মহিলাসকলে কিয় মাতৃত্ব-উচ্চাকাংক্ষাৰ মাজৰ পৰা এটা বাছনি কৰিবলগীয়া হয় ? কৰ্মক্ষেত্ৰত লিংগ বৈষম্যতা কিয় এতিয়াও অব্যাহত আছে
বহু কৰ্মক্ষেত্ৰই কাগজত লিংগ বৈষম্য আৰু সমতাৰ ভেদভাৱ কৰিলেও মহিলা, বিশেষকৈ গৰ্ভৱতী মহিলা তথা অবিবাহিত মহিলাৰ সৈতে হোৱা ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণ পৃথক

Published : May 14, 2025 at 5:06 PM IST
২০০৮ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত হলিউডৰ ছবি বেবী মামাত টিনা ফেই নামৰ এটা অতি সম্পৰ্কীয় চৰিত্ৰ আছিল ৷ বন্ধ্যাত্বৰ সৈতে যুঁজি থকা এজন গতিশীল কাৰ্যবাহী ৷ যেতিয়া মহিলাগৰাকীয়ে গম পায় যে তেওঁ গৃহহীন, তেতিয়া তেওঁ এজন চেৰ’গেট নিয়োগ কৰি তাক নিজৰ ঘৰলৈ লৈ যায় ৷ প্ৰাসংগিক অনুভৱ কৰা হাস্যৰসৰ মাজতে কমেডী ছবিখনে এক শক্তিশালী বাৰ্তা আগবঢ়াইছিল: গৰ্ভাৱস্থা আৰু মাতৃত্বক এতিয়াও দাবীদাৰ চাকৰিত থকা মহিলাসকলৰ বাবে কেৰিয়াৰ শেষ কৰা দায়িত্ব হিচাপে দেখা যায় ৷ দুটা দশক নৌহওঁতেই, আৰু সেই কাল্পনিক উপকথাটোৱে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ অগণন শ্ৰমিক মহিলাই সন্মুখীন হোৱা কঠোৰ বাস্তৱতাক প্ৰতিফলিত কৰে ৷
বহু কৰ্মক্ষেত্ৰই লিংগ বৈষম্য আৰু সমতাৰ পোষকতা কৰিলেও বেছিভাগেই কাগজত, মহিলাসকলক, বিশেষকৈ গৰ্ভৱতী মাতৃ আৰু ২০ আৰু ৩০ বছৰৰ শেষৰ ফালে থকা অবিবাহিত মহিলাসকলক (‘বসতি স্থাপন’ কৰিবলৈ সামাজিকভাৱে উপযুক্ত বয়স) সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণেৰে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ৷ ভাৰত আৰু বিশ্বই নাৰীক সমান বুলি মানি ল’বলৈ সাজু নহয় ৷ এবাৰ মহিলাগৰাকী গৰ্ভৱতী বুলি গম পোৱাৰ পিছতো তেওঁলোকক প্ৰকল্পৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হয়, তেতিয়াও তেওঁলোকক "আপুনি বিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছেনে ?" আৰু যদি শেহতীয়াকৈ বিয়া হৈছে, "আপুনি পৰিয়ালৰ পৰিকল্পনা কৰিছেনে ?" বা যদি অধিক সূক্ষ্মভাৱে সোধা হয়, "আপুনি অবিবাহিত নেকি ?" দৰাচলতে এইবোৰ কিছুমান প্ৰশ্ন যাৰ উত্তৰ কেৱল মহিলাইহে দিব লাগে, এনে এটাও উদাহৰণ নাই য’ত এই অপমানজনক আৰু লজ্জাজনক প্ৰশ্নবোৰ এজন পুৰুষক সোধা হৈছে ৷
সুৰক্ষাৰ আইনী ভ্ৰম
