বাণ ৰজাৰ ৰাজধানীত উচুপনি: অস্তিত্বৰ সংকটত ঊষা-অনিৰুদ্ধৰ মিলনথলী
পঞ্চপাণ্ডৱৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকা শালগ্ৰাম ক'ত আছে আপুনি জানেনে ? আজিও এই স্থানৰ হোৱা নাই সংৰক্ষণ ।
Published : October 4, 2025 at 7:43 PM IST
তেজপুৰ : এসময়ৰ বাণ ৰজাৰ ৰাজধানী শোণিতপুৰ জিলাৰ তেজপুৰ চহকী ঐতিহাসিক সমলেৰে । বাণ ৰজাৰ ৰাজত্বকালৰ বহু স্মৃতি বিজড়িত এই স্থানত এতিয়াও উদ্ধাৰ বা সংৰক্ষিত হোৱা নাই বহু সমল । তেজপুৰ চহৰৰ কাষতে অৱস্থিত এখন ঐতিহাসিক স্থান গড় দৌলৰ আজিও হোৱা নাই সংৰক্ষণ ।
এক সুকীয়া ঐতিহ্য আছে এই দৌলৰ । বাণ ৰজাৰ ৰাজত্বকালৰ স্মৃতি বিজড়িত এই দৌলৰ মুঠ ভূমি আছিল প্ৰায় ৫২ বিঘা । এতিয়া পিচে বেদখলৰ কবলত পৰি আছেগৈ মাত্ৰ ৩৭ বিঘাহে । খ্ৰীষ্টপূৰ্ব সপ্তম আৰু অষ্টম শতিকাৰ অৱশিষ্টৰে সমৃদ্ধ এই সমগ্ৰ এলেকা পুৰাতত্ব বিভাগৰ অধীনত যদিও বৰ্তমান সংৰক্ষণৰ অভাৱত পৰিত্যক্ত অৱস্থাত আছে ।
ভগ্নাৱশেষৰ বুকুত লুকাই থকা বহু কাহিনী :
পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ অন্য়তম স্থান হিচাবে বিবেচিত হোৱা এই ঠাইৰ অৱশিষ্ট ভগ্নাৱশেষৰ বকুত লুকাই আছে বহু কাহিনী । এই অঞ্চলত বহু বছৰ পূৰ্বে খনন কাৰ্য চলোৱাৰ সময়ত সোণৰ সামগ্ৰী উদ্ধাৰ হৈছিল । অৱশ্য়ে তাৰ পিছত এই খনন বন্ধ ৰখা হয় । স্থানীয় ৰাইজৰ মতে, এয়া গুপ্ত যুগৰ সূচনাৰ সময়ত অৰ্থাৎ প্ৰাচীন কালত তেজপুৰৰ ৰজা বাণাসুৰে এই স্থানত তেওঁৰ দুহিতা ঊষাৰ বিবাহৰ সময়ত কাষতে সাতটা পুখুৰী খন্দাইছিল । সেই সময়ত ঊষাৰ বিবাহ সম্পন্ন কৰিবলৈ গা ধুবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ৰূপৰ তামোল উদ্ধাৰ হৈছিল । সেয়া উদ্ধাৰ কৰি কোনো সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষণ কৰা বুলি জানিব দিয়ে স্থানীয় ৰাইজে ।
অটব্য অৰণ্যৰ মাজত গড় দৌল :
এই স্থানৰ চাৰিওফালে পৌৰাণিক ইটাৰে নিৰ্মিত গড়ে প্ৰায় ২৫০ মি×২৫০ মি এলেকা আগুৰি আছে । এয়া তেজপুৰ পৰ্বতীয়া তৰাজন কুমাৰ গাঁৱৰ গড় দৌল । সম্প্ৰতি অটব্য অৰণ্যৰ মাজত আছে এই ঐতিহাসিক সমলৰে পৰিপূৰ্ণ গড় দৌল । পৰিচালনা কমিটীৰ মতে, কোনো ধৰণৰ চৰকাৰী সুবিধা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই ইয়াক সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ।
