উভতি চাওঁ ২০২৫ : জগদীপ ধনখড়ৰ পদত্যাগৰ পিছত ভাৰতে লাভ কৰিলে নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি

দেৱীকা কাপুৰৰ প্ৰতিবেদন

২০২৫ বৰ্ষটো ভাৰতত ৰাজনৈতিক উত্থান-পতনৰ বছৰ হিচাপে মনত কৰা হ’ব । কেইবাটাও অপ্ৰত্যাশিত পৰিঘটনাই ৰাষ্ট্ৰীয় চৰ্চাত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ লগতে জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল ৷ ইয়াৰে এটা উল্লেখযোগ্য পৰিঘটনা আছিল উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পদত্যাগ ৷

২০২৫ চনৰ জুলাই মাহৰ শেষৰফালে স্বাস্থ্যজনিত কাৰণত উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি জগদীপ ধনখড়ে পদত্যাগ কৰে । কাৰ্যকাল শেষ নৌহওঁতেই উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে পদত্যাগ কৰে ৷ লগে লগে নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ সাংবিধানিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সূচনা হয় আৰু ভাৰতে ছেপ্টেম্বৰ মাহত লাভ কৰে দেশৰ নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকী ৷

ধনখড়ৰ পদত্যাগে স্তম্ভিত কৰি তুলিছিল ৰাজনৈতিক মহলক

২০২৫ চনৰ ২১ জুলাইত সংসদৰ বৰ্ষাকালীন অধিৱেশনৰ প্ৰথম দিনাই ৰাজ্যসভাৰ কাৰ্যবিধিৰ অধ্যক্ষতা কৰাৰ পিছত জগদীপ ধনখড়ে ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৰ ওচৰত দাখিল কৰে পদত্যাগ পত্ৰ ।

তেওঁৰ পত্ৰত স্বাস্থ্যজনিত উদ্বেগৰ কথা উল্লেখ কৰি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি তাৎক্ষণিকভাৱে কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ পদত্যাগ কৰা বুলি লিখা আছিল । ২০২২ চনৰ আগষ্ট মাহত ধনখড়ে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল । ২০২৭ চনত অন্ত পৰিলহেঁতেন তেওঁৰ কাৰ্যকাল ৷

ভাৰতৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিসকলে কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পূৰ্বে পদত্যাগ কৰাটো খুব কমেইহে দেখা যায় ৷ যাৰ বাবে ধনখড়ৰ সিদ্ধান্ত আছিল অপ্ৰত্যাশিত ৷ এই খবৰে ৰাজনৈতিক মহলত জোকাৰণিৰ সৃষ্টি কৰে ৷ বিৰোধী নেতাসকলে দাবী কৰে যে ধনখড়ক “গৃহবন্দী” কৰা হৈছে, যি কথা কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে খণ্ডন কৰাৰ প্ৰয়োজন আছিল । দলসমূহৰ নেতাসকলে তেওঁক শুভেচ্ছা জনায় আৰু তেওঁৰ সেৱাক স্বীকাৰ কৰে । কিন্তু কিমান সোনকালে উত্তৰাধিকাৰী নিৰ্বাচিত হ’ব সেই লৈও প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে ।

উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পদটো কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ

উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে আনুষ্ঠানিক কৰ্তব্য পালনৰ বাহিৰলৈ গৈ সাংবিধানিক ভূমিকা পালন কৰে ৷ কিয়নো উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে ৰাজ্যসভাৰ(সংসদৰ উচ্চ সদন) অধ্যক্ষ হিচাপেও কাম কৰে । ইয়াৰ ফলত সংসদৰ কাম-কাজৰ বাবে এই কাৰ্যালয়টো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ । অধ্যক্ষই বিতৰ্কৰ সভাপতিত্ব কৰে, শৃংখলা বজাই ৰাখে আৰু উচ্চ সদনৰ কাৰ্যবিধিতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে ।

বিতৰ্কৰ বাবে সংসদত প্ৰায়ে উত্তপ্ত পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয় ৷ গতিকে ধনখড়ৰ পদত্যাগৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা খালী পদ শীঘ্ৰে পূৰোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰা হৈছিল ।

নিৰ্বাচন আয়োগৰ পদক্ষেপ

ধনখড়ৰ পদত্যাগৰ কিছু সময়ৰ পাছতেই ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগে নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ কথা ঘোষণা কৰে । সংবিধানৰ অধীনত উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পদ খালী হ’লে অতি শীঘ্ৰে নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে । নিৰ্বাচনত দুয়োখন সদনৰ সদস্য, লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভাৰ সদস্যই গোপন বেলটৰ জৰিয়তে কৰে ভোটদান ।

