উচ্চস্তৰীয় শীৰ্ষ সন্মিলনৰ ফলাফল পুটিনৰ আগন্তুক ভাৰত ভ্ৰমণ

নতুন দিল্লী : ২৩ সংখ্যক বাৰ্ষিক দ্বিপাক্ষিক সন্মিলনৰ বাবে ৪-৫ ডিচেম্বৰত ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিনৰ আগন্তুক ভাৰত ভ্ৰমণ ভাৰত-ৰাছিয়াৰ সম্পৰ্কৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত । কিয়নো এই সময়ত ভূ-ৰাজনৈতিক গতিশীলতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজতে জটিল পুনৰ মানাংকন চলি আহিছে ।

ইউক্ৰেইন সংঘাতৰ পিছত বিশ্ব সংহতিৰ পুনৰ গঠন, আমেৰিকা-চীনৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা তীব্ৰতৰ আৰু অশান্ত শক্তি বজাৰৰ ফলত এই ভ্ৰমণে দুয়োখন দেশৰ বাবে কৌশলগত, ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক তাৎপৰ্য বহন কৰিছে ।

শুকুৰবাৰে বিদেশ মন্ত্ৰণালয়ে পুটিনৰ ভ্ৰমণৰ কথা আনুষ্ঠানিকভাৱে ঘোষণা কৰি কয়, "এই ভ্ৰমণৰ সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি পুটিনে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ সৈতে আলোচনাত মিলিত হ’ব ।"

ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱেও ৰাষ্ট্ৰপতি পুটিনক স্বাগতম জনাব আৰু তেওঁৰ সন্মানত অভ্যৰ্থনাৰ আয়োজন কৰিব । মন্ত্ৰণালয়ে লগতে কয়, “আগন্তুক ৰাষ্ট্ৰীয় ভ্ৰমণে ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ নেতৃত্বক দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ অগ্ৰগতি পৰ্যালোচনা কৰাৰ, ‘বিশেষ আৰু বিশেষ সুবিধাপ্ৰাপ্ত কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব’ শক্তিশালী কৰাৰ দৃষ্টিভংগী নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ আৰু পাৰস্পৰিক স্বাৰ্থৰ আঞ্চলিক আৰু বিশ্বজনীন বিষয়সমূহৰ ওপৰত মতামত বিনিময় কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব ।”

আনহাতে, ক্ৰেমলিনে জাৰি কৰা এক সুকীয়া বিবৃতিত কোৱা হৈছে, “এই ভ্ৰমণৰ গুৰুত্ব অতিশয় বেছি, কিয়নো ইয়াৰ দ্বাৰা ৰাজনীতি, বাণিজ্য আৰু অৰ্থনীতি, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ৰাছিয়া-ভাৰত বিশেষ আৰু বিশেষ সুবিধাপ্ৰাপ্ত কৌশলগত অংশীদাৰিত্বৰ সমগ্ৰ বিস্তৃত পৰিসৰৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰা হৈছে । লগতে সাংস্কৃতিক আৰু মানৱীয় বিষয়সমূহৰ ওপৰতো আলোচনা কৰাৰ উপৰি সাম্প্ৰতিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আঞ্চলিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছে । এই সকলোবোৰ বিষয়বস্তু নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি দলৰ সৈতে আগন্তুক আলোচনাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হ’ব ।”

বুধবাৰে নতুন দিল্লীত নিয়মীয়া সংবাদ মাধ্যমক সম্বোধনৰ সময়ত বৈদেশিক পৰিক্রমা মন্ত্রণালয়ৰ মুখপাত্ৰ ৰন্ধীৰ জয়ছোৱালে চলিত মাহৰ আৰম্ভণিতে বৈদেশিক পৰিক্রমা মন্ত্রী এছ জয়শংকৰৰ মস্কো ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰে, য’ত পুটিনৰ ভ্ৰমণৰ প্রস্তুতিৰ বাবে ৰাছিয়াৰ মন্ত্রীসকলৰ সৈতে কেইবাখনো বৈঠক অনুষ্ঠিত হয় ৷

জয়ছোৱালে কয়, "দুয়োপক্ষই সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে অতি কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰি আছে আৰু সেই সন্দৰ্ভত ফলাফলৰ অংশ হ’ব পৰা কেইবাটাও বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছে আৰু বিচাৰ-বিবেচনা কৰা হৈছে ।"

উল্লেখ্য যে ২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত এইটোৱেই হ’ব পুটিনৰ প্ৰথম ভাৰত ভ্ৰমণ । পশ্চিমীয়া শক্তিসমূহৰ সৈতে ভাৰতৰ সংযোগ বৃদ্ধি আৰু চীনৰ ওপৰত ৰাছিয়াৰ গভীৰ নিৰ্ভৰশীলতা সত্ত্বেও নতুন দিল্লী আৰু মস্কোৱে নিজৰ ‘বিশেষ আৰু বিশেষ সুবিধাপ্ৰাপ্ত কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব’ অব্যাহত ৰাখিছে ।

ভাৰতৰ বাবে এই বৈঠকে এই বাৰ্তাক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছে যে দেশখনৰ বৈদেশিক নীতি বহু-সংলগ্ন আৰু স্বনিয়ন্ত্ৰিত হৈ আছে । বিশেষকৈ প্ৰতিৰক্ষা আৰু শক্তিৰ দৰে জটিল খণ্ডত মস্কোৰ সৈতে যোগাযোগ হ্ৰাস কৰাৰ বাবে নতুন দিল্লীয়ে পশ্চিমীয়া দেশৰ হেঁচা প্ৰতিহত কৰিছে । সেয়েহে এই সন্মিলনে প্ৰধান শক্তিসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ ৰাজহুৱা পুনৰ দৃঢ়তা হিচাপে কাম কৰিব ।

যোৱা বছৰৰ জুলাই মাহত ভাৰত-ৰাছিয়া দ্বিপাক্ষিক সন্মিলনৰ বাবে মস্কোত মোদী আৰু পুটিনৰ সাক্ষাৎ হৈছিল । ইউক্ৰেইন সংঘাত আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত সেইটোৱেই আছিল মোদীৰ প্ৰথমটো ৰাছিয়া ভ্ৰমণ । ভাৰতে আলোচনা আৰু কূটনীতিৰ জৰিয়তে ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন সংঘাতৰ সমাধানৰ পোষকতা কৰি আহিছে ।

ইয়াৰ পিছতে যোৱা বছৰৰ অক্টোবৰ মাহত টাটাৰস্তানৰ কাজান চহৰত ৰাছিয়াই আয়োজন কৰা ব্ৰিকছ (ব্ৰাজিল, ৰাছিয়া, ভাৰত, চীন, দক্ষিণ আফ্ৰিকা) শীৰ্ষ সন্মিলনৰ পাৰ্শ্বীয় বৈঠকত মোদী আৰু পুটিনে পুনৰ দ্বিপাক্ষিক বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰে ।

বাৰ্ষিক শীৰ্ষ সন্মিলনৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ হৈছিল ২০০০ চনত পুটিনৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত, ‘ভাৰত-ৰাছিয়া কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব চুক্তি’ স্বাক্ষৰিত হোৱাৰ পৰা । এই চুক্তিয়ে দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ মাজত উচ্চ পৰ্যায়ৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াকলাপক প্ৰাতিষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল আৰু সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে তেওঁলোকৰ পাৰস্পৰিক দায়বদ্ধতাক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল । ২০১০ চনত এই অংশীদাৰিত্বক ‘বিশেষ আৰু বিশেষ সুবিধাপ্ৰাপ্ত কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব’ৰ স্তৰলৈ উন্নীত কৰা হয় ।

কিন্তু ক’ভিড-১৯ মহামাৰীয়ে এই বাৰ্ষিক আলোচনাত ব্যাঘাত জন্মায় । ২০২৪ চনৰ জুলাই মাহৰ শীৰ্ষ সন্মিলনৰ পূৰ্বে অন্তিমখন বাৰ্ষিক শীৰ্ষ সন্মিলন ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত হৈছিল ।

