মহাকাশ অভিযান: কেনে ধৰণৰ প্ৰভাৱ পৰে মানৱ শৰীৰত ?

হায়দৰাবাদ: সুনীতা উইলিয়ামছ আৰু বাচ্চ উইলম’ৰে বিগত বৰ্ষত উপস্থিত হৈছিল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ কেন্দ্ৰত এটা নিয়মীয়া অভিযানৰ বাবে । এই অভিযানত অন্যান্য কাৰ্যকলাপৰ লগতে ষ্টেচন গৱেষণা, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু ষ্টাৰলাইনাৰ ব্যৱস্থা পৰীক্ষণ আৰু তথ্য বিশ্লেষণক সমৰ্থন কৰা আদি জড়িত হৈ আছিল । দুয়োজন অভিজ্ঞ মহাকাশচাৰীক বয়িং ষ্টাৰলাইনাৰত উঠাই বিগত বৰ্ষৰ 5 জুনত মহাকাশলৈ পঠিওৱা হৈছিল ।

আঠ দিনৰ ভিতৰত এই অভিযান শেষ হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছিল যদিও সেয়া হৈ নুঠিল । কাৰিকৰী বিজুতিৰ বাবে মহাকাশচাৰীসকল এতিয়াও আই এছ এছতেই আবদ্ধ হৈ আছে । তেওঁলোকৰ মহাকাশযান বয়িং ষ্টাৰলাইনাৰৰ কাৰিকৰী সমস্যাৰ বাবে মহাকাশচাৰীসকল পৃথিৱীলৈ ঘূৰি অহাটো অসুৰক্ষিত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল আৰু শেহতীয়াকৈ দুয়োজন মহাকাশচাৰীয়ে 2025 চনৰ 19 ​​বা 20 মাৰ্চত পুনৰ পৃথিৱীলৈ উৰা মাৰিব বুলি নিশ্চিত হৈছে ।

মহাকাশচাৰীয়ে সন্মুখীন হোৱা সমস্যা

উল্লেখযোগ্য যে, মহাকাশত বহু সময় থাকিলে মানুহৰ শৰীৰৰ ভৰ আৰু গতি-বিধি কম হৈ যাব পাৰে ৷ ইয়াৰ উপৰিও মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তিৰ অহৰহ অনুপস্থিতিৰ বাবে মহাকাশচাৰীৰ শৰীৰত আন বহুতো কাৰকে প্ৰভাৱ পেলায় । উল্লেখ কৰা প্ৰয়োজন যে, সুনীতা উইলিয়ামছ আৰু বাচ্চ উইলম’ৰৰ বাহিৰেও একাংশ মহাকাশচাৰীয়ে আনকি এবছৰৰো অধিক সময় মহাকাশত আছিল । গতিকে, একেৰাহে বহু দিন মহাকাশত থকা মহাকাশচাৰীসকলৰ বিষয়ে তথা তেওঁলোকৰ শৰীৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে জানো আহক---

