এক্সনৰ নতুন মাত্ৰা: চাৰিজন বিশ্ববিখ্যাত এক্সন পৰিচালকৰ যাদুৰে সজাই তোলা হৈছে ৰণবীৰৰ ' ধূৰন্ধৰ ২'
ধূৰন্ধৰ: দ্য ৰিভেঞ্জ- ৰণবীৰ সিঙৰ এক্সন আৰু বক্স অফিচত ৫০০ কোটিৰ ধামাকা ! ‘এনিমেল’তকৈও ভয়ংকৰ নেকি ‘ধূৰন্ধৰ’ ? 'ধূৰন্ধৰ ২'ত আছে বহুতো ৰোমাঞ্চকৰ দৃশ্য ৷
By Seema Sinha
Published : March 23, 2026 at 5:31 PM IST
প্ৰথম খণ্ডৰ দৰে ' ধূৰন্ধৰ: দ্য ৰিভেঞ্জ' (Dhurandhar: The Revenge) ছবিখনো তেজ-মঙহ আৰু ভয়ংকৰ এক্সনেৰে ভৰপূৰ । প্ৰায় চাৰি ঘণ্টা দৈৰ্ঘৰ এই স্পাই-থ্ৰীলাৰখনত বিশ্বৰ চাৰিজন প্ৰখ্যাত এক্সন পৰিচালকে কাম কৰিছে । ভাৰতৰ এজাজ গুলাব, কোৰিয়াৰ ছি-ইয়ং অ’হ, ফ্ৰান্সৰ ইয়ানিক বেন আৰু তুৰস্কৰ ৰামাজান বুলুটে নিজৰ নিজৰ দেশৰ বিশেষ যুদ্ধ শৈলীৰে এই ছবিখনৰ ষ্টাণ্টবোৰ সজাই তুলিছে ।
ছবিখনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য দৃশ্য হ’ল
- বিয়াৰ মাজত হোৱা ভয়ংকৰ যুঁজ ।
- গলিৰ মাজেৰে অতি তীব্ৰবেগী বাইক চেজ (bike chase) ।
- লাডাখত ৰণবীৰ সিং আৰু অক্ষয় খান্নাৰ মাজত হোৱা গুলীয়াগুলী ।
- ২৬/১১ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা অতি আৱেগিক আৰু উত্তেজনাপূৰ্ণ দৃশ্য ।
ষ্টাণ্ট পৰিচালক এজাজ গুলাবৰ মতে, ছবিখনৰ প্ৰতিটো দৃশ্য যাতে এটা আনটোতকৈ বেলেগ আৰু উন্নত মানৰ হয়, তাৰ বাবে বিশেষ কাৰিকৰী পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল । ভাৰতীয় চিনেমাত সাধাৰণতে দেখা নোপোৱা পৰ্যায়ৰ অতি উচ্চমানৰ আৰু নিখুঁত এক্সন এই ছবিখনত দৰ্শকে দেখিবলৈ পাইছে ।
এই ছবিখনৰ এক্সন পৰিচালকসকলে চকু ৰাখিছিল যাতে অভিনেতাৰ পৰিৱৰ্তে 'বডী ডাবল' (body double) বা বিকল্প ব্যক্তিৰ ব্যৱহাৰ অতি কমকৈ হয় । ষ্টাণ্ট পৰিচালক এজাজ গুলাবৰ মতে, প্ৰায় ৯০-৯৫ শতাংশ এক্সন দৃশ্য অভিনেতাসকলে নিজেই কৰিছে । কেৱল অতি বিপজ্জনক দৃশ্যবোৰৰ বাবেহে বডী ডাবল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল । বাকী সকলো কঠিন দৃশ্য অভিনেতাসকলে নিজেই ৰূপায়ণ কৰিছে ।
ৰণবীৰ সিং (জস্কীৰত সিং ৰাংগী ওৰফে হামজা আলী মাজাৰী) আৰু অৰ্জুন ৰামপালৰ (মেজৰ ইকবাল) মাজৰ এটা যুঁজৰ দৃশ্যত চেইন হিচাপে ৰবৰৰ প্ৰ’প (prop) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল । যদিও ইয়াৰ ফলত ছাল কটা নাছিল, তথাপিও ইয়াৰ আঘাত যথেষ্ট যন্ত্ৰণাদায়ক আছিল ।
ক্লাইমেক্সৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত দুয়োজন অভিনেতা কেইবাবাৰো আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল । কিন্তু বিষ আৰু আঘাতকো নেওচি তেওঁলোকে কামটোত ইমান মগ্ন হৈ পৰিছিল যে কোনো জিৰণি ল’বলৈ অমান্তি হৈছিল । ইজনে সিজনক আখৰাৰ সময়তো যথেষ্ট সহায় কৰিছিল ।
এই ছবিখনত কাম কৰা চাৰিওজন এক্সন পৰিচালকে নিজৰ নিজস্ব শৈলীৰে ছবিখনৰ এক্সন দৃশ্যবোৰক এক নতুন মাত্ৰা দিছে ।
- এজাজ গুলাব (ভাৰত): তেওঁ ভাৰতীয় শৈলীৰ পৰম্পৰাগত এক্সন, বিশেষকৈ মুকলি ঠাইত কৰা দৃশ্য, গাড়ীৰ নিখুঁত ব্যৱহাৰ আৰু নিয়ন্ত্ৰিত দুৰ্ঘটনাৰ দৃশ্যবোৰ পৰিচালনা কৰিছে ।
- ছি-ইয়ং অ’হ (কোৰিয়া): তেওঁ কোৰিয়ান শৈলীৰ 'ক্ল’জ-কমবেট' অৰ্থাৎ অতি ওচৰৰ পৰা কৰা যুদ্ধৰ দৃশ্যবোৰত গুৰুত্ব দিছে । ইয়াত প্ৰতিটো আঘাত অতি জোৰদাৰ আৰু গতিশীল হয় ।
- ইয়ানিক বেন (ফ্ৰান্স): হলীউডৰ 'ইনচেপশ্বন' আৰু 'ডানকাৰ্ক'ৰ দৰে আৰু বলীউডৰ লোকা, শ্বাহৰুখ অভিনীত জোৱান, অ’টিটি ছিৰিজ ফেমিলী মেনত কাম কৰা ইয়ানিকে ইউৰোপীয় 'পাৰকুৰ' (parkour) শৈলী, ওখ ঠাইৰ পৰা জপিওৱা আৰু জটিল আকাশী যুঁজৰ দৃশ্যৰ লগতে প্ৰৱাহী স্থানীয় ভৌগোলিক দৃশ্যত কাম কৰিছে ।
- ৰামাজান বুলুট (তুৰস্ক): তেওঁ ইউৰোপীয়-তুৰ্কী বাস্তৱসন্মত যুদ্ধ শৈলীৰ ওপৰত কাম কৰিছে, য’ত শৰীৰৰ ভৰ আৰু ভৰিৰ সঠিক সঞ্চালনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয় ।
এই চাৰিওজন বিশেষজ্ঞৰ কামৰ সংমিশ্ৰণত ভাৰতীয় শক্তি, কোৰিয়ান তীক্ষ্ণতা, ইউৰোপীয় গতিশীলতা আৰু তুৰ্কী বাস্তৱবাদৰ এক অপূৰ্ব মিলন ঘটিছে ।
এই ছবিখনৰ কোনজন এক্সন পৰিচালকে কি বিশেষ দৃশ্য নিৰ্মাণ কৰিছে
- ৰামাজান বুলুট (তুৰস্ক): হামজাই শত্ৰুক হত্যা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা দৃশ্য আৰু বেছিভাগ বন্দুক যুদ্ধৰ দৃশ্য তেওঁ পৰিচালনা কৰিছে । তেওঁ আগতে কাম কৰা ছবিবোৰতকৈ (যেনে- তানহাজী, ভোলা, কিক্ আদি) ' ধূৰন্ধৰ'ৰ এক্সন বহু বেছি ভয়ংকৰ আৰু বাস্তৱসন্মত ।
- ইয়ানিক বেন (ফ্ৰান্স): তেওঁ প্ৰথম খণ্ডৰ কেৱল 'লায়াৰী' (Lyari) অংশটোৰ পাঁচটা হত্যাকাণ্ডৰ দৃশ্যৰ ডিজাইন কৰিছিল ।
- ছি-ইয়ং অ’হ (কোৰিয়া): 'ফেন', 'ৱাৰ' আৰু 'টাইগাৰ ৩'ৰ দৰে ছবিত কাম কৰা এইগৰাকী পৰিচালকে দ্বিতীয় খণ্ড অৰ্থাৎ 'ধূৰন্ধৰ: দ্য ৰিভেঞ্জ'ৰ ক্ৰিয়া-কলাপৰ বাবে বেছি সময় কাম কৰিছে আৰু ছবিখনৰ ক্লাইমেক্স দৃশ্যটো তেওঁৱেই পৰিচালনা কৰিছে ।
এক্সন কিউৰেটৰসকলৰ মতে, ছবিখনৰ প্ৰতিটো হত্যাকাণ্ড, পিছা কৰা আৰু ষ্টাণ্ট অতি নিখুঁত পৰিকল্পনাৰে কৰা হৈছে । দৰ্শকে প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে এক নতুন আৰু ৰোমাঞ্চকৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পৰাকৈ এই দৃশ্যবোৰ সজোৱা হৈছে ।
এক্সন পৰিচালক এজাজ গুলাবে ১৯৮৯ চনৰে পৰা বলীউডত কাম কৰি আহিছে । ২০০৬ চনত 'শ্বুটআউট এট লোকণ্ডৱালা' ছবিখনৰ জৰিয়তে তেওঁ পূৰ্ণ পৰ্যায়ৰ এক্সন পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে । তেওঁ আমিৰ খান, ছলমান খান, শ্বাহৰুখ খান, অক্ষয় কুমাৰ আৰু গোবিন্দৰ দৰে সকলো শীৰ্ষ তাৰকাৰ সৈতে কাম কৰিছে ।
ৰণবীৰ সিঙৰ সৈতে কামৰ অভিজ্ঞতা
'ধূৰন্ধৰ' তেওঁৰ ৰণবীৰ সিঙৰ সৈতে প্ৰথমখন ছবি । ৰণবীৰৰ কামক লৈ তেওঁ যথেষ্ট উৎসাহিত । গুলাবৰ মতে, ৰণবীৰ কামৰ প্ৰতি অতি উৎসাহী আৰু সময়ানুৱৰ্তী । যিকোনো এক্সন দৃশ্য নিখুঁত নোহোৱালৈকে তেওঁ বাৰে বাৰে আখৰা কৰে । এজন অভিনেতা যদি পৰিশ্ৰমী আৰু শৃংখলাবদ্ধ হয়, তেন্তে এক্সন পৰিচালকৰ বাবে কামটো বহুত সহজ হৈ পৰে । ৰণবীৰৰ এই গুণটোৱে এজাজ গুলাবক কামত যথেষ্ট সহায় কৰিছে ।
ৰণবীৰ সিঙক এজন এক্সন তাৰকাতকৈ এজন বহুমুখী অভিনেতা বা 'কেমেলিয়ন' (যিকোনো চৰিত্ৰত মিলি যাব পৰা) হিচাপেহে বেছি জনা যায় । কিন্তু 'ধূৰন্ধৰ' ছবিখনে তেওঁক গতানুগতিক গ্লেমাৰাছ নায়কৰ পৰিৱৰ্তে এজন তীক্ষ্ণ আৰু শক্তিশালী এক্সন হিৰো হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে ।
"যিহেতু ৰণবীৰ কেৱল এজন এক্সন তাৰকা নহয়, সেয়েহে তেওঁৰ বাবে এক্সন দৃশ্যবোৰত কিছু সালসলনি কৰিবলগীয়া হৈছিল । কিন্তু ৰণবীৰ ইমান উৎসাহিত আছিল যে যিকোনো শ্বট দিয়াৰ আগতে তেওঁ ৱৰ্কশ্বপত ভালদৰে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল, যাৰ ফলত ছেটত কাম কৰাটো সহজ হৈ পৰিছিল ৷ আনহাতে ছবিখনৰ প্ৰথম খণ্ডৰ কেৱল ক্লাইমেক্সতহে অক্ষয় খান্নাই এক্সন কৰিছে । কিন্তু সেইখিনি সময়তে দৌৰা, গুলী চলোৱা আৰু যুঁজ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ অতি সুন্দৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছে । তেওঁৰ এই ৰূপটো আছিল সঁচাকৈয়ে অপ্ৰতিৰোধ্য", গুলাবৰ ভাষ্য ৷
উল্লেখ্য যে, ২০১৮ চনত ৰোহিত শেট্টীৰ 'ছিম্বা'ৰ জৰিয়তে ৰণবীৰে এজন এক্সন হিৰো হিচাপে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল । ছেটত এক্সন দৃশ্যবোৰ কেনেকৈ নিৰাপদ আৰু নিখুঁত কৰা হৈছিল, সেই বিষয়েও এক্সন পৰিচালক এজাজ গুলাবে কেইটামান আমোদজনক কৌশলৰ কথা জনাইছে ৷
অভিনেতা ৰণবীৰ সিং আন কোনো যাতে আঘাতপ্ৰাপ্ত নহয় তাৰ বাবে খুবেই সচেতন আছিল । আচল বন্দুকবোৰ গধুৰ হোৱা বাবে অভিনেতাসকলে সহজতে ধৰিব পৰাকৈ ফাইবাৰ (fibre) বা ৰবৰৰ নকল বন্দুক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল । দৃশ্যগ্ৰহণৰ আগতে বহু পৰিকল্পনা আৰু আখৰা কৰা হৈছিল ।
ছেটৰ মজিয়া, খুঁটা বা দেৱালবোৰৰ সৈতে অভিনেতাসকলক পৰিচিত কৰোৱা হৈছিল যাতে পিছল মজিয়াত তেওঁলোক পৰি নাযায় । যুঁজৰ দৃশ্যত অভিনেতাসকল যাতে দেৱালত খুন্দা খালে আঘাতপ্ৰাপ্ত নহয়, তাৰ বাবে 'নকল' দেৱাল (fake walls) সজা হৈছিল । এইবোৰ দেখাত একেবাৰে আচল দেৱালৰ দৰে আছিল যদিও যথেষ্ট কোমল আছিল ।
এক্সন পৰিচালক এজাজ গুলাবৰ মতে, 'এনিমেল', 'পুষ্পা' বা 'পাঠান'ৰ দৰে হিট ছবিৰ তুলনাত ' ধূৰন্ধৰ'ৰ এক্সনক অধিক বাস্তৱসন্মত আৰু অনন্য কৰি তোলাটোৱেই আছিল আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান । ৰহমান ডকাইত, তেওঁৰ দেউতাক বা চাকৰজনক হত্যা কৰাৰ ধৰণ ইটোৰ পৰা সিটো সম্পূৰ্ণ বেলেগ । উদাহৰণস্বৰূপে, চাকৰজনৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্যাতন বেছি দেখুওৱা হৈছে, আনহাতে বাবু ডকাইতৰ মূৰটো থেতেলিয়াই দিয়া হৈছে । এজাজ গুলাবৰ মতে বিয়াৰ যুঁজৰ দৃশ্যটো ছবিখনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দৃশ্য । এই দৃশ্যটোৰ জৰিয়তে দৰ্শকে প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'হামজা'ৰ প্ৰকৃত শক্তিৰ পৰিচয় পাইছে ।
মুম্বাই, থাইলেণ্ড, অমৃতসৰ আৰু চণ্ডীগড়ৰ দৰে বিভিন্ন ঠাইত ছবিখনৰ শ্বুটিং হৈছিল । গুদাম ঘৰৰ ভিতৰত বা প্ৰচণ্ড গৰমৰ মাজত কৰা যুদ্ধৰ দৃশ্যবোৰ অভিনেতাসকলৰ বাবে অতি ভাগৰুৱা আছিল । এজাজ গুলাবৰ মতে, এই ছবিখনৰ বহুতো ধাৰণা আগতীয়াকৈ পৰিকল্পনা নকৰি একেবাৰে ছেটত উপস্থিত হৈহে কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল পৰিচালকৰ ইচ্ছা - যাতে এক্সনবোৰ কৃত্ৰিম যেন নালাগি একেবাৰে বাস্তৱসন্মত লাগে ।
'ধূৰন্ধৰ ২'ৰ শ্বুটিং সম্পৰ্কে তেওঁ আৰু কিছু কথা প্ৰকাশ কৰিছে-
ছবিখনৰ অন্তিম দৃশ্যটো (climax) প্ৰায় ৩০ মিনিট দৈৰ্ঘৰ । এই বিশেষ দৃশ্যটোৰ বাবে ৬ দিন ধৰি আখৰা কৰা হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ ১৪ দিন ধৰি ইয়াৰ শ্বুটিং চলিছিল । ইমান দিন ধৰি চলা শ্বুটিঙত অভিনেতাৰ চুলি, মেকআপ আৰু পোছাক যাতে প্ৰতিটো শ্বটত একেই থাকে, সেইটো আছিল এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান । মেকআপ আৰু পোছাক বিভাগৰ লোকসকলে প্ৰতিটো শ্বটৰ পিছত ফটো তুলি ৰাখিছিল, যাতে পিছদিনাখনো ঠিক তেনেকুৱা একেই 'লুক' নিখুঁতভাৱে পুনৰ তৈয়াৰ কৰিব পৰা যায় ।
পৰিচালক আদিত্যই কেনেকৈ ছবিখনৰ এক্সন দৃশ্যবোৰৰ বাবে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিছিল, সেই বিষয়ে এজাজ গুলাবে কৈছে, "আদিত্যই কেৱল এখন হিট চিনেমা বনাব বিচৰা নাছিল, তেওঁ বিচাৰিছিল যাতে প্ৰতিগৰাকী কলা-কুশলীয়ে নিজৰ ১০০ শতাংশ উজলাই দিয়ে । তেওঁ এক্সনৰ তীব্ৰতাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো ধৰণৰ আপোচ নকৰাকৈ কাম কৰাৰ সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিছিল ।
ভাল লোকেশ্বন, ডাঙৰ ছেট আৰু প্ৰয়োজনীয় সকলো সা-সঁজুলিৰ বাবে প্ৰডাকশ্বন টীমে যথেষ্ট ধন খৰচ কৰিছিল । ভাঙিব পৰা নকল প্ৰ’পছ (props) বা একে ধৰণৰ বহুতো সঁজুলি তৈয়াৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে কোনো কৃপণালি কৰা নাছিল ।"
গুলাবৰ মতে, আদিত্য ব্যক্তি হিচাপে শান্ত যদিও এক্সন দৃশ্যৰ পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ চিন্তাৰ স্তৰ একেবাৰে সুকীয়া । পৰিচালকৰ সেই সপোনক বাস্তৱ ৰূপ দিবলৈ গুলাবক সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিয়া হৈছিল । এজাজ গুলাবৰ মতে তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ ই অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰকল্প । ১৯ মাৰ্চত ছবিগৃহত মুক্তি পোৱা ‘ধূৰন্ধৰ: দ্য ৰিভেঞ্জ' (Dhurandhar: The Revenge) ছবিখনে বক্স অফিচত অভূতপূৰ্ব সফলতা লাভ কৰিছে । মুক্তিৰ মাত্ৰ ৩ দিনৰ ভিতৰতে এই ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৫০০ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰিছে ।
ছবিখনৰ কাহিনীভাগৰ মূল দিশসমূহ হ’ল
- প্ৰথম খণ্ড: ইয়াত দেখুওৱা হৈছিল যে ৰণবীৰ সিঙৰ চৰিত্ৰ 'জস্কীৰত' এ 'হামজা' নামৰ এজন ব্যক্তিৰ ছদ্মবেশত লিয়াৰীৰ (Lyari) দলবোৰৰ মাজত সোমাই ভাৰতক লক্ষ্য কৰি চলোৱা সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্ক ধ্বংস কৰিছিল ।
- দ্বিতীয় খণ্ড: এই খণ্ডটোত মূলতঃ জস্কীৰতৰ অতীতৰ কাহিনী বা তেওঁ কেনেকৈ এই যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল, সেই বিষয়ে দেখুওৱা হৈছে । এইবাৰ ছবিখনৰ প্ৰত্যাহ্বান আৰু উত্তেজনা আগতকৈ বহুগুণে বেছি ।
লগতে পঢ়ক : ৰণবীৰৰ 'চিলিকন গহনা'ৰ পৰা অক্ষয় খান্নাৰ 'পাঠানী'লৈ... কেনেকৈ প্ৰস্তুত হৈছিল 'ধূৰন্ধৰ'ৰ সাজ-পোছাক ?