পুটিনৰ ভাৰত ভ্ৰমণে এক বিস্তৃত ভূ-ৰাজনৈতিক বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিব । ৰাছিয়াৰ বাবে এই ভ্ৰমণে ইংগিত দিয়ে যে ই কূটনৈতিকভাৱে বিচ্ছিন্ন নহয় আৰু এতিয়াও চীনৰ সৈতে মিত্ৰতাৰ বাহিৰত স্থায়ী অংশীদাৰিত্ব বজাই ৰাখিছে । বেইজিঙৰ ওপৰত অত্যধিক নিৰ্ভৰশীল হোৱাৰ পৰা মস্কো ক্ৰমান্বয়ে সতৰ্ক হৈ পৰিছে । গ্ল’বেল ছাউথৰ প্ৰধান অংশীদাৰ ভাৰতে ৰাছিয়াক এক মূল্যৱান প্ৰতিভাৰ যোগান ধৰে ।

ভাৰতৰ বাবে এই ভ্ৰমণে বিভিন্ন ব্লকত বিভক্ত বিশ্বত ইয়াৰ কৌশলগত স্বনিৰ্ভৰশীলতাক শক্তিশালী কৰি তুলিছে । নতুন দিল্লীয়ে আমেৰিকা, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, জাপান আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ সৈতে শক্তিশালী সম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছে, একে সময়তে ৰাছিয়া আৰু গ্ল’বেল ছাউথৰ সৈতে যোগাযোগ গভীৰ কৰি তুলিছে । বিশেষকৈ যিসময়ত পশ্চিম আৰু চীন দুয়োটাৰে সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক নিৰীক্ষণৰ আওতাত আছে, সেই সময়ত ভাৰতৰ সকলো ডাঙৰ শক্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ দুৱাৰ মুকলি কৰি ৰখাৰ ক্ষমতাক এই সন্মিলনত প্ৰতিভাত কৰি তোলা হৈছে ।

প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত-ৰাছিয়াৰ সম্পৰ্কৰ মেৰুদণ্ড হৈ আহিছে । ভাৰত-ৰাছিয়াৰ সামৰিক কাৰিকৰী সহযোগিতা ক্ৰেতা-বিক্ৰেতাৰ গাঁথনিৰ পৰা উন্নত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাৰ যৌথ গৱেষণা, বিকাশ আৰু উৎপাদনৰ গাঁথনিলৈ বিকশিত হৈছে ।

ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী ৰাজনাথ সিং আৰু ৰাছিয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী আন্দ্ৰে বেলৌছ’ভ ভাৰত-ৰাছিয়া আন্তঃচৰকাৰী সামৰিক আৰু সামৰিক-কাৰিকৰী সহযোগিতা আয়োগৰ (আই আৰ আই জি চি-এম এণ্ড এম টি চি) যুটীয়া অধ্য়ক্ষতাত আছে । যোৱা বছৰৰ ডিচেম্বৰ মাহত মস্কোত ৰাজনাথ সিং আৰু বেলুছ’ভৰ সহ-অধ্যক্ষতাত আই আৰ আই জি চি-এম এম টি চিৰ ২১ সংখ্যক অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল । ২০২৪ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰত কেলিনিনগ্ৰাডৰ য়ন্তাৰ জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানাত ৰাজনাথ সিঙৰ উপস্থিতিত ভাৰতীয় নৌসেনাত আই এন এছ তুশিলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল ।

ৰাছিয়াই ভাৰতৰ ভৱিষ্যতৰ যুঁজাৰু বিমানৰ প্ৰয়োজনীয়তাক সমৰ্থন কৰিবলৈ সাজু বুলিও প্ৰকাশ কৰিছে । ছু-৫৭ পঞ্চম প্ৰজন্মৰ শ্লিথ যুঁজাৰুবিমানৰ বাবে নিষিদ্ধ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ প্ৰস্তাৱ দিছে আৰু ভাৰতীয় পক্ষৰ সকলো দাবীক 'সম্পূৰ্ণ গ্ৰহণযোগ্য' বুলি অভিহিত কৰিছে । খবৰ অনুসৰি, মোদী-পুটিনৰ বৈঠকৰ সময়ত ভাৰতে চলিত বৰ্ষৰ মে’ মাহত পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে অপাৰেশ্যন সেন্দূৰৰ সময়ত নিজৰ ফলপ্ৰসূতা প্ৰমাণ কৰা এছ-৪০০ ট্ৰাইমফ এয়াৰ ডিফেন্স ছিষ্টেমৰ আৰু পাঁচটা স্ক্ৱাড্ৰন বিচৰাৰ সম্ভাৱনা আছে ।

