পঞ্চমবাৰলৈ পিছুৱাই দিয়া হ’ল এক্সিয়াম-4 অভিযান; পুনৰ কেতিয়া আৰম্ভ হ’ব এই অভিযান - জানক কি কয় ইছৰোৰ অধ্যক্ষই ?
লিকুইড অক্সিজেন (LOx) লিকৰ বাবে পঞ্চমবাৰৰ বাবে পিছুৱাই দিয়া হৈছিল এক্সিয়াম-4 অভিযান ৷ এই সন্দৰ্ভত বিতংকৈ ETV Bharat ক জনালে ইছৰোৰ অধ্যক্ষ ভি নাৰায়ণনে ৷
Published : June 12, 2025 at 10:46 AM IST
হায়দৰাবাদ: এক বৃহৎ বিসংগতিৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত মহাকাশচাৰী অভিযান এক্সিয়াম-4 অভিযানৰ সময়সীমা পুনৰ পিছুৱাই দিব লগা হ’ল । পঞ্চমবাৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কৰা হৈছিল 11 জুনৰ দিনটো ৷ কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত স্পেচএক্সৰ ফেলকন 9 ৰকেটত উৎক্ষেপণৰ দিন নিয়মীয়া পৰীক্ষাৰ অন্তত আৱিষ্কাৰ হোৱা লিকুইড অক্সিজেন (LOx) লিকৰ বাবে পুনৰ পিছুৱাই দিয়া হৈছে ।
ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয় বায়ুসেনা গোটৰ কেপ্তেইন শুভাংশু শুক্লাৰ বহু প্ৰত্যাশিত অভিযান বন্ধ হৈ পৰে, যিজন মহাকাশত ভাৰতৰ দ্বিতীয় মহাকাশচাৰী (ৰাকেশ শৰ্মাৰ পিছত) হ’বলগীয়া আছিল । শুক্লাক আই এছ এছলৈ এক্সিয়াম-4 অভিযানত চাৰিজনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰুৰ অংশ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল, এই অভিযানৰ পৰিকল্পনা আৰু পৰিচালনা হ’ল এক্সিয়াম স্পেছৰ, যিয়ে স্পেচএক্স, ইছৰো আৰু আমেৰিকাভিত্তিক ব্যক্তিগত মহাকাশ কোম্পানী এক্সিয়াম স্পেচৰ মাজত এক ঐতিহাসিক অংশীদাৰিত্বৰ সূচনা কৰিছিল ।
সুৰক্ষা প্ৰথম
Standing down from tomorrow’s Falcon 9 launch of Ax-4 to the @Space_Station to allow additional time for SpaceX teams to repair the LOx leak identified during post static fire booster inspections. Once complete – and pending Range availability – we will share a new launch date pic.twitter.com/FwRc8k2Bc0
— SpaceX (@SpaceX) June 11, 2025
ফেলকন 9 ৰ বুষ্টাৰ ষ্টেজত LOx লিক হোৱাটো ভালদৰে সযতনে সমাধান নোহোৱালৈকে উৎক্ষেপণ পিছুৱাই দিয়াত ভাৰতৰ মহাকাশ সংস্থা ইছৰোই বৃহৎ ভূমিকা পালন কৰিছে । মহাকাশ বিভাগৰ সম্পাদক তথা ইছৰোৰ অধ্যক্ষ ভি নাৰায়ণনে ETV Bharat ক দিয়া এক বিশদ বিবৃতিত পৰিস্থিতিৰ ভয়াৱহতা নিশ্চিত কৰে । তেওঁ ইংগিত দিছিল যে LOX লিকেজ এটা গুৰুতৰ সমস্যা হ’লেও ইয়াক পৰিচালনা কৰিব পৰা যাব, যদিহে সকলো QA আৰু QC প্ৰট’কল মানি চলা হয় ।
তেওঁ ব্যাখ্যা কৰে যে, "সংশোধনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সময় লিকেজৰ ধৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব । যদি ই এল এইচ 2 হ'লহেঁতেন তেন্তে এই প্ৰক্ৰিয়াটোৱে সাধাৰণতে বেছি সময় ল'লেহেঁতেন কাৰণ ইয়াৰ ফলত বিস্ফোৰণ হ'ব পাৰে ।"
