সংগীত, শিক্ষাৰ পৰা ক্ৰীড়ালৈ, সকলো ফালেই পাৰ্গত; কোনে ক’ব তেওঁলোক যে দাগী অপৰাধী
এনে এখন কাৰাগাৰ য'ত কয়দীক প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছে আত্মনিৰ্ভৰ হোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ । IPL ৰ দৰে খেলিছে JPL ।
Published : January 23, 2026 at 3:45 PM IST
ৰোহতাছ(বিহাৰ): বিহাৰৰ ছাছাৰাম মণ্ডল কাৰাগাৰত ছালৱাৰ গেঙৰ গোচৰত শাস্তি গ্ৰহণ কৰি থকা সন্তোষ কুমাৰে পঢ়া-শুনা কৰি চৰকাৰী চাকৰি কৰিব বিচাৰিছিল । কাৰাবন্দী হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ সপোন চূৰমাৰ হৈ পৰিল যদিও অধীক্ষকৰ কৃপাত তেওঁ এতিয়া পুনৰ প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছে । সন্তোষে আশা কৰিছে যে এদিন তেওঁৰ সপোন পূৰণ কৰি তেওঁক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰি মুকলি কৰি দিয়া হ’ব । এই সপোন কেৱল সন্তোষৰ নহয়, ছাছাৰাম জেলৰ শ শ বন্দীৰ সপোন এয়া ।
কাৰাগাৰত হোটেলৰ দৰে সুবিধা:
সাধাৰণতে কাৰাগাৰৰ নাম শুনিলেই চকুৰ আগত ভাঁহি আহে অন্ধকাৰ কুঠৰী, কাৰাগাৰৰ কঠোৰ শব্দ, শিকলিৰে বন্ধা অপৰাধী আদি । কিন্তু বিহাৰৰ ছাছাৰাম মণ্ডল কাৰাগাৰৰ ছবিখন ইয়াৰ ওলোটা । ইয়াত কাৰাগাৰৰ কয়দীৰ হাতত কলম, বেট, হাৰমণিয়াম আদিহে দেখা যায় । থকাৰ বাবেই পৰিস্কাৰ ৱাৰ্ডৰ ব্যৱস্থা আছে এই কাৰাগাৰত ।
ভৱিষ্যতক নতুন দিশ দেখুৱাইছে জেইলাৰে:
ছাছাৰাম মণ্ডল কাৰাগাৰৰ প্ৰভাত ভগৱান বুদ্ধৰ প্ৰতিমাৰ দৰ্শন আৰু ৰাম জানকী কুটিৰৰ শান্তিময় পৰিৱেশৰে হয় । কাৰাগাৰৰ ১০৫৫ গৰাকী কয়দীৰ মুখত শাস্তিলাভৰ অনুভৱ কম আৰু ভৱিষ্যতৰ হাঁহি বেছিকৈ দেখা যায় । তেওঁলোকৰ মুকত এখ সুখময় অনুভৱ লাগি থাকে । কিয়নো কালাপানীৰ শাস্তি দিয়া জেইলাৰৰ বিপৰীতে ইয়াৰ জেইলাৰ গৰাকী হৈছে নতুন দিশ দেখুওৱা ব্যক্তি ।
অভিভাৱকলৈ কৃতিত্ব:
কাৰাগাৰ অধীক্ষক সুজিত ৰায়ৰ উদ্যোগত আৰম্ভ হৈছিল এই পদক্ষেপ । ২০০৫ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈকে গোপালগঞ্জৰ জিলা দণ্ডাধীশ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা প্ৰয়াত পিতৃ মুৰলীধৰ ৰায়ক তেওঁ এই কৃতিত্ব দিয়ে । ৰায়ে কয় গোপালগঞ্জ কাৰাগাৰৰ দুৰ্বল ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে এসময়ত মাতৃয়ে পিতৃক ধমক দিছিল । পিছলৈ পিতৃয়ে কাৰাগাৰ সংস্কাৰৰ বাবে ব্যাপক কাম কৰিছিল ।
কাৰাগাৰৰ অধীক্ষক সুজিত ৰায়ে কয়,"দেউতাৰ কথাই মোৰ মনত থিতাপি ল'লে । তাৰ পিছত মই বাংকা জেলৰ অধীক্ষক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়তে একেধৰণৰ সংস্কাৰৰ সূচনা কৰিছিলোঁ । ২০২৪ চনৰ ৩০ জুনত মোক ছাছাৰাম মণ্ডল কাৰাগাৰত অধীক্ষক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল । তেতিয়াই মই বেলেগ কিবা এটা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিলোঁ । তাৰ পিছত অভিযান আৰম্ভ হৈছিল ।"
প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি:
