বিমান সেৱাত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান ! নিয়মিত চলা ঘৰুৱা বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰাৰ যো-জা

নতুন দিল্লী: পূৰ্বতকৈ বহুগুণে ব্যয়বহুল হ’ব বিমানযাত্ৰা ৷ মধ্যপ্ৰাচ্যত বৃদ্ধি পোৱা ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনা আৰু ইৰাণৰ সংঘাত, ইন্ধনৰ মূল্যবৃদ্ধিৰ বাবে বিমানত ব্যৱহৃত টাৰ্বাইন ইন্ধন(এটিএফ) ৰ মূল্য পূৰ্বতকৈ বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে । এনে পৰিস্থিতিৰ মাজতো বিমান সংস্থাসমূহে বিমানৰ চলাচল নিয়মীয়া কৰি ৰাখিবলৈ বাধ্য দেশৰ বিমান পৰিবহণ খণ্ডই কঠিন সময় পাৰ কৰিবলগীয়া হৈছে ৷

বিমান বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে পশ্চিম এছিয়াত চলি থকা সংঘাতৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত বিমান সংস্থাসমূহে এতিয়া অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰি থকা বুলি মত ব্যক্ত কৰে ৷

বিমান বিশেষজ্ঞ অজয় ​​জছৰাই ইটিভি ভাৰতৰ সৈতে বিষয় সন্দৰ্ভত মত বিনিময় কৰে ৷ জছৰাই কয় যে বিমান পৰিবহণ খণ্ডৰ বৰ্তমানৰ মন্দাৱস্থা কেৱল চাহিদাৰ সৈতে জড়িত বিষয় নহয় ৷ বৰং ই এক ভূ-ৰাজনৈতিক ইন্ধন আৰু আকাশমাৰ্গৰ সৈতে জড়িত সংকট, যিয়ে বিমান সংস্থাৰ অৰ্থনীতিক নতুন ৰূপ দিছে ।

প্ৰথমে টায়াৰ-২ খণ্ডই সৰ্বাধিক ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব

বিমান সংস্থাসমূহে বিমানযাত্ৰাৰ সম্প্ৰসাৰণৰ পৰিৱৰ্তে বৰ্তি থকা আৰু ইয়াৰ পৰা হোৱা লাভৰ ওপৰতহে গুৰুত্ব আৰোপ কৰা বুলি জছৰাই জানিবলৈ দিয়ে ৷ এইক্ষেত্ৰত টায়াৰ-২ খণ্ডই সৰ্বাধিক চাপ প্ৰয়োগ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে ।

জছৰাৰ মতে, নাগপুৰ, ইন্দোৰ, ৰায়পুৰ, ৰাঁচী, চুৰাট, বদোদৰা, কইম্বাটোৰ আৰু বিশাখাপট্টনৰ দৰে বাণিজ্যিক কৰিডৰত ইয়াৰ সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ দেখা যাব, য’ত বিমান যাত্ৰা ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ আৰু মূল্য যাত্ৰীসকলৰ গতিবিধিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল ।

অজয় ​​জছৰা (ETV Bharat)

তেওঁ কয়, ‘‘নাগপুৰ-বেংগালুৰু, নাগপুৰ-কলকাতা, ইন্দোৰ-আহমেদাবাদ, চুৰাট-হায়দৰাবাদ আৰু বিশাখাপট্টনম-পুনেৰ দৰে চহৰসমূহক সংযোগ কৰা বিমানপথত অতি কমসংখ্যক বিমানে চলাচল কৰে, যাৰ দ্বাৰা কম পৰিমাণে লাভ হয় ৷ ইৰাণৰ সংঘাত আৰু আকাশমাৰ্গত দেখা দিয়া প্ৰত্যাহ্বানৰ বাবে ইন্ধনৰ ব্যয় বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ বাবে বিমান সংস্থাসমূহে কেতবোৰ পথ বন্ধ কৰিবলগীয়া হৈছে ।’’

এয়াৰ ইণ্ডিয়া, এয়াৰ ইণ্ডিয়া এক্সপ্ৰেছ আৰু ইণ্ডিগ’ই জুন মাহৰ পৰা দৈনিক প্ৰায় ২৫০ খন ঘৰুৱা বিমানৰ যাত্ৰা বাতিল কৰাৰ সাজু হৈছে ৷ এই পদক্ষেপে বিমানযাত্ৰাত আসনৰ উপলব্ধতা আৰু অধিক হ্ৰাস কৰাৰ লগতে গ্ৰীষ্মকালীন ভ্ৰমণৰ সময়ছোৱাত ভাৰাৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি কৰাৰ ইংগিত বহন কৰিছে ৷