২০২২ চনৰ পৰা ৰেহাই মূল্যৰ ৰাছিয়ান খাৰুৱা তেলো ভাৰতৰ শক্তি কৌশলৰ এক প্ৰধান স্তম্ভত পৰিণত হৈছে । ৰাছিয়াই ভাৰতৰ অন্যতম শীৰ্ষ তেল যোগানকাৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰি বাণিজ্যৰ ধৰণক নতুন ৰূপ দিছিল । এই শক্তি অংশীদাৰিত্বই ভাৰতক বিশ্ব মূল্যৰ অস্থিৰতা পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰিছে, একেসময়তে পশ্চিমীয়া নিষেধাজ্ঞাৰ মাজত মস্কোক এক সুস্থিৰ অৰ্থনীতি প্ৰদান কৰিছে ।

কিন্তু ২০২২ চনৰ পৰা দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য বৃদ্ধি পাইছে যদিও শক্তি আমদানিৰ বাবে ভাৰত ৰাছিয়াৰ পক্ষত যথেষ্ট নিৰ্ভৰশীল হৈ আছে । টকা-ৰুবল পেমেণ্ট মেকানিজম সমাধান, বেংকিং বাধা আঁতৰোৱা আৰু ফাৰ্মাচিউটিকেল, মেচিনেৰী, ইলেক্ট্ৰ'নিকছ আৰু কৃষি ৰপ্তানিৰ প্ৰসাৰ ভাৰতৰ বাবে শীৰ্ষ অগ্ৰাধিকাৰ ।

২০২৫ চনৰ ভিতৰত দ্বিপাক্ষিক বিনিয়োগ ৫০ বিলিয়ন ডলাৰ আৰু ২০৩০ চনৰ ভিতৰত দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য ১০০ বিলিয়ন ডলাৰলৈ বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা দুয়োগৰাকী নেতাই বাণিজ্য আৰু অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক দ্ৰুতকৰণক অগ্ৰাধিকাৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে । ২০২৪-২৫ বিত্তীয় বৰ্ষত ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ মাজত দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্যই ৬৮.৭ বিলিয়ন ডলাৰৰ অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছিল । ইয়াত ভাৰতৰ ৪.৯ বিলিয়ন ডলাৰৰ ৰপ্তানি আৰু ৰাছিয়াৰ পৰা ৬৩.৮ বিলিয়ন ডলাৰ আমদানি কৰা হৈছিল ।

ইফালে, ইয়াৰ সৈতে জড়িত এক পৰিঘটনাত ভাৰতে ভাৰতৰ পূব উপকূলক ৰাছিয়াৰ সুদূৰ পূবৰ সৈতে সংযোগ কৰা ভ্লাডিভষ্টক-চেন্নাই জাহাজ পথ সক্ৰিয় কৰিছে । আনকি ৰপ্তানিকাৰকসকলৰ মাজত এই পথটোৱে খোজ পেলাইছে, আগবাঢ়ি যোৱাৰ পৰিকল্পনা হৈছে এই কৰিড'ৰৰ অংশ হিচাপে পাৰাদ্বীপ আৰু বৈশাগৰ দৰে অন্যান্য পূবৰ বন্দৰসমূহক সংযোগ কৰা, যাৰ ফলত ইয়াক অধিক কাৰ্যক্ষম কৰি তোলা হৈছে ।

উদয়পুৰস্থিত উছানাছ ফাউণ্ডেশ্যন থিংক টেংকৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, পৰিচালক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া অভিনৱ পাণ্ডিয়াৰ মতে, পুটিনৰ এই ভ্ৰমণ অতি জটিল, কাৰণ ভাৰতে এক বৃহৎ কূটনৈতিক প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হোৱা সন্ধিক্ষণত এই ভ্ৰমণ আহি আছে ।

ইটিভি ভাৰতৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পাণ্ডিয়াই কয়, "আমি দেখিবলৈ পাওঁ যে আমেৰিকাৰ সৈতে আমাৰ সম্পৰ্ক অতি উত্তেজনাপূৰ্ণ; চীন পাকিস্তানৰ দীৰ্ঘদিনীয়া বন্ধু । চীনৰ সৈতে সম্পৰ্ক কিছু উন্নত হোৱাৰ পিছতো অতি শেহতীয়াকৈ বেইজিঙে ভাৰতৰ বিৰুদ্ধে অতি আগ্ৰাসী মনোভাব গ্ৰহণ কৰিছে, অৰুণাচলৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিছে । চৌদি আৰবেও পাকিস্তানৰ সৈতে কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব স্বাক্ষৰ কৰিছে । শ্বেখ হাছিনা পদচ্যুত হোৱাৰ পিছত বাংলাদেশো ভাৰতৰ প্ৰভাৱ ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰলৈ গৈছে ।"

