পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা বিৰোধী দিৱস 2025: জানো আহক দিনটোৰ তাৎপৰ্য, গুৰুত্বৰ বিষয়ে
আজি আন্তৰ্জাতিক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা বিৰোধী দিৱস ৷ এই দিৱসটোৰ জৰিয়তে পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাৰ বিৰুদ্ধাচৰণ কৰাৰ লগতে ইয়াৰ ভয়াৱহতা, দীৰ্ঘকালীন প্ৰভাৱ আদি সন্দৰ্ভত সজাগতাৰ সৃষ্টি কৰা হয়৷

Published : August 29, 2025 at 2:19 PM IST
হায়দৰাবাদ: প্ৰতি বছৰে 29 আগষ্টত সমগ্ৰ বিশ্বতে আন্তৰ্জাতিক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা বিৰোধী দিৱস পালন কৰা হয়। বিশেষ দিনটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষামূলক বিস্ফোৰণ বা আন যিকোনো পাৰমাণৱিক বিস্ফোৰণৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰা । পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষণৰ ইতিহাস দীৰ্ঘদিনীয়া আৰু ধ্বংসাত্মক । 1945 চনত আমেৰিকাই প্ৰথমটো পৰীক্ষা চলাইছিল । 2025 চনত প্ৰথমটো পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাৰ 80 বছৰ সম্পূৰ্ণ হ’ল । যোৱা 80 বছৰত 2000 ৰো অধিক পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছে ।
দিনটোৰ ইতিহাস
2009 চনৰ 2 ডিচেম্বৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদৰ 64 সংখ্যক অধিবেশনে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে 64/35 নং প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰি 29 আগষ্টক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাৰ বিৰুদ্ধে আন্তৰ্জাতিক দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । প্ৰস্তাৱটোত “পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষামূলক বিস্ফোৰণ বা আন যিকোনো পাৰমাণৱিক বিস্ফোৰণৰ প্ৰভাৱ আৰু পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰমুক্ত পৃথিৱীৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ অন্যতম উপায় হিচাপে ইয়াক বন্ধ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে” সজাগতা আৰু শিক্ষা বৃদ্ধিৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে ।
1991 চনৰ 29 আগষ্টত ছেমিপালাটিনস্ক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা স্থান বন্ধ হোৱাৰ স্মৃতিত বহু সংখ্যক পৃষ্ঠপোষক আৰু সহযোগী পৃষ্ঠপোষকৰ সৈতে মিলি কাজাখাস্তান ৰিপাব্লিকে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে । 2010 চনত পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস আৰম্ভ কৰা হয় । ইয়াৰ পিছৰ প্ৰতিটো বছৰতে সমগ্ৰ বিশ্বতে বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ সমন্বয় সাধন কৰি এই দিৱস পালন কৰা হৈছে, যেনে- চিম্পোজিয়াম, সন্মিলন, প্ৰদৰ্শনী, প্ৰতিযোগিতা, প্ৰকাশন, বক্তৃতা, সংবাদ মাধ্যমৰ সম্প্ৰচাৰ আৰু অন্যান্য পদক্ষেপ । সকলো ধৰণৰ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণৰ অন্ত পেলোৱাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আহিলা হ’ল 1996 চনৰ বিস্তৃত পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষেধাজ্ঞা চুক্তি (CTBT)।
পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণ কি?
বিস্ফোৰক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা হ'ল পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ ইচ্ছাকৃত বিস্ফোৰণ, যাৰ ফলত বিভাজন বা সংযোজন বিক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা উৎপন্ন শক্তিৰ অনিয়ন্ত্ৰিত, অতি ধ্বংসাত্মক সৃষ্টি হয় । পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণে নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ অনুভূত গুৰুত্ব বৃদ্ধি কৰে, পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ থকা দেশসমূহৰ মাজত সংঘাতৰ আশংকা বৃদ্ধি কৰে আৰু দেশসমূহে নতুন ধৰণৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিৰ্মাণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে । পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণে ইতিমধ্যে ভংগুৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰচেষ্টাকো ক্ষতি কৰিব, য’ত আছে বিস্তৃত পৰীক্ষা নিষেধাজ্ঞা চুক্তি আৰু পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ প্ৰসাৰণ চুক্তি । যদি এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তিসমূহ বিফল হয়, তেন্তে অধিক দেশে নিজৰ বাবে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিচাৰিব পাৰে ।