ইয়াৰ উদাহৰণ হ’ল কেৰালাৰ বন্দনা শ্ৰীমেধা, যাৰ প্ৰসূতিকালীন ছুটী নাকচ কৰা হৈছিল আৰু তাতোকৈ আচৰিত কথাটো হ’ল, অকৰ্তৃত্বশীল অনুপস্থিতিৰ বাবে তেওঁক সেৱাৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰা হৈছিল ৷ তেওঁ অভিযোগ দাখিল কৰিলে, আৰু আদালতে কোম্পানীটোক ক্ষতিপূৰণ দিবলৈ নিৰ্দেশ দিলে, সোঁৱৰাই দি যে “প্ৰসূতিকালীন ছুটী এগৰাকী মহিলাৰ সাংবিধানিক অধিকাৰ ৷” কোম্পানীসমূহে এই কথা বুজিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱাটো আচৰিত কথা আৰু সুবিধাজনকভাৱে ইয়াৰ পৰা হাত সাৰিব পৰাটো৷ উদাহৰণস্বৰূপে গুৰুগ্ৰামৰ এটা আগশাৰীৰ আউটচ’ৰ্চিং ফাৰ্মৰ মিড লেভেল মেনেজাৰ প্ৰিয়া মেহৰাক তিনি বছৰ কাম কৰাৰ পিছত এটা প্ৰজেক্টৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল ৷ কাৰণ? গৰ্ভৱতী হৈ পুৰুষ বছক ক’লে যে তেওঁৰ প্ৰথম ত্ৰিমাসিক ৷

মেহৰাই কয়, "মই মোৰ বহল পৰিয়ালৰ সৈতেও এই খবৰটো শ্বেয়াৰ কৰা নাছিলো, কিন্তু তেওঁলোকে মোৰ দলটোক ঘোষণা কৰিছিল ৷ এতিয়া সকলোৱে মোক সুধিছে যে মই কেতিয়া ছুটীত যাম ৷ ই অতি লজ্জাজনক ৷ মই সেই প্ৰজেক্টটোত কাম কৰিছো আৰু এতিয়া মই কোম্পানীটোৰ বাবে আৰু উপযোগী নহয় কাৰণ মই গৰ্ভৱতী আৰু অহা কেইমাহমানৰ ভিতৰত প্ৰসূতিকালীন ছুটীৰ প্ৰয়োজন হ'ব ৷" ইয়াতকৈও আচৰিত কথাটো হ’ল যে এই পদক্ষেপৰ সিদ্ধান্ত লোৱা জ্যেষ্ঠ কাৰ্যবাহীজন পুৰুষ আছিল যদিও এইচ আৰ ভূমিকাকে ধৰি প্ৰতিষ্ঠানটোৰ অন্যান্য নেতৃত্বৰ পদসমূহ মহিলাৰ বাবে সংৰক্ষিত ৷ তথাপিও অৱশেষত মেহৰাৰ বিৰুদ্ধে এই সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ল ৷
সংবাদ মাধ্যমৰ পেছাদাৰী কে ফাৰ্নাণ্ডেছে কয় যে, "এয়া পিতৃতান্ত্রিক মহিলাৰ দৰেই ৷ ই কেৱল পিতৃতান্ত্রিক পুৰুষৰ কথা নহয়, মহিলাসকলেও পিতৃতন্ত্রক সূক্ষ্মভাৱে আৰু কেতিয়াবা স্পষ্টভাৱে প্রচাৰ কৰে ৷ তেওঁলোকে আন কোনো নাৰীক সমৰ্থন নকৰে ৷" গোপন বৈষম্যৰ আন এক উদাহৰণত চণ্ডীগড়ৰ এটা আই টি ফাৰ্মৰ একাউণ্ট আৰু মিড ছিনিয়ৰ লেভেলৰ কাৰ্যবাহী নেহা ধুপাৰক গৰ্ভধাৰণৰ কথা প্ৰকাশ কৰাৰ পিছত হঠাতে হাই ষ্টেক প্ৰজেক্টৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হয় ৷ প্ৰকল্পটোৰ বাবে ছমাহৰ কামৰ প্ৰয়োজন আছিল, আৰু যদিও ধুপৰে স্পষ্টকৈ কৈছিল যে তেওঁ অষ্টম মাহৰ পিছতহে প্ৰসূতিকালীন ছুটীত যাব, তথাপিও পৰিচালনা সমিতিয়ে তেওঁক "পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিতভাৱে" পুনৰ নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয় ৷ তেওঁলোকৰ ন্যায্যতা? "কন্টিনিউটি এণ্ড প্লেনিং এহেড ৷" তেওঁক বেঞ্চত বহিবলৈ দিয়া হৈছিল আৰু অৱশেষত সকলো