নাছাৰ নতুন মহাকাশ টেলিস্কোপ ৰোমানে উৎক্ষেপণ : প্ৰকাশ পাব বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত লুকাই থকা গভীৰ গোপনীয়তা

হায়দৰাবাদ : নাছাই ২০২৬ চনৰ ৩০ আগষ্টৰ (দেওবাৰ) পুৱা ৭:২৬ বজাত নিজৰ নতুন আৰু অতি বিশেষ মহাকাশ দূৰবীণ সফলতাৰে উৎক্ষেপণ কৰা হয় । নাছাৰ এই বিশেষ দূৰবীণটোৰ নাম নেন্সি গ্ৰেচ ৰোমান স্পেচ টেলিস্কোপ (Nancy Grace Roman Space Telescope) ৷ ফ্ল’ৰিডাৰ কেনেডি স্পেচ চেণ্টাৰৰ লঞ্চ কমপ্লেক্স 39A পৰা এই ৰকেটটো উৎক্ষেপণ কৰা হয় ।

এই নাছাৰ ৰকেটে নিজৰ কাম নিখুঁতভাৱে সম্পন্ন কৰিলে । কাষৰ দুয়োটা বুষ্টাৰ নিৰাপদে উভতি আহিল । টেলিস্কোপটো ৰকেটৰ পৰা পৃথক হৈ এতিয়া গন্তব্যস্থানলৈ গৈ আছে ৷ এই টেলিস্কোপৰ আকাৰ প্ৰায় বাছৰ সমান ৷ ইয়াৰ ব্যয়ৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৪.৩ বিলিয়ন ডলাৰ ।

নাছাৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এগৰাকী মহিলা বিজ্ঞানীৰ নামেৰে মহাকাশ টেলিস্কোপৰ নামকৰণ কৰা হৈছে । নেন্সি গ্ৰেচ ৰোমান আছিল নাছাৰ প্ৰথমগৰাকী মুখ্য জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী । হ’বল টেলিস্কোপৰ মাতৃ হিচাপেও তেওঁক জনা যায় । ১৯৫৯ চনত নাছাত যোগদান কৰি আকাশৰ পৰা বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ চাবলৈ জোৰা দিছিল ৷ ২০১৮ চনত ৯৩ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয় ।

নাছাৰ এই অভিযানৰ উল্লেখযোগ্য কথাটো হ’ল যে ইয়াক নিৰ্ধাৰিত সময়ৰ আগতেই আৰু এক নিৰ্দিষ্ট বাজেটৰ ভিতৰতে সম্পূৰ্ণ কৰা হৈছিল । নাছাৰ প্ৰশাসক জেৰেড আইজাকমেনে কয় যে এয়া নাছাৰ সফলতাৰ প্ৰমাণ । এই অভিযানে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ অন্ধকাৰ কোণবোৰ অন্বেষণ কৰি সেইবোৰৰ বিষয়ে তথ্য প্ৰকাশ কৰিব ।

• ৰোমান টেলিস্কোপ ক’লৈ যাব আৰু ই কি কৰিব ?

ৰোমান টেলিস্কোপে পৃথিৱীৰ পৰা প্ৰায় ১০ লাখ মাইল দূৰত থকা সূৰ্য-পৃথিৱী লেগ্ৰেঞ্জ পইণ্ট ২ বা L2 লৈ যাত্ৰা কৰাৰ কথা । ৱেব টেলিস্কোপটোও তাত স্থাপন কৰা হৈছে । এই যাত্ৰাত প্ৰায় তিনিমাহ সময় লাগিব । ইতিমধ্যে ইয়াৰ পথত সৌৰ পেনেল আৰু ছানশ্বেড সফলতাৰে নিয়োগ কৰা হৈছে । অনাগত দিনত হাই-গেইন এন্টেনা আৰু এপাৰচাৰ কভাৰো স্থাপন কৰা হ’ব । কেইসপ্তাহমানৰ পিছত কাৰ্যক্ষম হ’ব মূল কেমেৰা ।

ইয়াৰ মূল কাম হৈছে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ তিনিটা ডাঙৰ ৰহস্য বুজি পোৱা -

1. প্ৰথম – ডাৰ্ক ম’টৰ অৰ্থাৎ অন্ধকাৰ পদাৰ্থ ।
2. দ্বিতীয় – ডাৰ্ক শক্তি অৰ্তাৎ অন্ধকাৰ শক্তি ।
3. তৃতীয় – সৌৰজগতৰ বাহিৰৰ গ্ৰহ অৰ্থাৎ বহিঃগ্ৰহৰ আৱিষ্কাৰ ।

ই আকাশৰ বিশাল অংশবোৰৰ ব্ৰেকনেক স্পীডত স্কেন কৰিব । ইয়াৰ দৃষ্টিক্ষেত্ৰ হাবল টেলিস্কোপতকৈ এশগুণতকৈও অধিক বহল । ই হাবলতকৈ হাজাৰগুণ দ্ৰুতগতিত জৰীপ চলাব পাৰে । সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে ই এমাহৰ ভিতৰতে মিল্কীৱেৰ ছবি সংৰক্ষণ কৰিব, যিটো কৰিবলৈ হাবলক এশ বছৰ সময় লাগিব ।

