ইথালন মিশ্ৰিত পেট্ৰ'লক লৈ বিতৰ্ক : দাবী বনাম বাস্তৱ তথ্য প্ৰকাশ কেন্দ্ৰৰ

গুৱাহাটী : ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'ল (ইথানল ব্লেণ্ডেড পেট্ৰ'ল) প্ৰসংগই দেশজুৰি তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিছে । বিভিন্ন মহলত বিষয়টোক লৈ বিতৰ্কৰো সূচনা হৈছে । অৱশ্যে সকলো বিতৰ্ক আৰু অভিযোগক চৰকাৰে নস্যাৎ কৰিছে । কিন্তু ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'ল কাৰ্যসূচী আচলতে কি ?

ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'ল কাৰ্যসূচী

ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'ল কাৰ্যসূচী ভাৰতৰ শক্তি পৰিৱৰ্তন আৰু জৈৱ ইন্ধন কৌশলৰ এক মূল স্তম্ভ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে । ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে শক্তি সুৰক্ষা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু কৃষকক সহায় কৰা । এই কাৰ্যসূচীয়ে ঘৰুৱাভাৱে উৎপাদিত নবীকৰণযোগ্য ইন্ধনৰ অধিক ব্যৱহাৰকো উৎসাহিত কৰে ।

আচৰিত কথাটো হ'ল যে বিতৰ্ক চলি থকাৰ মাজতে ইথানল মিশ্ৰণৰ হাৰ ২০২৫-২৬ চনত ২০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে । এই হাৰ ২০১৩-১৪ বৰ্ষত ১.৫ শতাংশতকৈও কম আছিল । লক্ষণীয় কথাটো হ'ল যে ভাৰতে নিৰ্ধাৰিত সময়তকৈ ৫ বছৰ পূৰ্বেই ২০ শতাংশ মিশ্ৰণৰ লক্ষ্যত উপনীত হৈছে ।

চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি ইথানল যোগান বছৰ (Ethanol Supply Year) ২০১৩-১৪ত প্ৰায় ৩৮ কোটি লিটাৰ ইথানল সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল যদিও ২০২৫-২৬ চনত এই পৰিমাণ ১,২০০ কোটি লিটাৰতকৈ অধিক হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে । ২০১৪ চনত ৪২১ কোটি লিটাৰৰ পৰা ২০২৬ চনলৈ প্ৰায় ২০০০ কোটি লিটাৰলৈ উৎপাদন ক্ষমতা প্ৰায় ৫ গুণ বৃদ্ধি পাইছে ।

চৰকাৰে দাবী কৰা মতে এই সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত খাৰুৱা তেলৰ আমদানি হ্ৰাস পাইছে আৰু বৈদেশিক মুদ্ৰা ৰাহি হৈছে । ইয়াৰ উপৰিও নতুন বজাৰৰ সুযোগৰ জৰিয়তে সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰাৰ লগতে কৃষকৰ আয় বৃদ্ধি পাইছে ।

ইথানল মিশ্ৰণৰ জৰিয়তে শক্তিশালী হৈছে শক্তি সুৰক্ষা

ভাৰতে ব্যৱহাৰ কৰা খাৰুৱা তেলৰ প্ৰায় ৮৮.৫ শতাংশ আমদানি কৰে । এই তথ্যই প্ৰমাণ কৰিছে চৰকাৰে কিয় ইথানল মিশ্ৰণক নীতিগত এজেণ্ডাত ৰাখিছে । বিদেশৰ পৰা ক্ৰয় কৰা প্ৰতিটো বেৰেল তেলে দেশখনক মূল্যৰ উত্থান পতন আৰু যোগানৰ শৃংখলাৰ সমস্যাৰ সন্মুখীন কৰায় । যি সম্পূৰ্ণৰূপে বাহিৰৰ পৰা নিয়ন্ত্ৰণ হয় । এই নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাৰ উদ্দেশ্যে দেশত উৎপাদিত কুঁহিয়াৰ, মাকৈ আৰু ধানৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা ইথানল ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা হৈছে । চৰকাৰৰ মতে ইয়াৰ জৰিয়তে শক্তি সুৰক্ষা অধিক মজবুত কৰাৰ লগতে আমদানি ব্যয়ো হ্ৰাস হ'ব ।

ইথানল যোগান বছৰ ২০১৪-১৫ৰ পৰা ২০২৬ চনৰ মে'লৈকে এই কাৰ্যসূচীয়ে এনে ফলাফল প্ৰদান কৰিছে যিবোৰ নীতিগত লক্ষ্যৰ বহু ওপৰত ।