এচাইনমেণ্টৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল ৷ ধুপাৰে কয়, "এজন পুৰুষে যদি ছুটীত যাব বিচাৰে বা আঘাতৰ পৰা সুস্থ হ'ব বিচাৰে তেন্তে তেওঁৰ এনে নহয় ৷ মাতৃত্ব কৰ্পৰেট জগতত পাপৰ দৰে ৷" কোম্পানীসমূহে বুজি পোৱাৰ সময় আহি পৰিছে যে ভাৰতত এগৰাকী মহিলাৰ গৰ্ভৱতী হোৱাটো অপৰাধ নহয় আৰু প্ৰসূতিকালীন ছুটী বিচৰাটো অপৰাধমূলক অপৰাধ নহয় ৷ যেতিয়া পৰিচালনা সমিতিয়ে এই পদক্ষেপসমূহ লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়, তেতিয়া তেওঁলোকে কেৱল ভুল আদৰ্শ দাঙি ধৰাই নহয়, এগৰাকী মহিলাৰ ইচ্ছাশক্তিৰ ক্ষতিও কৰি আছে, যাৰ ফলত তেওঁ এনে পৰিস্থিতিত পৰিছে য’ত তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্ত আৰু পৰিচয়ক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে ৷ তেওঁৰ আৰ্থিক স্বাধীনতা, আত্মবিশ্বাস আৰু ব্যৱস্থাটোৰ প্ৰতি থকা বিশ্বাস কাঢ়ি লৈ গৈছে ৷
এটা সময়ত এটা দৃষ্টান্ত ৰিগ্ৰেছ কৰা
২০২৪ চনত মহিলা কৰ্মক্ষেত্ৰ ন্যায় সামূহিক এক সমীক্ষা অনুসৰি ৪৭ শতাংশ ভাৰতীয় মহিলাই গৰ্ভাৱস্থা বা প্ৰসূতিৰ সৈতে জড়িত কৰ্মক্ষেত্ৰত কোনো ধৰণৰ বৈষম্যৰ সন্মুখীন হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে ৷ আচলতে এই বৈষম্য প্ৰসূতি ৱাৰ্ডৰ পৰা নহয় সাক্ষাৎকাৰৰ টেবুলৰ পৰাই আৰম্ভ হয় ৷ সাক্ষাৎকাৰৰ সময়ত সঘনাই সোধা এটা অবৈধ প্ৰশ্ন হ'ল: "আপুনি সোনকালে বিয়া হোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছেনে?" বা "পৰিয়াল আৰম্ভ কৰাৰ কোনো পৰিকল্পনা আছেনে?"
"নিৰাপদ কৰ্মস্থলী কোনো বিশেষ সুবিধা নহয়; ই এক মৌলিক অধিকাৰ, গোপনীয়তাৰ অধিকাৰৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় সংবিধানত লংঘিত ৷ মহিলাসকলে নিজৰ মৰ্যাদা বজাই ৰাখিব পৰা আৰু শুনানি পোৱা কৰ্মক্ষেত্ৰৰ অধিকাৰী এই কথাৰ প্ৰতিধ্বনিত হৈছে ভাৰতীয় দণ্ডবিধিৰ দ্বাৰা, যিয়ে অপৰাধীৰ বিৰুদ্ধে শাস্তিমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে, আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ পৰা মহিলাক সুৰক্ষা আইন, ২০০৫,” অপৰাধ প্ৰতিৰক্ষা অধিবক্তা ৰিদম আগৰৱালে কয় ৷
দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি অহা বৈষম্য