ক্ৰাইজেনিক প্ৰপালচন বিশেষজ্ঞ নাৰায়ণনে ফ্ল’ৰিডাৰ কেনেডি স্পেচ চেণ্টাৰত নিয়োজিত হৈ ভাৰতৰ অংশগ্ৰহণৰ কাৰিকৰী দিশসমূহ চোৱাচিতা কৰি আছে । ভাৰতৰ থলুৱা ক্ৰাইজেনিক ইঞ্জিন প্ৰযুক্তি বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু LOx আৰু LH2 প্ৰপেলেণ্ট পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ অন্যতম আগশাৰীৰ কৰ্তৃপক্ষ । নাৰায়ণনে হাইপাৰছ’নিক মিছাইলৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ বিষয়ে আৰু বিশদভাৱে কয় যে ইয়াৰ বেগ উপলব্ধ ৰাডাৰ আৰু প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ সঁহাৰিৰ সময় বহু বেছি, যিবোৰক ট্ৰেকিং ৰাডাৰৰ জৰিয়তে সক্ৰিয় কৰাৰ প্ৰয়োজন আছিল । তেওঁ লক্ষ্য কৰে যে আনকি ইন্টাৰচেপ্টিং মিছাইলৰ বেগ আৰু ইয়াৰ ট্ৰেকিং চিষ্টেমৰ সঁহাৰিও হাইপাৰছ’নিক মিছাইলতকৈ কম হয় ।
তেওঁ কয় যে লঞ্চ বাহন প্ৰস্তুতিৰ অংশ হিচাপে লঞ্চ পেডত থকা ফেলকন 9 বুষ্টাৰ ষ্টেজত সাত ছেকেণ্ডৰ হট টেষ্ট কৰা হৈছিল আৰু বুজা গৈছে যে পৰীক্ষাৰ সময়ত প্ৰপালচন বে'ত LOx লিকেজ ধৰা পৰিছিল ।
তেওঁ কয় যে ইছৰোৰ দল আৰু এক্সিয়াম আৰু স্পেচএক্সৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ মাজত হোৱা আলোচনাৰ অন্তত উৎক্ষেপণৰ অনুমোদন দিয়াৰ পূৰ্বে লিকটো ঠিক কৰি পৰীক্ষা চলোৱাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে । ফলত আই এছ এছলৈ প্ৰথম ভাৰতীয় গগনযাত্ৰী প্ৰেৰণৰ বাবে প্ৰথমে 11 জুনৰ দিনা অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া এক্সিয়াম-4 অভিযান পিছুৱাই দিয়া হৈছিল । একাধিক উচ্চ পৰ্যায়ৰ আলোচনাৰ অন্তত সংস্থাসমূহে যৌথভাৱে এই কথাত একমত হয় যে বিশেষকৈ যেতিয়া মানুহৰ জীৱন জড়িত হৈ থাকে তেতিয়া সুৰক্ষাই অগ্ৰাধিকাৰ লাভ কৰিব লাগিব । LOx লিক মেৰামতিৰ পিছত কঠোৰ পুনৰ বৈধকৰণ কৰাটো বাধ্যতামূলক বুলি গণ্য কৰা হৈছে, তাৰ পূৰ্বে উৎক্ষেপণৰ সময় পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে ।
অন-পেড মেৰামতিক লৈ ভাৰতীয় উদ্বেগ
ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমত নাম প্ৰকাশ নকৰাকৈ ইছৰোৰ বিষয়াসকলে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে যে স্পেচএক্সে লঞ্চ পেডত পোনপটীয়াকৈ মানৱ ৰেটিং ৰকেটত LOx লিক মেৰামতি কৰাৰ চেষ্টা চলাইছে । ইছৰোৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানীয়ে কয়, "ভাৰতত আমি কেতিয়াও এনেকুৱা হ’বলৈ নিদিওঁ, বিশেষকৈ যেতিয়া মানুহ লুপত থাকে । এই আৱেগে মানৱ মহাকাশ উৰণৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ ৰক্ষণশীল আৰু সুৰক্ষা-প্ৰথম পন্থাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে ।"