মহাকাশত একেৰাহে সৰ্বাধিক দিন থকাৰ ৰেকৰ্ড গঢ়া মহাকাশচাৰীসকল

• 1994 চনৰ জানুৱাৰীৰ পৰা 1995 চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে মিৰ মহাকাশ কেন্দ্ৰত আৱদ্ধ হৈ আছিল ভেলেৰী পলিয়াকোভ ৷ 438 দিন মহাকাশত সময় কটোৱা এওঁ এগৰাকী ৰাছিয়ান মহাকাশচাৰী । মহাকাশত এবাৰতে সৰ্বাধিক দিন কটোৱাৰ পলিয়াকোভৰ অভিলেখ এতিয়াও কোনোৱে ভংগ কৰিব পৰা নাই ।
• চাৰ্গেই আভদীভ- ৰাছিয়াৰ আন এজন মহাকাশচাৰী আছিল যিয়ে 1998 চনৰ আগষ্টৰ পৰা 1999 চনৰ আগষ্টলৈকে 379 দিন মিৰ মহাকাশ কেন্দ্ৰত কটায় ।
• দুজন ৰাছিয়ান মহাকাশচাৰী চাৰ্গেই প্ৰকোপিয়েভ আৰু ডিমিট্ৰি পেটেলিন আৰু এজন আমেৰিকান মহাকাশচাৰী ফ্ৰান্সিস্কো ৰুবিঅ', যিয়ে 2022 চনৰ পৰা 2023 চনলৈকে 371 দিন আই এছ এছ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ কেন্দ্ৰ)ত আছিল ।
• আমেৰিকাৰ মহাকাশচাৰী ভাণ্ডে হেই আৰু ৰাছিয়ান মহাকাশচাৰী ডাব্ৰভ 2021 চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা 2022 চনৰ মাৰ্চলৈকে মহাকাশত 355 দিন, 7 ঘণ্টা আৰু 45 মিনিট সময় কটাইছিল ।
• স্কট কেলি - এজন আমেৰিকান মহাকাশচাৰী, ৰাছিয়ান মহাকাশচাৰী মিখাইল কৰ্ণিয়েংকো সৈতে 2015 চনৰ 27 মাৰ্চৰ পৰা 2016 চনৰ 2 মাৰ্চলৈকে মুঠ 340 দিন মহাকাশত থাকে ৷
• গেনাডি পাডালকা 2015 চনৰ 27 মাৰ্চত আই এছ এছলৈ পঠিওৱা হৈছিল ।
• ক্ৰীষ্টিনা কোচ মুঠ 328 দিনৰ বাবে মহাকাশলৈ গৈছিল আৰু মহাকাশত এগৰাকী মহিলাই সৰ্বাধিক দীঘলীয়া একক মহাকাশ উৰণৰ অভিলেখ গঢ়িছিল । 2019 চনৰ 14 মাৰ্চৰ পৰা মহাকাশত থকা তেওঁৰ অৱস্থান 2020 চনৰ 6 ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে চলিছিল । প্ৰথম সৰ্বমহিলা মহাকাশ ভ্ৰমণতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল । ক্ৰীষ্টিনাক নাছাৰ আৰ্টেমিছ দ্বিতীয় মিছনৰ প্ৰথম মিছন স্পেচিয়েলিষ্ট হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল । 2019 চনৰ 14 মাৰ্চত বাইকনুৰ কচমোড্ৰমৰ পৰা ছয়ুজ মহাকাশযানত আই এছ এছলৈ প্ৰথম মহাকাশ অভিযানত নিক্ষেপ কৰা হয় ।
• ইউৰি ৰোমানেনকো - এজন ৰাছিয়ান (ছোভিয়েট) মহাকাশচাৰীয়ে 1987 চনৰ 5 ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা 1987 চনৰ 29 ডিচেম্বৰলৈকে 326 দিনৰ বাবে মহাকাশত আছিল । তেওঁ কৈছিল যে মানুহে কিমান দিন মহাকাশত থাকিব পাৰে তাৰ কোনো সীমা নাই ।

মহাকাশত মানৱ শৰীৰৰ ওপৰত প্ৰভাৱ

• পেশী আৰু হাড়ৰ ওপৰত প্ৰভাৱ

মাধ্যাকৰ্ষণৰ অহৰহ টান অবিহনে আমাৰ অংগ-প্ৰত্যংগ, পেশী আৰু হাড়ৰ ভৰ মহাকাশত দ্ৰুতগতিত কমিবলৈ আৰম্ভ কৰে । পেশীবোৰেই হৈছে মানুহৰ শৰীৰৰ আটাইতকৈ বেছি আক্ৰান্ত অংশ । পিঠি, ডিঙি, ভৰিৰ কলাফুল আৰু পেশীত আমাৰ ভংগীমা বজাই ৰখাত সহায় কৰে । মহাকাশ কেন্দ্ৰত মাইক্ৰ’গ্ৰেভিটিৰ বাবে পেশীবোৰে আগৰ দৰে প্ৰায় কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিব নোৱাৰে আৰু ইহঁত সংকুচিত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে ।

মহাকাশত মাত্ৰ দুসপ্তাহ কটোৱাৰ পিছত মানৱ শৰীৰৰ পেশীৰ ভৰ 20 শতাংশ পৰ্যন্ত হ্ৰাস পাব পাৰে । তিনিৰ পৰা ছয় সপ্তাহলৈকে দীঘলীয়া অভিযানত পেশীৰ ভৰ 30 শতাংশলৈ হ্ৰাস পায় । কাৰণ মহাকাশত থকা মহাকাশচাৰীসকলে পৃথিৱীত আগতে যিমান যান্ত্ৰিক পাইছিল, সিমান যান্ত্ৰিক চাপ মহাকাশত নাপায় । উল্লেখযোগ্য যে, পৃথিৱীৰ মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তি হেৰুৱাৰ বাবে মহাকাশচাৰীৰ হাড়বোৰ ডিমিনেৰেলাইজ হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু শক্তি কমি যায় ।

এজন মহাকাশচাৰীয়ে মহাকাশত থকাৰ সময়ত প্ৰতিমাহে হাড়ৰ ভৰৰ 1-2 শতাংশ আৰু ছমাহ থাকিলে 10 শতাংশতকৈ অধিক হাড়ৰ ভৰ হেৰুৱাব পাৰে । ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ হাড়ভঙাৰ আশংকা থাকিব পাৰে । পৃথিৱীত বয়সস্থ পুৰুষ-মহিলাৰ হাড়ৰ ভৰ প্ৰতি বছৰে 0.5 শতাংশৰ পৰা 1 শতাংশ হাৰত কমি যায় । মহাকাশৰ পৰা উভতি অহা মহাকাশচাৰীসকলে হাড়ৰ ভৰ দ্ৰুতভাৱে ক্ষয় হোৱাৰ বাবে সুস্থ হ’বলৈ বহু সময় লাগে । তদুপৰি পৃথিৱীলৈ ঘূৰি অহাৰ পিছত ইহঁতৰ হাড়ৰ ভৰ স্বাভাৱিক হ’বলৈ চাৰি বছৰ পৰ্যন্ত সময় লাগিব পাৰে ।

• ওজন হ্ৰাস

ওজন কমি যোৱাটো ইয়াৰ আন এক প্ৰভাৱ । 340 দিন মহাকাশত থকা নাছাৰ এজন মহাকাশচাৰী স্কট কেলিয়ে আটাইতকৈ বিস্তৃত অধ্যয়নত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আই এছ এছত থকাৰ পিছত মহাকাশ উৰণৰ দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰভাৱৰ বিষয়ে জানিব পাৰিছিল । পৃথিৱীক প্ৰদক্ষিণ কৰি থাকোঁতে তেওঁ শৰীৰৰ ভৰ 7 শতাংশ হেৰুৱাই পেলাইছিল ।

• দৃষ্টিশক্তি

পৃথিৱীৰ মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তিৰ ফলত আমাৰ শৰীৰে তেজক জোৰকৈ তললৈ যোৱাত সহায় কৰে আৰু হৃদযন্ত্ৰই পুনৰ ওপৰলৈ পাম্প কৰে । কিন্তু মহাকাশত প্ৰদক্ষিণ কৰি থাকোঁতে এই প্ৰক্ৰিয়াটো অলপ বিশৃংখল হৈ পৰে (যদিও শৰীৰে ইয়াৰ লগত কিছু পৰিমাণে খাপ খাই পৰে) আৰু সাধাৰণতে মূৰত তেজ জমা হ’ব পাৰে । এই অত্যধিক তেজ সঞ্চয়ৰ ফলত চকুৰ পিছফালে আৰু চকুৰ স্নায়ুৰ চাৰিওফালে তৰল পদাৰ্থ সংগ্ৰহ হয় । ইয়াৰ ফলত প্ৰায়ে ইডিমা হয় । ইয়াত আক্ৰান্ত মহাকাশচাৰীসকলে দৃষ্টিশক্তিৰ পৰিৱৰ্তন যেনে দৃষ্টিশক্তি হ্ৰাস আৰু চকুৰ গাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ সন্মুখীন হয় ।

• ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা

গৱেষকসকলে প্ৰকাশ কৰিছে যে মহাকাশচাৰীসকলে মহাকাশত প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ সময়ত শ্বেত ৰক্তকণিকাৰ সংখ্যা কিছু হ্ৰাস পায় যিটো তেওঁলোকে লাভ কৰা বিকিৰণৰ মাত্ৰাৰ সৈতে মিল খায় ।

লগতে পঢ়ক

• পৰৱৰ্তী 6 মাহ পৰ্যন্ত মহাকাশত আৱদ্ধ 2 মহাকাশচাৰী : কেনেকৈ কটাব দিন ? - How astronauts survive in space
• অন্ত পৰিল অপেক্ষা-উৎকণ্ঠাৰ ! আবদ্ধ মহাকাশচাৰীদ্বয়ৰ পৃথিৱীলৈ উভতি অহাৰ সময় নিশ্চিত কৰিলে নাছাই
• সাধাৰণ পেঞ্চিলডালো হৈ পৰিব লোহা সদৃশ: পৃথিৱীলৈ ঘূৰি অহাৰ পূৰ্বে আশংকা প্ৰকাশ সুনীতা-উইলম’ৰৰ