তথ্য অনুসৰি, জুন আৰু জুলাই মাহত এয়াৰ ইণ্ডিয়াই ঘৰুৱা বিমান সেৱা প্ৰায় ২২ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰিব । বৰ্তমান এই বিমান সংস্থাটোৰ অধীনত দৈনিক প্ৰায় ৫০০ খন ঘৰুৱা বিমানে চলাচল কৰি আছে ৷ নতুন নিয়ম প্ৰযোজ্য হ’লে দৈনিক প্ৰায় ১১০ খন বিমান বাতিল হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে ৷

এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ তথ্য অনুসৰি জুন আৰু জুলাই মাহত ঘৰুৱা বিমান সেৱা যথেষ্ট হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে বিমান সংস্থাটোৱে । জুন আৰু জুলাই মাহত সংস্থাটোৱে মাত্ৰ ২২,৮৬৮ খন বিমান চলাচলৰ পৰিকল্পনা কৰিছে ৷ বিপৰীতে এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত ৩১,১৮৪ খন বিমানে চলাচল কৰিছিল ৷ অৰ্থাৎ সংস্থাটোৰ প্ৰায় ২৭ শতাংশ বিমান সেৱা হ্ৰাস পাব ৷

আনহাতে, দেশৰ সৰ্ববৃহৎ বিমান সংস্থা ইণ্ডিগ’য়ো ঘৰুৱা বিমান সেৱা প্ৰায় ৫ শতাংশ কৰ্তন কৰিছে ৷ অৰ্থাৎ প্ৰতিদিনে প্ৰায় ১১০ খন বিমানেহে চলাচল কৰিব ৷ এয়াৰ ইণ্ডিয়া এক্সপ্ৰেছেও ঘৰুৱা বিমান সেৱা প্ৰায় ১০ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰিব ।

এই তিনিওটা বিমান সংস্থাই একেলগে ভাৰতৰ ঘৰুৱা বিমান বজাৰৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ চাহিদাই পূৰ কৰে ৷

এই জগতৰ নিৰাশা আৰু অন্ধকাৰৰ আঁৰৰ কাৰণ

উদ্যোগ বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে বিমান টাৰ্বাইন ইন্ধন(এটিএফ) ৰ মূল্য তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবেই বিমানসেৱাত এই পৰিস্থিতিৰ উদ্ভৱ হৈছে ৷ ঘৰুৱা এটিএফৰ মূল্য প্ৰায় ২৫ শতাংশ বৃদ্ধি হৈছে ৷ বিপৰীতে পশ্চিম এছিয়াৰ সংঘাতৰ বাবে বিমানপথ সলনি আৰু আকাশমাৰ্গত দেখা দিয়া প্ৰত্যাহ্বানৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানৰ ইন্ধন ব্যয় প্ৰায় ১০০ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছে ।

ইতিমধ্যে বিমান সংস্থাসমূহে একাধিক পথত ৪০-৫০ শতাংশ পৰ্যন্ত ভাৰা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে অতিৰিক্তভাৱে ৪০০-৪৫০ টকাকৈ ইন্ধনৰ মূল্য যোগ কৰিছে । বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত ভাৰা পুনৰ বৃদ্ধি কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে ৷

জছৰাই কয়, ‘‘মেট্ৰ’ পথত ভাৰা প্ৰায় ১০-২০ শতাংশ পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পাব পাৰে ৷ আনহাতে টায়াৰ-২ খণ্ডত সীমিত আসনৰ উপলব্ধতাৰ বাবে ২০-৪০ শতাংশতকৈও অধিক পৰিমাণে ভাৰা বৃদ্ধি হ’ব পাৰে ।’’

তেওঁ লগতে কয়, ‘‘কোনো যাত্ৰীয়ে শেষ মুহূৰ্তত কৰা বুকিঙৰ ক্ষেত্ৰত ৫০-৮০ শতাংশ পৰ্যন্ত অধিক ধন ভৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে ৷ বিশেষকৈ অৱসৰৰ দিন আৰু গ্ৰীষ্মকালীন অৱসৰৰ সময়ছোৱাত এনে হোৱাৰ সম্ভাৱনা অধিক ।’’

ইয়াৰোপৰি ব্যাপক অৰ্থনৈতিক অনিশ্চয়তাৰ মাজত ভ্ৰমণকাৰীসকলে অপ্ৰয়োজনীয় খৰচ কমোৱাৰ বাবেও বিমান সংস্থাসমূহৰ চাহিদা হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে ।