স্বাস্থ্য আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাৰ প্ৰভাৱ
পাৰমাণৱিক বিস্ফোৰণে বৃহৎ বিস্ফোৰণ, তাপ আৰু আয়নীয় বিকিৰণ প্ৰভাৱৰ সৃষ্টি কৰে । পাৰমাণৱিক অগ্নিগোলৰ পৰা নিৰ্গত বৃহৎ পৰিমাণৰ আয়নীকৰণ বিকিৰণে বাহ্যিকভাৱে বিকিৰণ কৰি প্ৰত্যক্ষ পৰিসৰৰ ভিতৰত থকা জীৱবোৰক তৎক্ষণাত হত্যা কৰিব পাৰে বা তীব্ৰ ৰোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, মূলতঃ ক্ষতিকাৰক গামা ৰশ্মিৰ দ্বাৰা । পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষণৰ মূল বিষয়টো হ’ল বায়ুমণ্ডলৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা পাৰমাণৱিক বিস্ফোৰণে তেজস্ক্রিয় দূষণৰ সৃষ্টি কৰে । পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিস্ফোৰণৰ পৰা স্থানীয় পৰিণতিয়ে আয়নীকৰণ বিকিৰণৰ উল্লেখযোগ্য বাহ্যিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰিব পাৰে: অধিক দূৰৈৰ স্থানত আভ্যন্তৰীণ মাত্ৰা (যেনে শ্বাস-প্ৰশ্বাস, পাচনৰ জৰিয়তে) স্বাস্থ্যৰ প্ৰভাৱৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলকভাৱে অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰে ।
দীৰ্ঘদিন ধৰি ফ’লআউটৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাটোৱে কেন্সাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰাতকৈও ভয়ংকৰ, ই ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে ৷ পূৰ্বতে থকা অৱস্থাবোৰক আৰু অধিক ভয়াৱহ কৰি তুলিব পাৰে, প্ৰজনন ক্ষমতাত প্ৰভাৱ পেলায়, জন্মগত বিসংগতিৰ হাৰ বৃদ্ধি কৰে আৰু অন্যান্য কামৰ লগতে শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশত বিলম্ব ঘটাব পাৰে ।
স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবোৰেও বিস্ফোৰণৰ চাপত ভোগে, যাৰ ফলত হাওঁফাওঁৰ ক্ষতি আৰু ৰক্তক্ষৰণ হয় আৰু বিস্ফোৰণৰ পৰৱৰ্তী দিনবোৰত আঘাতপ্ৰাপ্ত কিন্তু তৎক্ষণাত মৃত্যু নোহোৱা জীৱ-জন্তুৰ সংক্ৰমণৰ ফলত মৃত্যু হোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি, যাৰ ফলত স্থানীয়ভাৱে মৃত্যুমুখত পৰে বুলি 2015 চনত সামৰিক ব্যৱস্থাৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱৰ ওপৰত প্ৰকাশিত গৱেষণা পত্ৰত পোৱা গৈছে ।
পাৰমাণৱিক ক্ষেত্ৰত শক্তিধৰ দেশকেইখন
5459 পাৰমাণৱিক ক্ষমতা আৰু অস্ত্ৰভাণ্ডাৰেৰে শীৰ্ষস্থানত আছে ৰাছিয়া ৷ 5177 আৰু 600 পাৰমাণৱিক ক্ষমতা আৰু অস্ত্ৰভাণ্ডাৰেৰে এই তালিকাৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় স্থানত আছে আমেৰিকা আৰু চীন ৷ 290, 225, 180, 170, 90 আৰু 50 পাৰমাণৱিক ক্ষমতা আৰু অস্ত্ৰভাণ্ডাৰেৰে পৰৱৰ্তী স্থানত আছে ক্ৰমে ফ্ৰাঞ্স, ব্ৰিটিছ গণৰাজ্য, ভাৰত, পাকিস্তান, ইজৰাইল আৰু উত্তৰ কোৰিয়া ৷
| স্থান | দেশ | পাৰমাণৱিক ক্ষমতা আৰু অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ |
| 1 | ৰাছিয়া | 5459 |
| 2 | আমেৰিকা | 5177 |
| 3 | চীন | 600 |
| 4 | ফ্ৰাঞ্স | 290 |
| 5 | ব্ৰিটিছ গণৰাজ্য | 225 |
| 6 | ভাৰত | 180 |
| 7 | পাকিস্তান | 170 |
| 8 | ইজৰাইল | 90 |
| 9 | উত্তৰ কোৰিয়া | 50 |
| মুঠ | 12,241 | |
লগতে পঢ়ক
- আৰু অধিক শক্তিশালী হোৱাৰ দিশে ভাৰতৰ আকাশী নিৰাপত্তা; ওড়িশা উপকূলৰ সমীপত সংহত বায়ু প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰথম পৰীক্ষণ সম্পন্ন
- 79 সংখ্যক স্বাধীনতা দিৱস: চলিত বৰ্ষৰ শেষৰফালে বজাৰত উপলব্ধ হ’ব ভাৰতৰ প্ৰথমটো ছেমিকণ্ডাক্টৰ চিপ
- ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান কেন্দ্ৰত মুকলি হোৱাৰ দিশে ডোম থিয়েটাৰ; দৰ্শকে পাব মহাকাশ ভ্ৰমণৰ অভিজ্ঞতা