সেই হিচাপে তেওঁৰ মতে ভাৰত বিশ্বজুৰি এক বৃহৎ কূটনৈতিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছে । "আমাৰ এতিয়া বহু বন্ধু নাই । এই সকলোবোৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতো ৰাছিয়া ভাৰতৰ অটল বন্ধু হৈয়ে আছে, যাৰ ওপৰত আমি নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰোঁ ।" তেওঁ কয় ।

ইয়াৰ পিছত পাণ্ডিয়াই আঙুলিয়াই দিয়ে যে আমেৰিকাই ভাৰতক ৰাছিয়াৰ পৰা তেল আমদানি কমাবলৈ অহৰহ হেঁচা প্ৰয়োগ কৰি আছে । তেওঁ কয়, "এতিয়া ভাৰতে পুনৰ তেল আমদানি কৰিবনে নকৰে সেয়া মৌলিক প্ৰশ্ন হৈয়েই আছে । যদি ভাৰতে কৰে তেন্তে ৰাছিয়াৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্কত কিমান প্ৰভাৱ পৰিব, সেয়া পুনৰ এক প্ৰশ্ন ।"

“তদুপৰি এই পৰিৱৰ্তিত বিশ্ব ব্যৱস্থাত ৰাছিয়া আৰু আমেৰিকা নিশ্চিতভাৱে বিপৰীত শিবিৰত থাকিব । চীনো ৰাছিয়াৰ শিবিৰত থাকিব । এতিয়া ভাৰতে অতি সতৰ্কতাৰে বাছনি কৰিব লাগিব । কাৰণ সেয়া পশ্চিম এছিয়াৰ সংকটেই হওক বা ইউৰোপীয় সংকটেই হওক, ভাৰতে এক অতি জটিল দ্বিধাদ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে ।"

উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁ কয়, "পশ্চিম এছিয়াত ইজৰাইলৰ লগত ভাৰতৰ বন্ধুত্ব আছে যদিও ৰাছিয়াই ইজৰাইলৰ বিৰোধিতা কৰে । ইউৰোপত ৰাছিয়াৰ সৈতে ভাৰতৰ ভাল সম্পৰ্ক আছে যদিও একে সময়তে পশ্চিম ইউৰোপৰ দেশসমূহৰ সৈতেও ভাল সম্পৰ্ক আছে । গতিকে ভাৰতে দুয়োটাৰ মাজৰ পৰা এটা বাছি ল’ব লাগিব বা নিজৰ নিৰপেক্ষ স্থিতি অক্ষুণ্ণ ৰাখিব লাগিব । ভাৰতৰ বাবে নিজৰ নিৰপেক্ষ স্থিতি বজাই ৰখা আৰু এই পছন্দসমূহক আগবঢ়াই নিয়াটো ক্ৰমান্বয়ে কঠিন হৈ পৰিব । এই সকলোবোৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতে ৰাছিয়াৰ সৈতে ভাৰতৰ অংশীদাৰিত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈয়ে আছে ।”

মূঠতে ক'বলৈ গ'লে পুটিনৰ আগন্তুক ভাৰত ভ্ৰমণ তাৎপৰ্যপূৰ্ণ, কাৰণ ই বিশ্বৰ অস্থিৰতাৰ মাজত ভাৰত-ৰাছিয়াৰ সম্পৰ্কৰ স্থিতিস্থাপকতাক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে আৰু নতুন দিল্লীৰ স্বতন্ত্ৰ কৌশলগত পথ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ দৃঢ়তাক প্ৰদৰ্শন কৰিছে । প্ৰতিৰক্ষা আৰু শক্তিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহুপক্ষীয় কূটনীতি আৰু ইউৰেছিয়ান সংযোগলৈকে এই সন্মিলনে দুয়োপক্ষকে দ্ৰুতগতিত পৰিৱৰ্তিত বিশ্বৰ বাবে অংশীদাৰিত্বক পুনৰ সংজ্ঞায়িত কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে ।