গুৰুদুজনাৰ অমৰ সৃষ্টি সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰত ব্যস্ত এগৰাকী মহিলা
টিংখাঙৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ এগৰাকী নিৰলস সাধক, প্ৰশিক্ষক, নৃত্যশিল্পী মেঘালী কাকতি ৷ ঘৰৰ এটা সৰু কোঠাৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছিল সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰ আৰু প্ৰশিক্ষণৰ যাত্ৰা ৷
By ETV Bharat Entertainment Team
Published : January 3, 2026 at 1:21 PM IST
টিংখাং : মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে অংকীয়া নাটৰ আধাৰতেই সৃষ্টি কৰিছিল সত্ৰীয়া নৃত্য । আধুনিক সমাজত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ জনপ্ৰিয়তা কমি অহাৰ দৰে লাগিলেও অসমীয়া সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰৰ ভেঁটি ধৰি ৰাখিছে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ লগতে গুৰুজনাৰ অমৰ সৃষ্টি ভাওনা সংস্কৃতিয়ে । আধুনিক নৃত্য-গীতৰ বহুল প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ সময়ত আধ্যাত্মিক গুণবিশিষ্ট সত্ৰীয়া নৃত্য নতুন প্ৰজন্মৰ বাবে ক্ৰমান্বয়ে অপৰিচিত হৈ উঠিছে ।
ইয়াৰ মাজতে গুৰুজনাৰ অমৰ সৃষ্টি ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় সংস্কৃতিৰ অন্যতম সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী ভূমিকা গ্ৰহণ কৰি আহিছে এগৰাকী বিশেষ মহিলাই । টিংখাঙৰ ২ নং কচলুপথাৰ গাঁৱৰ এইগৰাকী সত্ৰীয়া নৃত্যৰ সাধক তথা প্ৰশিক্ষক, নৃত্যশিল্পী মেঘালী কাকতি । যাৰ নিৰলস সাধনা আৰু অক্লান্ত প্ৰচেষ্টাৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লগতে বৃহত্তৰ টিংখাং অঞ্চলত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ চৰ্চাই বিশেষ প্ৰাধান্যতা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে ।
বিশিষ্ট সত্ৰীয়া সাধক, পদ্মশ্ৰী যতীন গোস্বামীৰ ওচৰত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰি মেঘালী কাকতিয়ে ১৯৯৬ চনৰ পৰা টিংখাঙত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে । সেই সময়ত আজিৰ দৰে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰসাৰ নথকাত এই শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ প্ৰতি ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু অভিভাৱকসকলক আগ্ৰহী কৰি তুলিবলৈ যথেষ্ট কষ্ট আৰু সংগ্ৰাম কৰিবলগীয়া হৈছিল এইগৰাকী নৃত্যশিল্পীয়ে । বিগত তিনিটা দশক নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ তথা প্ৰচাৰ, প্ৰসাৰত জড়িত হৈ আছে মেঘালী কাকতি।
তেওঁৰ প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলেও ৰাজ্যিক তথা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত নিজস্ব প্ৰতিভাৰে উজলি উঠিবলৈ সক্ষম হৈছে । তেওঁৰ শিষ্যই অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতৰ উপৰিও বলীউডতো খোপনি পুতিবলৈ সক্ষম হৈছে । তিনিটা দশক ধৰি সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ধ্বজা কঢ়িয়াই ফুৰা প্ৰচাৰ বিমুখ শিল্পীগৰাকীয়ে বৰ্তমান টিংখাং মহাবিদ্যালয়ত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ শিক্ষক হিচাপে নিয়োজিত হৈ থকাৰ লগতে টিংখাঙৰ বিভিন্ন ঠাইত নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ দি আছে ।
তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে অলপতে সোণাৰি সাংস্কৃতিক মঞ্চই তেওঁক ‘মহীয়সী সাধিকা’ সন্মান প্ৰদান কৰে । ইয়াৰ উপৰিও বিভিন্ন অনুষ্ঠান, বিভিন্ন দল-সংগঠনে তেওঁক সম্বৰ্ধনা জনাই উৎসাহিত কৰি আহিছে ।
ঘৰৰ এটা সৰু কোঠাৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছিল এই যাত্ৰা:
সত্ৰীয়া নৃত্যৰ সাধক তথা প্ৰশিক্ষক, নৃত্যশিল্পী মেঘালী কাকতিয়ে কয়, "১৯৯৬ চনৰ পৰাই সত্ৰীয়া নৃত্যৰ সৈতে জড়িত হৈ আছোঁ । পদ্মশ্ৰী যতীন গোস্বামীৰ ওচৰত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিলোঁ । গুৰুৰ আহ্বানত দুগৰাকী ছাত্ৰীক লৈ টিংখাঙতে প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিলোঁ । নিজৰ ঘৰৰ সৰু কোঠা এটাতে আৰম্ভ হৈছিল সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণৰ যাত্ৰা । ইয়াৰ পাছতে দুলীয়াজান, ভাদৈ, ৰাজগড়, মৰাণ আদি অঞ্চলত বিদ্যালয়ত প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ ।”
বহুত প্ৰত্যাহ্বান মাজেৰে আগবাঢ়িছিল এই যাত্ৰা:
বহু প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হৈছিল ছাত্ৰীসকলক সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহী কৰি তুলিবলৈ । এই সম্পৰ্কে শিল্পী মেঘালী কাকতিয়ে কয়, "সেই সময়ত বহু অভিভাৱকে গম পোৱা নাছিল সত্ৰীয়া নৃত্যৰ বিষয়টো । গাঁও অঞ্চলত চাৰি-পাঁচ কিলোমিটাৰ খোজকাঢ়ি গৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিকাবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ । অভিভাৱকসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ যে সত্ৰীয়া নৃত্য স্বাস্থ্যৰ বাবে কিমান উপযোগী । কলা-সংস্কৃতি কেনেকৈ আগুৱাই নিব পাৰিম সেই বিষয়ে অৱগত কৰিছিলোঁ । লাহে লাহে অভিভাৱকসকলে বুজি উঠিছিল । এতিয়া বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয়সমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য এটা বিষয় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছে বহুতে ।”
উৎফুল্লিত অভিভাৱকসকল:
প্ৰশিক্ষক তথা নৃত্যশিল্পী মেঘালী কাকতিয়ে যি ধৰণেৰে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰি নতুন প্ৰজন্মক আগুৱাই নিবলৈ চেষ্টা কৰিছে তাক লৈ উৎফুল্লিত অভিভাৱকসকলক । এগৰাকী অভিভাৱকে কয়, "মেঘালী কাকতিক আমি ধন্যবাদ দিবই লাগিব । সত্ৰীয়া নৃত্যক ৰাষ্ট্ৰীয় নৃত্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হ’ল, টিংখাঙত মোৰ ছোৱালীয়েও এই নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছে । মেঘালী কাকতিৰ তত্বাৱধানত জুলাই মাহত ছিক্কিমত নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে । টিংখাঙৰ দৰে অঞ্চলত ৰাষ্ট্ৰীয় নৃত্য হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰা সত্ৰীয়া নৃত্যক আগবঢ়াই নিবলৈ চেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছে, সংগ্ৰাম কৰিছে মেঘালী কাকতিয়ে ৷"
লগতে পঢ়ক : নিউয়ৰ্ক ৱ'মেন ইন ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন এৱাৰ্ডেৰে সন্মানিত ৰীমা দাস
