ETV Bharat / technology

চিকমিক বিজুলীও হ’ব পাৰে বায়ু প্ৰদূষণৰ কাৰণ: গৱেষণা

আচৰিত লাগিলেও সঁচা যে বিজুলীও কাৰণ হ’ব পাৰে বায়ু প্ৰদূষণৰ কাৰণ ৷ গৱেষণাত পোহৰলৈ আহিছে এই তথ্য ৷ বিতংকৈ জানিবলৈ পঢ়ক আমাৰবিস্তৃত প্ৰতিবেদন ----

lightning-pollution-tracked-in-real-time-by-nasa-satellite-observations
প্ৰতীকাত্মক ছবি (Getty Images)
author img

By ETV Bharat Tech Team

Published : September 2, 2025 at 1:32 PM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

হায়দৰাবাদ: মানুহৰ একাংশ অভ্যাসে আমাৰ পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলায় বুলি আমি সকলোৱে জানো । শুনিবলৈ আচৰিত যেন লাগিলেও সঁচা যে বিজুলীৰ পোহৰেও প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি কৰে ৷ বিজুলীৰ পোহৰে আকাশখন উজ্জ্বল কৰি তোলে আৰু তাৰ পিছত পোহৰ আৰু বজ্ৰপাতৰ সৃষ্টি হয় । ইয়াৰ জৰিয়তে গেছও নিৰ্গত হয় যিয়ে আমি উশাহ লোৱা বায়ুক প্ৰভাৱিত কৰে । শেহতীয়াকৈ চলোৱা এক গৱেষণাত এই তথ্য পোহৰলৈ আহিছে ৷

বিজ্ঞানীসকলে কেনেকৈ বিজুলী প্ৰদূষণৰ তথ্য লাভ কৰিছিল ?

মেৰিলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলে নাছাৰ টেম্প’ উপগ্ৰহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল । এই যন্ত্ৰটোৱে 2025 চনৰ জুন মাহত সমগ্ৰ পূব আমেৰিকাত হোৱা ধুমুহা নিৰীক্ষণ কৰিছিল । এই পৰীক্ষাত ধুমুহাৰ বিকাশৰ লগে লগে প্ৰতি দহ মিনিটৰ মূৰে মূৰে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল । ইয়াৰ জৰিয়তে বিজ্ঞানীসকলে বিজুলীৰ সৈতে জড়িত নাইট্ৰ’জেন-ডাই-অক্সাইড সঠিক সময়ত জুখিব পাৰিছিল ।

অধ্যাপক কেনেথ পিকাৰিঙে কয় যে এঘণ্টাৰ ভিতৰতে ধুমুহাবোৰ দ্ৰুতগতিত সলনি হয় । চুটি ব্যৱধানৰ তথ্যই আগতে কেতিয়াও পৰ্যবেক্ষণ নকৰা প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ স্নেপশ্বট দিছিল । তেওঁৰ সহকৰ্মী ডেল এলেনে লগতে কয় যে তেওঁলোকে বিজুলীৰ পোহৰৰ ওপৰতো লক্ষ্য ৰাখিছিল । সেইটোৱে প্ৰতিটো বজ্ৰপাতৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা নাইট্ৰজেন ডাই অক্সাইডৰ অনুমান কৰাত সহায় কৰিছিল । এনে তথ্যই জলবায়ুৰ আৰ্হি উন্নত কৰে আৰু বজ্ৰপাতে প্ৰদূষণত কেনে প্ৰভাৱ পেলায় সেই বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰে ।

lightning-pollution-tracked-in-real-time-by-nasa-satellite-observations
প্ৰতীকাত্মক ছবি (Getty Images)

পোহৰ প্ৰদূষণ কিয় উল্লেখযোগ্য ?