২০২৫ চনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগে কোনো পলম নকৰাকৈ নিৰ্বাচনৰ সময়সূচী ঘোষণা কৰিছিল । তাত মনোনয়ন দাখিল, তদন্ত, ভোটদানৰ তাৰিখ স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰা হৈছিল ।

ছেপ্টেম্বৰ মাহত উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন

২০২৫ চনৰ ৯ ছেপ্টেম্বৰত অনুষ্ঠিত উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত সংসদৰ দুয়োখন সদনৰ সদস্যই ভোটদানত অংশগ্ৰহণ কৰে । প্ৰধান ৰাজনৈতিক দলৰ সমৰ্থিত প্ৰাৰ্থীয়ে নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে । প্ৰতিষ্ঠিত সাংবিধানিক নীতি অনুসৰি আৰু কোনো বিতৰ্ক নোহোৱাকৈ নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়া চলিছিল । ফলাফল ঘোষণাত ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি স্পষ্টতা পৰিলক্ষিত হয় ।

দেশে লাভ কৰিলে নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি

তামিলনাডুৰ জ্যেষ্ঠ বিজেপি নেতা চি পি ৰাধাকৃষ্ণনে উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত নিৰ্ণায়কভাৱে জয়লাভ কৰি ইণ্ডিয়া ব্লকৰ প্ৰাৰ্থী, উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত ন্যায়াধীশ তথা তেলেংগানাৰ কংগ্ৰেছ দলৰ সদস্য বি সুদৰ্শন ৰেড্ডীক পৰাস্ত কৰে । ৰাধাকৃষ্ণনে ৪২৫ টা ভোট লাভ কৰাৰ বিপৰীতে ৰেড্ডীয়ে ৩০০ টা ভোট লাভ কৰে ৷ ১৫ টা ভোট অবৈধ বুলি ধৰা পৰাৰ লগতে প্ৰায় ১৪ জন সাংসদে ভোটদানৰ পৰা বিৰত থাকে বুলিও জনা যায় ।

ফলাফলৰ পিছতে ৰাধাকৃষ্ণনে শপত গ্ৰহণ কৰে । ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত শপত গ্ৰহণ কৰোৱায় ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱে । শপত গ্ৰহণৰ পিছতে ৰাজ্যসভাৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে ।

প্ৰতিটো ৰাজনৈতিক দলে নতুন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীক অভিনন্দন জনাই উচ্চ সদনে শৃংখলাবদ্ধভাৱে কাম কৰিব বুলি আশা প্ৰকাশ কৰে ।

পদত্যাগ কৰাৰ পিছত ধনখড়ৰ স্থিতি কি

পদত্যাগ কৰাৰ পিছত জগদীপ ধনখড়ে বহুলাংশে সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰ পৰা আঁতৰি আহে । তেওঁৰ ৰাজহুৱা বক্তব্যত নিজৰ স্বাস্থ্য আৰু আৰোগ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল । ধনখড়ৰ পদত্যাগ বছৰটোৰ চৰ্চাৰ বিষয় হিচাপে ধৰি লোৱা হৈছিল, যিটোক এক অস্বাভাৱিক কিন্তু সাংবিধানিকভাৱে পৰিচালিত উন্নয়ন বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল ।

২০২৫ চনত এই পদত্যাগ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল ?

এই পদত্যাগ আৰু নিৰ্বাচনে ভাৰতৰ সাংবিধানিক ব্যৱস্থাই হঠাৎ খালী পদৰ প্ৰতি কেনে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে সেই কথা দাঙি ধৰিলে । ক্ষমতাৰ শূন্যতা বা কোনো আইনী জটিলতাও সৃষ্টি নহ’ল । প্ৰতিষ্ঠানসমূহে তৎকালীনভাৱে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি যথাযথ প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰিছিল । ইয়াৰ দ্বাৰা বিশেষকৈ ৰাজ্যসভাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ভূমিকা আৰু সেই পদত ধাৰাবাহিকতাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰা হয় ।

লগতে পঢ়ক: নতুন বছৰৰ আৰম্ভণিতে দেশবাসীৰ বাবে সুখবৰ: বিশ্বৰ চতুৰ্থ সৰ্ববৃহৎ অৰ্থনীতিত পৰিণত ভাৰত