৰণা, বিশৃংখলতা আৰু সাহসিকতাক ফুটাই তোলা আটাইতকৈ বেছি IMDb ৰেটিং পোৱা ৫ খন জনপ্ৰিয় চিনেমা আৰু ৱেব ছিৰিজ আপুনি চাই ল’ব পাৰে-

১. তমস (১৯৮৮) – IMDb ৰেটিং: ৮.৯

ভাৰতত নিৰ্মিত দেশ বিভাজনৰ সকলো নাটক বা চিনেমাৰ ভিতৰত ‘তমস’ আটাইতকৈ সন্মানীয় আৰু মন স্পৰ্শ কৰা এক সৃষ্টি । ভীষ্ম চাহনীৰ বঁটা বিজয়ী উপন্যাসৰ আধাৰত এই টেলিভিছন মিনি-ছিৰিজখন পৰিচালনা কৰিছিল গোবিন্দ নিহালানীয়ে । ইয়াত দেশ বিভাজনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সাম্প্ৰদায়িক হিংসাক অতি গভীৰভাৱে দেখুওৱা হৈছে ।

কাহিনীটো ‘নাথু’ নামৰ এজন দৰিদ্ৰ আৰু সমাজৰ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ মানুহক কেন্দ্ৰ কৰি আৰম্ভ হয় । নাথুৱে নজনাকৈয়ে এটা ডাঙৰ ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ বলি হয় । তেওঁ এটা গাহৰি হত্যা কৰে, যিটো পিছত এটা মছজিদৰ ওচৰত উদ্ধাৰ হয় । এই ঘটনাৰ পিছৰে পৰা সাধাৰণ ৰাইজৰ মাজত ভয়, হুলস্থূল, নিজা ভেটি উচন হোৱা আৰু হাহাকাৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয় । জীয়াই থকাৰ বাবে সকলোৱে সংগ্ৰাম কৰিবলগীয়া হয় ।

পংকজ কাপুৰ, দীপা ছাহী আৰু অমৰীশ পুৰীয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল । ‘তমস’ত কোনো নাটকীয় বীৰত্ব দেখুওৱা হোৱা নাই । বৰঞ্চ হিংসাপূৰ্ণ সময়ছোৱাত মানুহৰ দুখ-কষ্ট আৰু মানসিক দোমোজাকহে প্ৰাধান্য দিয়া হৈছে । এই ধাৰাবাহিকখনে কেইবাটাও ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল । ইয়াৰ বাস্তৱসন্মত দৃশ্যগ্ৰহণ আৰু শক্তিশালী কাহিনীৰ বাবে আজিও ইয়াৰ প্ৰশংসা কৰা হয় ।

২. ভাগ মিল্খা ভাগ (২০১৩) – IMDb ৰেটিং: ৮.২

প্ৰথম দেখাত ‘ভাগ মিল্খা ভাগ’ এখন ক্ৰীড়াভিত্তিক জীৱনীমূলক চিনেমা যেন লাগে । কিন্তু প্ৰখ্যাত খেলুৱৈ মিল্খা সিঙৰ এই প্ৰেৰণাদায়ক কাহিনীটোৰ অন্তৰালত দেশ বিভাজনৰ এক কৰুণ যন্ত্ৰণা সোমাই আছে । ৰাকেশ ওমপ্ৰকাশ মেহৰাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত এই চিনেমাখনত মিল্খা সিঙৰ যাত্ৰা দেখুওৱা হৈছে— কেনেকৈ দেশ বিভাজনৰ বিভীষিকা নিজ চকুৰে দেখা এজন মানসিকভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত শিশুৰ পৰা তেওঁ ভাৰতৰ এজন মহান খেলুৱৈ হৈ পৰিছিল । মূখ্য চৰিত্ৰত ফাৰহান আখটাৰে ইয়াত ‘ফ্লাইং শিখ’ (The Flying Sikh) মিল্খা সিঙৰ চৰিত্ৰত নিজৰ জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় উপহাৰ দিছে । তেওঁ মিল্খা সিঙৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক সংগ্ৰামক অতি সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছে ।

দেশ বিভাজনৰ সময়ৰ হিংসা, বিচ্ছেদ আৰু হেৰুওৱাৰ বেদনাই মিল্খা সিঙৰ লক্ষ্য আৰু মানসিক জীৱনক গঢ় দিছিল । বিভাজনৰ সময়ত তেওঁৰ পৰিয়ালটোৰ সৈতে ঘটা কৰুণ দৃশ্যসমূহ আজিও এই চিনেমাখনৰ আটাইতকৈ পাহৰিব নোৱৰা মুহূৰ্ত হৈ আছে ।

দেশ বিভাজনৰ পটভূমিত নিৰ্মিত ৫ খন শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় চিনেমা (Photo: Film Poster)

৩. শ্বহীদ (১৯৬৫) – IMDb ৰেটিং: ৮.২

দেশপ্ৰেমমূলক চিনেমা জনপ্ৰিয় হোৱাৰ বহু পূৰ্বেই মনোজ কুমাৰৰ ‘শ্বহীদ’ চিনেমাখনে ইয়াৰ এক উচ্চ মানদণ্ড স্থাপন কৰিছিল । ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ সময়ত হোৱা আত্মত্যাগৰ মনোভাৱক এই চিনেমাখনত অতি সুন্দৰকৈ তুলি ধৰা হৈছে । এছ. ৰাম শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত এই চিনেমাখনত মনোজ কুমাৰ, কামিনী কৌশল আৰু প্ৰাণে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল । চিনেমাখনত মূলতঃ বিপ্লৱী ভগত সিঙৰ সংগ্ৰাম আৰু দেশপ্ৰেমৰ যাত্ৰাক দেখুওৱা হৈছে । ইয়াৰ উপৰিও, ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পূৰ্বে দেশত গঢ়ি উঠা সেই আৱেগিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিকো ইয়াত প্ৰতিফলিত কৰা হৈছে, যাৰ পৰিণতিত পিছলৈ দেশ বিভাজন হৈছিল ।

চিনেমাখনৰ দেশপ্ৰেমমূলক গান আৰু আৱেগিক কাহিনীৰ বাবে ই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত এক যুগান্তকাৰী চিনেমা হিচাপে পৰিগণিত হয় । এই চিনেমাখনে শ্ৰেষ্ঠ হিন্দী ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল । আজিও ইয়াক ভাৰতৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঐতিহাসিক চিনেমা হিচাপে গণ্য কৰা হয় ।

৪. গান্ধী (১৯৮২) – IMDb ৰেটিং: ৮.০

ৰিচাৰ্ড এটেনবৰ’ৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ‘গান্ধী’ কেৱল এখন জীৱনীমূলক চিনেমাই নহয়, বৰঞ্চ ই ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু দেশ বিভাজনৰ ভয়ংকৰ পৰিণতিৰ এক জীৱন্ত দলিল । মহাত্মা গান্ধীৰ চৰিত্ৰত বেন কিংছলেৰ অস্কাৰ বিজয়ী অভিনয় আজিও চিনেমা জগতত এক বিৰল সৃষ্টি হৈ আছে । চিনেমাখনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ এজন ডেকা অধিবক্তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ভাৰতৰ অহিংস স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰধান নেতা হৈ পৰালৈকে গান্ধীজীৰ সমগ্ৰ যাত্ৰা দেখুওৱা হৈছে । ‘মে ৱাপছ আউংগা’ চিনেমাখন চোৱাৰ আগতে এই চিনেমাখন চোৱাটো বিশেষভাৱে প্ৰয়োজনীয় । কাৰণ ইয়াত দেশ বিভাজনৰ সময়ৰ সাম্প্ৰদায়িক অশান্তি আৰু ইয়াৰ বাবে মানুহে ভৰিবলগীয়া হোৱা চৰম মূল্যক সুন্দৰকৈ ফুটাই তোলা হৈছে ।