স্পেচএক্সে এক বিবৃতিত কয় যে, “স্পেচএক্সৰ দলসমূহে পোষ্ট ষ্টেটিক ফায়াৰ বুষ্টাৰ পৰিদৰ্শনৰ সময়ত চিনাক্ত কৰা LOx লিক মেৰামতি কৰিবলৈ অতিৰিক্ত সময় দিবলৈ এই উৎক্ষেপণ বন্ধ কৰা হৈছে ।
এক্সিয়াম-4: ভাৰতৰ আই এছ এছলৈ প্ৰথম টিকট
হিউষ্টনস্থিত এক্সিয়াম স্পেচৰ উদ্যোগত আয়োজিত এক্সিয়াম-4 অভিযানটো হৈছে একাধিক ৰাষ্ট্ৰৰ মহাকাশচাৰীক বৈজ্ঞানিক আৰু শৈক্ষিক উদ্দেশ্যত আই এছ এছলৈ লৈ যোৱা এক বাণিজ্যিক মানৱ মহাকাশ উৰণ প্ৰকল্প । প্ৰায় 550 কোটি টকা ব্যয় কৰি গ্ৰুপৰ অধিনায়ক শুভাংশু শুক্লাৰ বাবে ভাৰতে এখন আসন ক্ৰয় কৰিছিল ।
এই ক্ৰুত আমেৰিকা, হাংগেৰী আৰু পোলেণ্ডৰ মহাকাশচাৰীসকলো আছে আৰু শুক্লাই মিছনৰ পাইলট হিচাপে কাম কৰি আছে । আই এছ এছলৈ 14 দিনীয়া এই অভিযানত মাইক্ৰ’গ্ৰেভিটিৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা, আউটৰিচ কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ভৱিষ্যতে দীৰ্ঘদিনীয়া বিমান যাত্ৰাৰ বাবে মহাকাশচাৰীসকলক প্ৰস্তুত কৰা আদিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে ।
এই অভিযান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহৰ সৈতে ভাৰতৰ প্ৰথম মানৱ মহাকাশ উৰণৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ই এক উল্লেখযোগ্য কূটনৈতিক আৰু বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ।
পলমৰ প্ৰভাৱ
শেহতীয়াকৈ পুনৰ এই অভিযানৰ দিন পিছুৱাই দিয়াটো এটা বিপৰ্যয় হ’লেও কেইবাটাও লঞ্চ উইণ্ড’ বাকী আছে । বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে 30 জুনলৈকে এক্সিয়াম-4 অভিযানৰ বাবে অনুকূল কক্ষপথৰ প্ৰান্তিককৰণ আছে । যদি তেতিয়ালৈকে সমাধান নহয়, তেন্তে জুলাই মাহৰ মাজভাগত আন এখন খিৰিকী খোল খাব পাৰে । ইয়াৰ বাহিৰেও আই এছ এছলৈ যোৱা পথ ভিৰ হৈ পৰিলে এই অভিযান অধিক পিছুৱাই যাব পাৰে । জানিব পৰা মতে, ভাৰতে পুংখানুপুংখ পৰীক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উত্তম পদ্ধতিৰ ওপৰত জোৰ দিয়াৰ ফলত এই অভিযানত বিলম্ব হ’ব পাৰে, কিন্তু শেষত মহাকাশ অন্বেষণৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ দীৰ্ঘম্যাদী লক্ষ্য সুৰক্ষিত হ’ব ।
তাৎক্ষণিক পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ হ’ল ফেলকন 9 ৰকেটত থকা LOx লিক চিনাক্ত কৰি ঠিক কৰা । এবাৰ মেৰামতি হ’লে বুষ্টাৰ ষ্টেজটো উৰণৰ যোগ্য হোৱাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ আন এটা ৰাউণ্ডৰ বৈধকৰণ পৰীক্ষা কৰিব লাগিব । স্পেচএক্স, এক্সিয়াম আৰু ইছৰোৰ পৰা সম্পূৰ্ণ নিশ্চয়তা পোৱাৰ পিছতহে নতুন উৎক্ষেপণৰ তাৰিখ চূড়ান্ত কৰা হ’ব ।
এতিয়াৰ বাবে ভাৰতীয় মহাকাশচাৰীগৰাকী আৰু তেওঁৰ দলটোৱে ফ্ল’ৰিডাত আছে আৰু তেওঁলোকৰ মিছনৰ আখৰা আৰু প্ৰশিক্ষণ অব্যাহত ৰাখিছে ।
লগতে পঢ়ক