বজ্ৰপাত পৰিলে বায়ুৰ অণুবোৰ তাপৰ ফলত বিভাজিত হয় । এই বিক্ৰিয়াৰ ফলত নাইট্ৰজেন অক্সাইড, গাড়ীৰ নিৰ্গমনৰ দ্বাৰাও সৃষ্টি হোৱা গেছ উৎপন্ন হয় । বিশ্বব্যাপী নাইট্ৰ’জেন অক্সাইডৰ 10%ৰ পৰা 15% বিজুলীৰ অৰিহণা আছে । মানুহৰ উৎসতকৈ সৰু হ’লেও বিজুলীৰ ফলত অধিক উচ্চতাত ইহঁতক এৰি দিয়ে । এনে মাত্ৰাত নাইট্ৰ’জেন অক্সাইডে অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে অ’জন উৎপন্ন কৰে । গঠিত অ’জনে বায়ুমণ্ডল উষ্ণ কৰি তোলে আৰু বহু দূৰলৈ যাব পাৰে । কেতিয়াবা, আনকি শ শ মাইল দূৰৰ বায়ুৰ গুণাগুণতো প্ৰভাৱ পেলায় ।

ই আকাশত হাইড্ৰ’ক্সিল ৰেডিকেলৰো সূচনা কৰে । এই অণুবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ই মিথেনৰ দৰে গেছ পৰিষ্কাৰ কৰে । গৱেষকসকলে বিজুলীৰ পৰা নাইট্ৰ’জেন অক্সাইডক হাইড্ৰ’ক্সিল গঠনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছিল । এই সংযোগে ধুমুহাই বায়ুমণ্ডলীয় ৰসায়ন বিজ্ঞানক কেনেদৰে গঢ় দিয়ে সেই বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰাত সহায় কৰে । এলেনে লক্ষ্য কৰিছে যে বিজুলীৰ পোহৰ প্ৰদূষক উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত ভিন্ন হ’ব পাৰে । তীব্ৰ ধুমুহাই ফ্লেছ চুটি কৰিব পাৰে আৰু নাইট্ৰজেন অক্সাইডৰ মাত্ৰা হ্ৰাস কৰিব পাৰে । এই কথা প্ৰমাণ কৰাটো তেওঁলোকৰ বিশ্লেষণৰ এটা মূল লক্ষ্য হৈয়েই আছে ।

ইয়াৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰভাৱ কি কি ?

lightning-pollution-tracked-in-real-time-by-nasa-satellite-observations
প্ৰতীকাত্মক ছবি (Getty Images)

বায়ুৰ সোঁতত বিজুলীৰ গেছ বহু দূৰলৈ গতি কৰিব পাৰে । ইহঁতে কেতিয়াবা পৃষ্ঠীয় অ’জন, ধোঁৱাৰ উপাদান যোগ কৰিব পাৰে । পিকাৰিঙে কয় যে ক’লৰাড’ৰ দৰে পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ লোকসকল এই ৰোগত আক্ৰান্ত হয় । ইয়াত বিজুলীৰ পৰা ওলোৱা পৃষ্ঠীয় অ’জনে শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত সমস্যা আৰু অধিক ভয়াৱহ কৰি তুলিব পাৰে । উন্নত পূৰ্বাভাসে সম্প্ৰদায়সমূহক ধুমুহাৰ পিছৰ বায়ুৰ গুণাগুণৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিব পাৰে ।

এলেনে বুজাই দিলে যে প্ৰতিটো বিজুলীৰ আঘাতত প্ৰদূষক পদাৰ্থৰ বিষয়ে অনিশ্চয়তা অব্যাহত আছে । টেম্প’ পৰীক্ষাই অনুমানসমূহ পৰিশোধন কৰিবলৈ সতেজ তথ্য প্ৰদান কৰে । উন্নত ভৱিষ্যদ্বাণীই স্বাস্থ্য সুৰক্ষা আৰু পৰিৱেশ পৰিকল্পনাৰ পথ প্ৰদৰ্শক হ’ব পাৰে । এই অভিযান নাছা আৰু টেম্প’ৰ কাৰ্যকলাপ আৰু তথ্য উৎপাদন পৰিচালনা কৰা স্মিথছ’নিয়ান এষ্ট্ৰ’ফিজিকেল অবজাৰ্ভেটৰীৰ যৌথ প্ৰচেষ্টা ।

লগতে পঢ়ক