অধিবক্তাই শ্বেয়াৰ কৰা আন এটা আচৰিত দৃষ্টান্ত হ’ল এগৰাকী মহিলা কৰ্মচাৰীক নিয়োগ ঘোষণা প্ৰ-পত্ৰত ঋতুস্ৰাৱৰ শেষ তাৰিখ আৰু গৰ্ভাৱস্থাৰ অস্তিত্ব সঠিকভাৱে ঘোষণা নকৰাৰ বাবে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰা হৈছিল ৷ আগৰৱালে কয় যে, উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কৰ্মচাৰীজনক চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাটো বাতিল কৰি তেনে কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক গোপনীয়তা আৰু মৰ্যাদা উলংঘা বুলি অভিহিত কৰে ৷
আনহাতে, পুৰুষ প্ৰাৰ্থীক এনে অৱস্থাত খুব কমেইহে দেখা যায় ৷ ব্যক্তিগত জীৱনৰ বাবে তেওঁলোকক সম্ভাৱ্য দায়বদ্ধতা হিচাপে দেখা নাযায় ৷ কিন্তু মহিলাসকলৰ বাবে বিবাহৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মাতৃত্বলৈকে জীৱনৰ প্ৰতিটো পছন্দই তেওঁলোক পেছাগতভাৱে বিনিয়োগ কৰাৰ "যোগ্য" বুলি প্ৰমাণ কৰাৰ এক সংগ্ৰাম হৈ পৰে ৷
পুনেৰ পেছাত বেংকাৰ অৰ্চনা গাইকৱাদে কয়, "কেতিয়াবা মই সাক্ষাৎকাৰৰ সময়ত মিছা কথা কৈছিলো যে মই বিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰা নাই ৷ মই নিবিচাৰিছিলো কিন্তু প্ৰায় ছমাহ ধৰি নিবনুৱা হৈ থকাৰ পিছত মোক শিকাইছিল ৷ মই মোৰ মাৰ কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে পদত্যাগ কৰিছিলো আৰু যেতিয়া মই পুনৰ কাম আৰম্ভ কৰিব বিচাৰিছিলো তেতিয়া মই আবেদন কৰা সকলো কোম্পানীয়ে মোক একেটা প্ৰশ্ন কৰিছিল, 'যদি মই বিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিলো' ৷ মই সঁচা কথা ক'লোঁ কিন্তু সেইটোৱে সহায় কৰা নাছিল ৷" অৱশেষত মই মিছা কথা ক’লোঁ আৰু কামটো হ’ল ই অপমানজনক আছিল যদিও মোৰ সততা স্পষ্টভাৱে কামত নাহিল ৷’
হেৰাই যোৱা এটি যুদ্ধ
ভাৰতত প্ৰসূতি সুবিধা আইন, ২০১৭ অনুসৰি ২৬ সপ্তাহৰ দৰমহাযুক্ত প্ৰসূতি ছুটী প্ৰদান কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে ৷ গৰ্ভাৱস্থাত কৰ্মচাৰীজনক চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাটোও নিষিদ্ধ কৰা হৈছে ৷ কিন্তু এই আইন বলবৎ কৰাটো প্ৰায়ে অনুসৰণ কৰা নহয় আৰু প্ৰতিশোধো ইমান সাধাৰণ নহয় ৷ অধিবক্তা ৰেণু সিঙে কয় যে, "বেছিভাগ কোম্পানীয়ে কৰ্মচাৰীজনক চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ কাৰণ হিচাপে 'পাৰফৰমেন্স' বা 'খৰচ কৰ্তন'ৰ দৰে শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিব কিন্তু আচল কাৰণটো হ'ল গৰ্ভাৱস্থা ৷ যদিহে এগৰাকী মহিলাই প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে যে ই প্ৰত্যক্ষ বৈষম্য আছিল, যিটো সাধাৰণতে কঠিন কাৰণ ইয়াৰে বেছিভাগেই আভ্যন্তৰীণ ৰেকৰ্ড আৰু ইমেইলত মেৰিয়াই থোৱা থাকে, আইনী আশ্ৰয় কঠিন ৷"
দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে বহু মহিলাই মাত মাতিবলৈ ভয় কৰে আৰু বছৰ বছৰ ধৰি চলি থকা আইনী যুদ্ধ লয় ৷ তদুপৰি পেছাদাৰী ফ’লআউট আছে আৰু কোম্পানীয়ে সেই প্ৰাৰ্থীসকলক নিযুক্তি দিব নিবিচাৰে ৷ তেওঁলোকক ব্লেকলিষ্ট কৰা হয়, বা ‘ট্ৰবলমেকাৰ’ বুলি গণ্য কৰা হয় ৷
অদৃশ্য আৱেগিক ক্ষতি
আইনী আৰু আৰ্থিক ক্ষতি হ’লেও সমগ্ৰ খণ্ডটোৱে এগৰাকী মহিলাৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত আৱেগিক ক্ষতিসাধন কৰে ৷ জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে শাস্তি পোৱাৰ দৰেই ৷ ইয়াৰ ফলত নাৰীক নিজৰ আত্মমূল্য আৰু পৰিচয়ক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হ’ব পাৰে ৷ দীপা সুন্দৰনে শ্বেয়াৰ কৰিছে যে তেওঁৰ মেনেজাৰে এখন সভাত ধেমালি কৰি কৈছিল, "আমি তেওঁক নিযুক্তি নিদিলে ভাল ৷ তেওঁক হয়তো ন মাহ ধৰি কাৰ্যালয়ত দেখা নাযাব ৷" চেন্নাইৰ যোগাযোগ পেছাদাৰীগৰাকীয়ে মনত পেলাইছে, "মই চকুপানী ধৰি ৱাশ্বৰুমত কান্দি আছিলো ৷ মই গৰ্ভৱতীও নাছিলো কিন্তু তেতিয়া মই শেহতীয়াকৈ বিয়া হোৱাৰ বাবেই তেওঁ তেনেকৈয়ে কৈছিল ৷ ইমানেই অপমানজনক অনুভৱ হৈছিল ৷"
এই একাষৰীয়া সংস্কৃতিৰ বাবে বহু মহিলাই গৰ্ভাৱস্থাত বিলম্ব কৰে ৷ আন কিছুমান ক্ষেত্ৰত শাৰীৰিক বা আৱেগিকভাৱে ইয়াৰ বাবে সাজু হোৱাৰ আগতেই তেওঁলোকে কামলৈ উভতি যায় ৷ বা আটাইতকৈ বেয়া কথাটো হ’ল তেওঁলোকে পদত্যাগ কৰে! ইতিমধ্যে মহিলা শ্ৰমিক শক্তিৰ অংশগ্ৰহণ কম হোৱাৰ সৈতে যুঁজি থকা দেশখনত – ২০২৪ চনৰ হিচাপত মুঠ শ্ৰমিক শক্তিৰ মাত্ৰ ২৮.৭ শতাংশ – এই পদ্ধতিগত নিৰুৎসাহিততাই এটা বা আনটো দিশতহে হ্ৰাসহে কৰিব ৷
ভাৰতৰ বাহিৰত কেইবাখনো দেশে এই ধাৰা উলটিবলৈ গঠনমূলক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে ৷ উদাহৰণস্বৰূপে ছুইডেন আৰু নৰৱেত পিতৃ-মাতৃৰ ছুটী লিংগ নিৰপেক্ষ আৰু পিতৃৰ বাবে বাধ্যতামূলক ৷ ই হৈছে মাতৃৰ যত্ন লোৱাৰ বোজাত সহায় আৰু ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰা আৰু পক্ষপাতিত্ব হ্ৰাস কৰা ৷ আনকি জাপান আৰু দক্ষিণ কোৰিয়াৰ দৰে দেশসমূহে মাতৃসকলক প্ৰসৱৰ সময়ত আৰ্থিক সাহায্যও আগবঢ়ায়, তেওঁলোকৰ নিয়োগৰ অৱস্থা যিয়েই নহওক কিয় ৷ উদাহৰণস্বৰূপে, প্ৰসৱৰ এককালীন অনুদানত প্ৰতিটো শিশুৰ বাবে ৫ লাখ জেপাইৰ পৰিমাণ প্ৰদান কৰা হয় ৷ ২০২৩ চনত এই ধনৰাশি ৪ লাখ ২০ হাজাৰ য়েনৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল ৷দক্ষিণ কোৰিয়াত অভিভাৱকসকলে মাহিলী ৭ লাখ ৱন (প্ৰায় ৪২,০০০) নগদ ভাট্টা লাভ কৰে ৷ চীনত মহিলা শ্ৰমিক সুৰক্ষাৰ অংশ হিচাপে স্বাভাৱিক প্ৰসৱৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰসূতি ছুটী ৯৮ দিনৰ ৷ নতুন নীতিৰ অধীনত চীনে ২০২৫ চনৰ ১ মাৰ্চৰ পিছত তৃতীয় সন্তান জন্ম দিয়াৰ বাবে এক লাখ ইউয়ান (প্ৰায় ১১ লাখ) ঘোষণা কৰে ৷ভাৰতত জিৰোধা, পেটিএম, আৰু ফ্ৰেচৱৰ্কছৰ দৰে কিছুমান ষ্টাৰ্টআপে উদাৰ প্ৰসূতি আৰু পিতৃত্ব ছুটীৰ নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰিছে ৷ এই কোম্পানীসমূহে ছেবাটিকেলৰ পিছত কামলৈ ঘূৰি অহা মাতৃসকলৰ বাবে পুনৰ সংযোগ কাৰ্যসূচীও আগবঢ়ায় ৷ কিন্তু এইবোৰ ব্যতিক্ৰম আৰু এইবোৰো কেৱল কাগজত আছে নেকি আমি নাজানো ৷

কাগজৰ ওপৰত ৰাজনীতি
প্ৰকৃত পৰিৱৰ্তনৰ বাবে ই এক দীঘলীয়া যাত্ৰা ৷ লিংগ সংবেদনশীলতা, নীতি বলবৎ আৰু আইনী সংস্কাৰ একেলগে চলিব লাগিব ৷ যিকোনো স্তৰতে নাৰীক ‘অস্থায়ী কৰ্মচাৰী’ হিচাপে চোৱাৰ মানসিকতা সলনি হোৱাৰ প্ৰয়োজন ৷ 'আইনৰ বাহিৰেও সংস্থাসমূহে মহিলাৰ অধিকাৰক সক্ৰিয়ভাৱে সন্মান আৰু সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা সংস্কৃতি গঢ়ি তোলাৰ কাম কৰিব লাগিব ৷ স্পষ্ট হাৰাশাস্তি বিৰোধী নীতিয়ে আশা নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু অস্পষ্টতা দূৰ কৰে, যিয়ে মহিলাসকলক অধিক আত্মবিশ্বাসেৰে নিৰ্যাতনৰ ৰিপ'ৰ্ট দিবলৈ অনুমতি দিয়ে কৰ্মক্ষেত্ৰত গোপনীয়তা আৰু কৰ্ম-জীৱনৰ সমন্বয়ৰ সৈতে জড়িত সহায়ক নীতি সৃষ্টি কৰিলে ব্যৱস্থাটোৰ ভিতৰত অধিক সন্মান আনে,” অধিবক্তা আগৰৱালে কয় ৷
কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে আইন থাকিব পাৰে যদিও সন্মান, ন্যায়পৰায়ণতা আৰু সহানুভূতি এতিয়াও নাই ৷ নাৰীক তেওঁলোকৰ জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে শাস্তি দিয়া গাঁথনিবোৰ ভাঙি পেলোৱাৰ কথা ৷ ইয়াৰ উপৰিও কৰ্মক্ষেত্ৰখন তেওঁৰ সমৰ্থন ব্যৱস্থা হৈ পৰে যেতিয়া তেওঁ মাতৃ হ’বলৈ বাছি লয় আৰু তেওঁৰ উচ্চাকাংক্ষাক হত্যা কৰা ঠাইখন নহয় ৷ যেতিয়ালৈকে কোম্পানীবোৰে মহিলাৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য কৰি গৰ্ভধাৰণক ‘ব্যৱসায়িক সিদ্ধান্ত’ বুলি অভিহিত কৰি জোৰকৈ গৰ্ভপাত কৰি থাকিব, তেতিয়ালৈকে তেওঁলোকৰ সপোনবোৰ ছিন্নভিন্ন হৈ থাকিব, আৰু এইটো এক চিন্তনীয় বিষয় ৷
লগতে পঢ়ক