এই সন্দৰ্ভত দৌল কমিটীৰ উপদেষ্টা অকণ বৰাই ই টিভি ভাৰতক কয়,"গড় দৌলত বাণ ৰজাই পূজা কৰিছিল । ইয়াতেই ঊষা-অনিৰুদ্ধৰ বিয়া হৈছিল । ইয়াত সাত পুখুৰী আৰু ঊষাৰ তাঁতশাল আছিল । তাৰ পিছত আন শিপিনীসকলে আহি ইয়াত তাঁত বৈছিল । পৰৱৰ্তী সময়ত এই স্থানত অসম সত্ৰ ভাওনা সমিতিয়ে ১৯৯৩ চনত ভাওনা অনুষ্ঠিত কৰোতে স্থাপন কৰা নামঘৰ গণেশে আহি ভাঙি থৈ যায় । তাৰ ১০ বছৰ পিছত গাঁৱৰ ৰাইজে ইয়াৰ কাষতে নামঘৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে । এয়া হৰি-হৰ যুদ্ধৰ সাক্ষী ঐতিহাসিক স্থান; কিন্তু চৰকাৰে ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ কোনো ধৰণৰ ব্যৱস্থা কৰা নাই ।"
তেওঁ পুনৰ কয়, "অসম বিধানসভাৰ অধ্যক্ষ বিশ্বজিৎ দৈমাৰীয়ে এই স্থান পৰিদৰ্শন কৰি কৈছিল যে ইয়াৰ লগত মহাভাৰতৰ সময়ৰ সম্বন্ধ আছে । বাণ ৰজাৰ সময়ত যুদ্ধত তেজৰ নৈ বৈছিল । সেই ৰঙাজান এতিয়া ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছে । সেই নৈৰ বালি বিভিন্ন লোকে আহি গাত লগায় ।"
গড় দৌল সংৰক্ষণৰ দাবী :
আনহাতে দৌল পৰিচালনা কমিটীৰ সদস্য় অসীম শইকীয়াই কয়, "আজিৰ পৰা পাঁচ বছৰ পূৰ্বে এই ঠাই কিছু পৰিমাণে পৰিস্কাৰ হৈ আছিল আৰু কিছু কাম হাতত লৈছিল পুৰাতত্ব বিভাগৰ তৰফৰ পৰা । পুৰাতত্ব বিভাগৰ তাৰফৰ পৰা খনন আৰু চোৱাচিতা কৰিছিল; কিন্তু সেয়া স্তব্ধ হৈ পৰে । তেজপুৰ চহৰৰ মাজভাগত থকা এই ঠাইৰ ইতিহাস কোনেও নাজানে । যেনেকৈ অগ্নিগড়, চিত্ৰলেখা উদ্যান পৰ্যটকৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰি তোলা হৈছে; কিন্তু এই গড় দৌলত একো নহ'ল । গড় দৌলৰ সংৰক্ষণৰ বাবে চৰকাৰে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰক । "
মহাভাৰতৰ সৈতে জড়িত স্থান :
শইকীয়াই লগতে কয়, "অসম বিধানসভাৰ অধ্যক্ষ বিশ্বজিৎ দৈমাৰীয়ে এই স্থান পৰিদৰ্শন কৰি কৈছিল যে ইয়াৰ লগত মহাভাৰতৰ সময়ৰ সম্বন্ধ আছে । কিয়নো মহাভাৰতৰ এটা অধ্যায়ত উল্লেখ আছে যে পঞ্চপাণ্ডৱ যেতিয়া বনত আছিল তেতিয়া এটা ৰাতি শালগ্ৰামত কটাইছিল । সেই শালগ্ৰামৰ কিছু দূৰৈত এতিয়াও শাল গছৰ এক বৃহৎ এলেকা আছে আৰু ইয়াত আহি তেওঁলোকে জিৰণি লৈছিল । এই দুই স্থানত হৰ-গৌৰীৰ দুটা মন্দিৰ আছিল । এই ঠাই উষা- অনিৰুদ্ধৰ মিলনথলী বুলি আমি সকলোৱে জানো । গতিকে ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ।"