গান্ধীজীয়ে শান্তি আৰু একতাৰ বাবে বাৰে বাৰে আহ্বান জনোৱাৰ পিছতো কেনেকৈ ধৰ্মীয় হিংসাই সমাজখনক ধ্বংস কৰি পেলাইছিল, তাক এই চিনেমাত অতি কৰুণভাৱে দেখুওৱা হৈছে ।

৫. হে ৰাম (২০০০) – IMDb ৰেটিং: ৮.০

কমল হাছানৰ ‘হে ৰাম’ চিনেমাখন ইয়াৰ সাহসী কাহিনী আৰু জটিল আৱেগিক দিশবোৰৰ বাবে আন চিনেমাতকৈ একেবাৰে সুকীয়া । আধা ঐতিহাসিক আৰু আধা মনস্তাত্বিক শৈলীৰে নিৰ্মিত এই চিনেমাখনত দেখুওৱা হৈছে কেনেকৈ ক্ৰোধ আৰু গভীৰ দুখে এজন মানুহক সম্পূৰ্ণ সলাই পেলাব পাৰে ।

চিনেমাখনৰ মূল কাহিনী ‘সাকেত ৰাম’ নামৰ এজন ব্যক্তিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে । কলিকতাৰ সাম্প্ৰদায়িক হিংসাত সাকেত ৰামৰ পত্নীৰ কৰুণ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ সুস্থ স্থিৰ জীৱনটো একেবাৰে ধ্বংস হৈ পৰে । পত্নীৰ মৃত্যুত ক্ৰোধিত হৈ তেওঁ দেশৰ এই সকলো সমস্যাৰ বাবে মহাত্মা গান্ধীৰ ওপৰত দোষ জাপি দিয়ে আৰু অৱশেষত গান্ধীজীক হত্যা কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰে ।

কমল হাছান, শ্বাহৰুখ খান আৰু ৰাণী মুখাৰ্জীয়ে ইয়াত মূল চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে । কোনো ৰাজনৈতিক ভাষণৰ সহায় নোলোৱাকৈ, এজন মানুহৰ ব্যক্তিগত মানসিক আঘাতৰ মাজেৰে ইয়াত দেশ বিভাজনৰ হিংসাক ফুটাই তোলা হৈছে । এই চিনেমাখনে প্ৰতিশোধ, ধৰ্ম আৰু ক্ষমাৰ দৰে স্পৰ্শকাতৰ বিষয়বোৰক লৈ কঠিন প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে । যদিও চিনেমাখন মুক্তিৰ সময়ত কিছু বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল, তথাপিও ইয়াৰ গভীৰ অৰ্থপূৰ্ণ কাহিনী আৰু আৱেগিক গভীৰতাৰ বাবে বৰ্তমান সময়ত ইয়াক এখন অতি উচ্চমানৰ চিনেমা হিচাপে আদৰি লোৱা হৈছে ।

দেশ বিভাজনৰ কাহিনীসমূহ আজিও আমাৰ বাবে কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ ?

দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাসত দেশ বিভাজন আটাইতকৈ বেছি আৱেগিক আৰু এক ভাগ্য নিৰ্ধাৰণকাৰী অধ্যায় হিচাপে পৰিগণিত হৈ আহিছে । এই বিভাজনৰ ফলত লাখ লাখ মানুহে নিজৰ ঘৰ-দুৱাৰ, পৰিয়াল, নিজৰ পৰিচয় আৰু আপোন স্মৃতি চিৰদিনৰ বাবে হেৰুৱাবলগীয়া হৈছিল । পৰিচালক ইমটিয়াজ আলীয়ে তেওঁৰ আগন্তুক চিনেমা ‘মে ৱাপছ আউংগা’ৰ জৰিয়তে তেনে এক হৃদয়স্পৰ্শী আৰু আৱেগিক অধ্যায় পুনৰ ৰূপালী পৰ্দালৈ আনিবলৈ সাজু হৈছে ।

লগতে পঢ়ক : মে ৱাপছ আউংগাঃ দেশ বিভাজন সময়ৰ এক কৰুণ প্ৰেম কাহিনী