সুজিত ৰায়ে কয় যে মণ্ডল কাৰাগাৰত POCSO আইনৰ অধীনত দুগৰাকী কয়দী আছে, যি প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ তৈয়াৰী কৰি আছে । এক ডৰ্জন হত্যাৰ কয়দীয়ে এতিয়া ব'ৰ্ড পৰীক্ষাৰ বাবে আবেদন কৰিছে । কেইবাজনো কয়দীয়ে স্মাৰ্ট ক্লাছৰ জৰিয়তে দক্ষতা বিকাশ কৰি আছে । খান ছাৰৰ সাধাৰণ ক্লাছৰ লগতে ডাঃ বিকাশ দিব্যকীৰ্তিৰ ভাষণো তেওঁলোকে লাভ কৰি আহিছে ।
MBA ৰ প্ৰস্তুতি চলাইছে কয়দীয়ে:
ছাছাৰাম কাৰাগাৰৰ অধীক্ষক সুজিত ৰায়ে কয় যে ইয়াৰ পৰা মুকলি হোৱা কয়দীসকলে এম বি এ কৰি আছে । ট্ৰেভেল কোম্পানী স্থাপন কৰিছে আৰু মূলসুঁতিৰ সমাজত জড়িত হৈ আৰু ভাল ভাল কাম কৰি আছে । তেওঁ কেইবাটাও উদাহৰণ উল্লেখ কৰে যিয়ে নিজেই সমাজত উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে ।
প্ৰেৰণাদায়ক ভাষণ:
বন্দীসকলক নিজৰ স্থান নিজেই তৈয়াৰ কৰিবলৈ দিয়া হয় । মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰেডিঅ’ অনুষ্ঠানৰ ব্যৱস্থা কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰৰ পিছৰ জীৱনৰ বিষয়ে প্ৰেৰণাদায়ক ভাষণ দিয়া হয় যাতে কয়দীসকলক পুনৰ মূলসুঁতিৰ সমাজলৈ ওভতাই অনাত সহায় কৰে ।
সুজিত ৰায়ে কয়,"মিছন বিহানৰ অধীনত জেইল মহাপৰিদৰ্শক প্ৰণৱ ছাৰৰ নিৰ্দেশনাত কাৰাগাৰসমূহক মানৱীয় কৰি তোলা হৈছে । লক্ষ্য হৈছে সংস্কাৰিত নাগৰিকক সমাজলৈ ঘূৰাই আনি বিকশিত আৰু অপৰাধমুক্ত বিহাৰৰ সপোন বাস্তৱায়িত কৰিব পাৰি ।"
অধীক্ষকগৰাকীয়ে কয় যে কাৰাগাৰত মনোৰঞ্জনৰ বাবে হাৰমনিয়াম আৰু ঢোলকৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে । কাৰাবন্দীসকলে যাতে সংগীতৰ জৰিয়তেও আত্মপ্ৰকাশ কৰিব পাৰে । দহজন বৃদ্ধ কয়দীয়ে নিতৌ ৰামচৰিতমান পাঠ কৰি আধ্যাত্মিক শান্তি লাভ কৰে ।
জগজীৱন ৰাম ষ্টেডিয়াম:
কাৰাগাৰৰ ভিতৰতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে এখন ষ্টেডিয়াম । সুজিত ৰায়ে জনাই যে আগতে কাৰাগাৰৰ জাবৰ আৰু কয়দীৰ বাকী থকা খাদ্য তাত পেলাই দিয়া হৈছিল । ডাম্পিং য়াৰ্ড হৈ পৰিছিল । কিন্তু এতিয়া ঠাইখন মাটিৰে ভৰি পৰিল, জগজীৱন ৰাম ষ্টেডিয়াম নিৰ্মাণ কৰা হ’ল ।
ৰায়ে কয়,"জেপিএল বা জেইল প্ৰিমিয়াৰ লীগ আইপিএলৰ দৰেই খেলপথাৰত আয়োজন কৰা হয় । বগা আৰু ৰঙীন জাৰ্চি পিন্ধা কয়দীয়ে যেতিয়া চাৰি আৰু ছয়ত অৰ্জন কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকে পাহৰি যায় যে তেওঁলোক কাৰাবন্দী । জেপিএলৰ দুটা চিজন অনুষ্ঠিত হৈছে ।"
প্ৰিজন ষ্টুডিঅ':
মেন্স পাৰ্লাৰৰ অধীনত আধুনিক প্ৰিজন ষ্টুডিঅ' কয়দীৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা হৈছে । দুজন প্ৰশিক্ষিত কয়দীয়ে আন কয়দীসকলৰ বাবে বিনামূলীয়াকৈ দাৰি-চুলি কটাৰ ব্যৱস্থা কৰিছে । কয়দীসকলে পৰিয়ালৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিব পৰাকৈ বাৰটা ইন্টাৰকম ফোন স্থাপন কৰা হৈছে । কয়দীসকলে টেলিফোনৰ জৰিয়তে মুখামুখিকৈ কথা পাতিব পাৰে ।