• ৰোমান টেলিস্কোপৰ দুটা বিশেষ যন্ত্ৰ

1. প্ৰথমতে, ৱাইড ফিল্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্ট : এইটো হৈছে ১৮ টা সৰু ডিটেক্টৰৰ সৈতে ৩০০ মেগাপিক্সেলৰ ইনফ্ৰাৰেড কেমেৰা । ই দৈনিক ১.৪ টেৰাবাইট ডাটা প্ৰেৰণ কৰিব । নাছাৰ কোনো জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান অভিযানে কেতিয়াও ইমান তথ্য প্ৰেৰণ কৰা নাই । মেচিন লাৰ্নিং, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু সাধাৰণ নাগৰিক বিজ্ঞানীসকলে একত্ৰিত হৈ উল্লেখযোগ্য তথ্য বিচাৰি উলিয়াব ।
2. দ্বিতীয়তে, ক’ৰ’নাগ্ৰাফ : ই তৰাৰ পোহৰক বাধা দি ইয়াৰ চাৰিওফালে থকা গ্ৰহৰ ফটো তুলিব ৷ ইয়াৰ ফলত ভৱিষ্যতে পৃথিৱীৰ সদৃশ গ্ৰহ আৱিষ্কাৰ কৰাটো সহজ হৈ পৰিব ।

নাছাৰ বিজ্ঞানী জুলি মেকনেৰীয়ে কয় যে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখনক আগতে কেতিয়াও এনেদৰে চোৱা হোৱা নাছিল । নিক্সি ফক্সে বুজাই দিলে যে ইয়াৰ দ্বাৰা হাজাৰ হাজাৰ ছুপাৰন’ভা, হাজাৰ হাজাৰ গ্ৰহ, কোটি কোটি তাৰকাৰাজ্য আৰু কোটি কোটি তৰাৰ আৱিষ্কাৰ হ’ব ।

• লন্সৰ পাছত কি হ’ল আৰু ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা

উৎক্ষেপণৰ সাত মিনিটৰ পাছত গ’ডাৰ্ড মহাকাশ উৰণ কেন্দ্ৰই সংকেত লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে ।

1. ৩১ মিনিটৰ পাছত টেলিস্কোপটো ৰকেটৰ পৰা পৃথক হ’ল ।
2. এতিয়া ইয়াক ডিপ স্পেচ নেটৱৰ্কৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে ।
3. প্ৰথমে অষ্ট্ৰেলিয়া, তাৰ পাছত স্পেইন আৰু তাৰ পাছত কেলিফৰ্ণিয়াৰ ষ্টেচনৰ সৈতে যোগাযোগত থাকিব ।

তিনিমাহৰ কমিচনিং সময়ছোৱাত সকলো যন্ত্ৰ পৰীক্ষা কৰা হ’ব । ২০২৭ চনৰ আৰম্ভণিতে প্ৰথমখন ফটো তোলাৰ সম্ভাৱনা আছে । এই টেলিস্কোপত ইন্ধন ভৰোৱাও পৰা যাব । ভৱিষ্যতে ৰবটিক টেংকাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিলে ইয়াৰ আয়ুস বৃদ্ধি হ’ব পাৰে ।

• নাছাৰ লগত কোন আছে ?

এই অভিযানত নাছাৰ সৈতে যোগ দিছে ESA, JAXA, ফ্ৰান্সৰ CNIS আৰু জাৰ্মানীৰ মেক্স প্লেংক ইনষ্টিটিউটে । মূল অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আছে BAE Systems, L3Harris আৰু Teledyne । ৰোমান টেলিস্কোপে হাবল আৰু ৱেবৰ সহযোগত কাম কৰিব । ইউৰোপৰ ইউক্লিড মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰ আৰু চিলিৰ ভেৰা চি ৰুবিন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰেও অৰিহণা যোগাব ।

ইয়াৰ দ্বাৰা বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন কিমান দ্ৰুতগতিত সম্প্ৰসাৰিত হৈছে তাৰ স্পষ্ট ছবি পোৱা যাব । ইয়াৰ দ্বাৰা ক্ষুদ্ৰপথৰ কেন্দ্ৰৰ গভীৰ ছবিও পোৱা যাব, যিবোৰ এতিয়ালৈকে লাভ কৰা হোৱা নাই । এই মিছন কেৱল বিজ্ঞানীৰ বাবে নহয় । সাধাৰণ মানুহেও বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ নতুন মানচিত্ৰ লাভ কৰিব । নেন্সি গ্ৰেচ ৰোমানৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰা মহাকাশ দূৰবীণৰ জৰিয়তে এতিয়া বাস্তৱায়িত হৈছে ।