চৰকাৰী তথ্য মতে ইথানল যোগান বছৰ ২০১৪-১৫ চনৰ পৰা এতিয়ালৈকে ১.৯০ লাখ কোটি টকাতকৈ অধিক বৈদেশিক মুদ্ৰা সঞ্চয় হৈছে । একে সময়তে ৩১০ লাখ মেট্ৰিক টনতকৈ অধিক খাৰুৱা তেলৰ বিকল্প ব্যৱহাৰ হৈছে । লগতে প্ৰায় ৯৩০ লাখ মেট্ৰিক টন কাৰ্বন ডাই অক্সাইড নিৰ্গমন হ্ৰাস পাইছে । আনহাতে কৃষকে ১.৬০ লাখ কোটি টকাতকৈ অধিক অতিৰিক্ত আয় লাভ কৰিছে ।

চৰকাৰৰ সঠিক তথ্য প্ৰকাশ

ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'লকলৈ সম্প্ৰতি দেশৰ সামাজিক মাধ্যমত বিভিন্ন অভিযোগ উত্থাপন হৈছে । বহুতে বিভিন্ন দাবীও কৰিছে । কিন্তু সেই সকলো দাবী আৰু অভিযোগ নস্যাৎ কৰি চৰকাৰে তথ্য প্ৰমাণেৰে খণ্ডন কৰিছে । চৰকাৰে উল্লেখ কৰা তথ্য প্ৰমাণ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল-

বিভিন্ন উদ্যোগে দেখুৱাইছে আত্মবিশ্বাস

বিস্তৃত পৰীক্ষণ আৰু বাস্তৱ জগতৰ সেৱাৰ তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অগ্ৰণী অট'মোবাইল নিৰ্মাতা আৰু শক্তি খণ্ডৰ বিশেষজ্ঞসকলে ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'ল সম্পৰ্কে চৰকাৰৰ দাবীক অধিক শক্তিশালী কৰিছে ।

উদ্যোগৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ পৰা পোৱা কিছুমান মূল পৰ্যবেক্ষণ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল-

• বিক্ৰম গুলাটি, দেশৰ মুৰব্বী আৰু টয়'টা কিৰ্লোস্কাৰ মটৰৰ কাৰ্যবাহী উপাধ্যক্ষ : বিশ্বজুৰি বাহনবোৰৰ কঠোৰ, স্বতন্ত্ৰ প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰে । ১৯০০ চনৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই ব্যৱহৃত ইথানল হৈছে এক প্ৰমাণিত, উচ্চ কাৰ্যক্ষম ইন্ধন । পুৰণি বাহনত কঠোৰ পৰীক্ষাৰ পিছতহে ই-২০ (E20) ব্যৱহাৰৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল ।
• ৰাহুল ভাৰতী, মাৰুতি ছুজুকিৰ কৰ্প'ৰেট পৰিক্ৰমাৰ জ্যেষ্ঠ কাৰ্যবাহী বিষয়া : ই-১০ (E10) ডিজাইনৰ বাহনসমূহক ই-২০ ইন্ধনেৰে ব্যাপক পৰীক্ষা কৰা হৈছে । ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত মাৰুতি ছুজুকিয়ে ছাৰ্ভিচিং কৰা ২.৮৪ কোটি বাহনৰ ভিতৰত ১.৫ কোটিতকৈ অধিক বাহন ৩ বছৰৰ ওপৰৰ আছিল আৰু সেয়েহে ই-২০ প্ৰমাণিত হোৱা নাছিল । এতিয়াও ই-২০ সম্পৰ্কীয় কোনো ক্ষতিৰ তথ্য পোৱা হোৱা নাই । মাইলেজৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰকৃত প্ৰভাৱ কম । প্ৰতি লিটাৰত ২০ কিলোমিটাৰ মাইলেজ দিয়া বাহনত মাইলেজ প্ৰায় ০.৬ কিলোমিটাৰ কম । গাড়ী চলোৱাৰ অভ্যাস আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণে (Maintenance) ইন্ধনৰ প্ৰকাৰতকৈ মাইলেজত বহু বেছি প্ৰভাৱ পেলায় । উন্নত এক্সেলেৰেশ্বন (acceleration) আৰু কম প্ৰদূষণৰ তুলনাত এই সাধাৰণ পাৰ্থক্যটো অতি সৰু কথা ।
• আশুতোষ বৰ্মা, হিৰো মট'কৰ্পৰ মুখ্য ব্যৱসায়িক বিষয়া : বিস্তৃত পৰীক্ষাৰ অন্তত পূৰ্বৰ ইন্ধনৰ তুলনাত ই-২০ত চলা বাহনত অধিক ক্ষতিৰ কোনো ঘটনা পোৱা হোৱা নাই ।
• ভাৰ্টিকা শুক্লা, ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ ইণ্ডিয়া লিমিটেডৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ তথা পৰিচালন সঞ্চালক : সকলো অংশীদাৰৰ সৈতে ব্যাপক আলোচনাৰ জৰিয়তে ইথানল মিশ্ৰণ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল । ইয়াক বৈজ্ঞানিক প্ৰমাণ, কঠোৰ অট'মোটিভ পৰীক্ষণ, আৰু বিশ্বব্যাপী উন্নত পদ্ধতিৰ সমৰ্থনত কৰা হৈছে । ই-২০ ইন্ধনে বিআইএছ মানদণ্ড আৰু বিএছ-ভিআই নিৰ্গমনৰ নিয়ম মানি চলে । দেশজুৰি খুচুৰা প্ৰতিষ্ঠানসমূহতো ই একেদৰেই উপলব্ধ ।

সকলো উৎপাদন আৰু শক্তি খণ্ডতে উদ্যোগৰ নেতাসকলৰ পৰা অহা বাৰ্তাও একেধৰণৰ । তেওঁলোকৰ মতে ই-২০ নিৰাপদ, ভালদৰে পৰীক্ষা কৰা আৰু বাস্তৱ জগতৰ তথ্যৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত ।

ইথানল মিশ্ৰণ হৈছে বিশ্বব্যাপী প্ৰমাণিত ইন্ধন কৌশল

ইথানল মিশ্ৰণ কাৰ্যসূচী কেৱল ভাৰতে হোৱা নাই । এতিয়া ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বই গ্ৰহণ কৰিছে । বিশ্বৰ কেইবাখনো বৃহৎ দেশে ইথানলক নিজৰ ইন্ধন কৌশলত দৃঢ়ভাৱে গঢ়ি তুলিছে ।

আমেৰিকা : ই-১০ হৈছে দেশখনত মানক ইথানল মিশ্ৰিত ইন্ধন । আমেৰিকা চৰকাৰৰ সমৰ্থনত ই-১৫ দ্ৰুতগতিত সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে । ইতিমধ্যে লাখ লাখ বাহন ফ্লেক্স ইন্ধন সক্ষম । এইবোৰ ই-৮৫ৰ দৰে মিশ্ৰণত চলিব পাৰে ।

ব্ৰাজিল : ইথানল ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰাজিল বিশ্বৰ আগশাৰীৰ দেশ । বৰ্তমান ইয়াৰ ষ্টেণ্ডাৰ্ড পেট্ৰ'ল মিশ্ৰণ হিচাপে ই-২৭ক বাধ্যতামূলক কৰা হৈছে । ইয়াক আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰি প্ৰায় ৩৫ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে । বিক্ৰী হোৱা নতুন গাড়ীৰ ৮০ শতাংশতকৈ অধিক ফ্লেক্স ইন্ধনযুক্ত বাহন । এইবোৰ ই-২৭, ই-৩০ বা বিশুদ্ধ ইথানলৰ ওপৰত চলি থাকে ।

জাপান : জাপানেও নিজৰ ইন্ধন মিশ্ৰণলৈ ইথানল আনিছে । পৰ্যায়ক্ৰমে ই-১০ ৰোলআউটৰ জৰিয়তে কৰা হৈছিল ।

কানাডা, থাইলেণ্ড, ইউৰোপৰ কেইবাখনো দেশকে ধৰি কেইবাখনো দেশে নিজৰ সেউজ ইন্ধন কৌশলৰ অংশ হিচাপে ইথানল মিশ্ৰণ গ্ৰহণ কৰিছে ।

ভাৰতৰ শক্তিক ভৱিষ্যতে শক্তিশালী কৰা

ইথানল মিশ্ৰিত পেট্ৰ'ল কাৰ্যসূচী ভাৰতৰ শক্তি কৌশলৰ এটা মূল স্তম্ভত পৰিণত হৈছে । ইয়াৰ অগ্ৰগতিয়ে বৈজ্ঞানিক মূল্যায়ন, পৰ্যায়ক্ৰমে ৰূপায়ণৰ লগতে চৰকাৰ, উদ্যোগ আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত সহযোগিতাক প্ৰতিফলিত কৰে । এই কাৰ্যসূচীয়ে শক্তিৰ সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰিছে, নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰিছে, আৰু কৃষকসকলৰ বাবে নতুন আয়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে । ইয়াৰ উপৰিও খাৰুৱা তেলৰ আমদানি হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ঘৰুৱাভাৱে উৎপাদিত নবীকৰণযোগ্য ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰক প্ৰসাৰিত কৰিছে ।

লগতে পঢ়ক : ETV Bharat Assam Ground Zero Report: ইথানল মিহলি পেট্ৰ'লে সঁচাকৈ আপোনাৰ গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰিছে নেকি ?