বিমান বিশেষজ্ঞ তথা এভিয়ালাছ কনচালটেণ্টছৰ মুৰব্বী সঞ্জয় লাজাৰে কয় যে বিমানক্ষেত্ৰত কেইবামাহ পূৰ্বেই মন্দাৱস্থা সৃষ্টিৰ সম্ভাৱনাই দেখা দিছিল । তেওঁ লগতে কয়, ‘‘আমি তিনিমাহ পূৰ্বে কোৱাৰ দৰে যদি যুদ্ধখন তৎক্ষণাত স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিলৈ ঘূৰি আহে, তেন্তে এই বিত্তীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম ইতিবাচক আভাসসমূহ তৃতীয় মাহৰ পৰাহে প্ৰত্যক্ষ কৰিব পাৰিব ৷’’

লাজাৰে কয় যে ইন্ধনৰ মূল্য আৰু পৰিচালনা ব্যয় বৃদ্ধিৰ বাবে বিমান সংস্থাসমূহ যথেষ্ট চাপৰ সন্মুখীন হৈছে ৷ সেই হিচাপত লাভৰ পৰিমাণ বঢ়া নাই ৷ তেওঁ কয় যে চৰকাৰে ঘৰুৱা বিমান সংস্থাসমূহৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এটিএফৰ মূল্যত ৰেহাই নিদিয়াৰ বাবেই এই ব্যয় বৃদ্ধি পাইছে ৷ আনহাতে, সেইধৰণে লাভৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি হোৱা নাই ।

সঞ্জয় লাজাৰ (ETV Bharat)

লাজাৰে লগতে কয়, ‘‘গতিকে বিমান সংস্থাসমূহে আৰ্থিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’ব আৰু বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাব । ইয়াৰ ফলত মূল্য বৃদ্ধি হ'ব আৰু বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে চাহিদা বৃদ্ধি পাব । ইয়াৰ ফলত আঞ্চলিক আৰু টায়াৰ-২ আৰু টায়াৰ-৩ বজাৰত প্ৰভাৱ পৰিব ৷ আনকি মেট্ৰ' টায়াৰ-১ পথসমূহেও কিছু চাপ প্ৰয়োগ কৰিব ।’’

পৰিস্থিতি যথেষ্ট গুৰুতৰ বুলি অভিহিত কৰি লাজাৰে কয় যে বিমান সংস্থাসমূহে এতিয়া নগদ ধন সংৰক্ষণ আৰু মাত্ৰা সুৰক্ষিত কৰাত মনোনিৱেশ কৰিছে । ‘‘নগদ ধন আৰু পৰিচালনাৰ মাত্ৰা বজাই ৰাখিবলৈ বিমান সংস্থাসমূহে যুদ্ধসদৃশ পৰিস্থিতিৰ মাজেৰে পাৰ হ’ব লাগিব আৰু আমি ঠিক সেইটোৱেই দেখিছো’’ বুলি বিশেষজ্ঞগৰাকীয়ে কয় ৷

ঘৰুৱা বিমান সেৱাৰ উপৰিও এয়াৰ ইণ্ডিয়াই কেইবাটাও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পথত সেৱা হ্ৰাস কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে । দিল্লী-চিকাগ’, দিল্লী-চাংহাই, চেন্নাই-ছিংগাপুৰ আৰু মুম্বাই-ঢাকাৰ দৰে পথত বিমান সেৱা বন্ধ কৰাৰ সলনি বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰা হৈছে । দিল্লী-ছানফ্ৰান্সিস্কো, দিল্লী-টৰণ্টো, দিল্লী-পেৰিছ, দিল্লী-মেলব’ৰ্ণ আৰু দিল্লী-ছিডনী আদি পথতো বিমানসেৱা হ্ৰাস পোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে ।

ইফালে, অঞ্চলটোৰ কিছু অংশত আকাশমাৰ্গৰ নিষেধাজ্ঞা শিথিল কৰাৰ লগে লগে পশ্চিম এছিয়াৰ একাংশ পথত বিমান সংস্থাসমূহে ক্ৰমান্বয়ে পুনৰ বিমানসেৱা আৰম্ভ কৰিবলৈ যো-জা চলাইছে ৷ অৱশ্যে কুৱেইটৰ ক্ষেত্ৰত এতিয়াও এই বাধা প্ৰযোজ্য আছে ৷

বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনা লাঘৱ নহ’লে আৰু ইন্ধনৰ মূল্য সুস্থিৰ নহ’লে আগন্তুক সময় বিমান উদ্যোগৰ বাবে প্ৰত্যাহ্বানমূলক হৈ থকাৰ সম্ভাৱনা আছে ৷ তেতিয়ালৈকে যাত্ৰীসকলেও অধিক বিমান ভাড়া, বিমানৰ বিকল্প আদিৰ দৰে কেতবোৰ সমস্যাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে ৷

লগতে পঢ়ক: অৱহেলা-অমানৱীয়তা-কাণ্ডজ্ঞানহীনতাৰ চৰম পৰ্যায় ! মুকলি আকাশৰ তলতে চলিল মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা