ETV Bharat / lifestyle

চাৰধাম যাত্ৰালৈ যোৱাৰ কথা ভাবিছে ? তাৰ পূৰ্বে জানি লওক এইসমূহ কথা

ভাৰতৰ আটাইতকৈ ভক্তিমূলক যাত্ৰাৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে চাৰধাম যাত্ৰা ৷ যদি আপুনিও চাৰধাম যাত্ৰা কৰাৰ কথা ভাবিছে তেন্তে নিশ্চয়কৈ জানি লওক এইসমূহ জৰুৰী কথা-

Char Dham Yatra
চাৰধাম যাত্ৰালৈ যোৱাৰ কথা ভাবিছে ? তাৰ পূৰ্বে জানি লওক এইসমূহ কথা (ETV Bharat)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : May 6, 2025 at 9:15 AM IST

9 Min Read
Choose ETV Bharat

ভাৰতৰ অন্যতম শ্ৰদ্ধা আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে উল্লেখযোগ্য তীৰ্থযাত্ৰা চৰ ধাম যাত্ৰাও প্ৰতি বছৰে আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত যাত্ৰাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম ৷ ই হিমালয়ৰ পাদদেশলৈ লাখ লাখ ভক্তক আকৰ্ষণ কৰে ৷ চাৰিটা পবিত্ৰ স্থান– যমুনোত্ৰী, গংগোত্ৰী, কেদাৰনাথ, আৰু বদ্ৰীনাথ ভ্ৰমণৰ লগে লগে এই যাত্ৰাই আত্মাক শুদ্ধ কৰি মোক্ষৰ পথ মুকলি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয় ৷ উত্তৰাখণ্ডৰ চিত্ৰময় ৰাজ্যত অৱস্থিত এই মন্দিৰসমূহত শক্তিশালী দেৱতা আৰু প্ৰাচীন কাহিনীসমূহ ভাগ কৰিবলৈ আছে যিয়ে হিন্দু ধৰ্মৰ ভেটি গঠন কৰে ৷ সাধাৰণতে বতৰ অনুকূল হৈ পৰাত এপ্ৰিল মাহৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহত তীৰ্থযাত্ৰা শেষ হয় ৷ এই শাৰীৰিকভাৱে দাবীদাৰ যাত্ৰা কেৱল আধ্যাত্মিক পৰিৱৰ্তন বিচৰাসকলৰ বাবেই নহয়, দুঃসাহসিক কৰ্মপ্ৰেমীসকলৰ বাবেও প্ৰকৃতি, ইতিহাস আৰু ঐশ্বৰিকতাৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰা ৷ যিহেতু ১৫ দিনীয়া এই যাত্ৰাত শাৰীৰিক সহনশীলতাৰ প্ৰয়োজন হয়, সেয়েহে এইটো অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি উপভোগ কৰিবলৈ আপুনি সঠিক সাৱধানতাৰে সজ্জিত হ’ব লাগিব ৷ আপুনি আপোনাৰ ভক্তিমূলক আৰু দুঃসাহসিক যাত্ৰা আৰম্ভ কৰাৰ পূৰ্বে আপুনি জনাটো দৰকাৰ যে কি কৰা উচিত অনুচিত, এই সন্দৰ্ভত বিতংভাৱে জানিবলৈ টেম্পল কানেক্টৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গিৰেশ কুলকাৰ্ণীৰ সৈতে হোৱা এটি সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ এই বিষয়ে কি ক’লে জানো আহক-

কি কৰা উচিত ?

আৰম্ভ কৰাৰ পূৰ্বে এটা অনুশাসিত ৰুটিন নিৰ্ধাৰণ কৰক

উল্লেখ্য যে চাৰধাম যাত্ৰা বিশেষকৈ শাৰীৰিকভাৱে চাহিদাপূৰ্ণ ৷ কিন্তু ই আপোনাৰ আৱেগিক সহনশীলতাও পৰীক্ষা কৰে ৷ সমগ্ৰ যাত্ৰাটোত ওখ উচ্চতাত ঠেক আৰোহণ আছে, যাৰ বাবে ই বিশ্বাসঘাতক হৈ পৰিছে ৷ ঠাণ্ডা, কম অক্সিজেনৰ মাত্ৰা আৰু শুকান বায়ুৰ লগতে কঠোৰ UV ৰশ্মি কিছুমান প্ৰত্যাহ্বান যিবোৰৰ সৈতে আপুনি সাজু হ’ব লাগিব ৷ যাত্ৰাটো পৰিচালনাযোগ্য কৰি তুলিবলৈ নিয়মীয়া ব্যায়ামৰ সৈতে সোনকালে প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰক, যিয়ে আপোনাক ষ্টেমিনা গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিব ৷

অত্যাৱশ্যকীয় ঔষধ আৰু সঠিক গিয়াৰ কঢ়িয়াই নিব

আপোনাৰ পথত চিকিৎসাৰ সহায় থাকিব কিন্তু ই সীমিত, গতিকে আপোনাৰ ঔষধ কঢ়িয়াই নিয়াটো ভাল, বিশেষকৈ যদি আপুনি জানে যে আপোনাৰ কোনো অন্তৰ্নিহিত অৱস্থা আছে ৷ ইয়াৰ সঠিক ষ্টক ৰাখক, আপোনাৰ যাত্ৰা অপ্ৰত্যাশিতভাৱে বৃদ্ধি পালে ইয়াৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে ৷ বিষ নিৰাময়কাৰী, ডায়েৰিয়া প্ৰতিৰোধী, উদ্বেগ প্ৰতিৰোধী টেবলেটৰ দৰে মৌলিক সামগ্ৰী ৰাখক ৷ বৰফেৰে আবৃত পাহাৰবোৰ দৃশ্যগতভাৱে মনোমোহা, ঠাণ্ডা বতৰে উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, বিশেষকৈ যদি আপুনি ইতিমধ্যে উদ্বেগ লাভ কৰাৰ প্ৰৱণতা আছে ৷ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰাৰ আগতে চিকিৎসা পৰীক্ষা কৰি লওক, ইয়াৰ দ্বাৰা আপোনাৰ হৃদযন্ত্ৰ বা উশাহ-নিশাহৰ কোনো সমস্যা বা অন্তৰ্নিহিত হাঁপানীৰ সমস্যা আছে নেকি তাৰ এটা ধাৰণা আহিব ৷ নিশ্চিত হওক যে আপুনি ঠেক ভূখণ্ডত ট্ৰেকিং কৰিবলৈ উপযুক্ত গিয়াৰ কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছে ৷ ট্ৰেকিং প’ল, ৱাটাৰপ্ৰুফ জেকেট, গৰম লেয়াৰ, শক্তি সমৃদ্ধ জলপান, আৰু শক্তিশালী হাইকিং কৰা জোতাৰ দৰে বস্তুবোৰ আৱশ্যকীয় বস্তু ৷

মন্দিৰৰ ৰীতি-নীতি আৰু পৰম্পৰাক সন্মান কৰক

যিকোনো ধাম ভ্ৰমণৰ সময়ত সন্মান আৰু অনুশাসিত আচৰণ বজাই ৰখাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ৷ মৃদুভাৱে কথা কওক, আৰু মন্দিৰ কৰ্তৃপক্ষ বা নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে দিয়া নিৰ্দেশনা অনুসৰণ কৰক, সেইবোৰ আপোনাৰ মংগলৰ বাবে ৷ আৰতিৰ দৰে পবিত্ৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত আৰ্তজনক আনক মৌন হৈ থাকিবলৈ সহায় কৰক, আৰু শাৰী পাতি ৰৈ থকাৰ সময়ত ধৈৰ্য্য ধৰিব ৷ অনুশাসনক সন্মান কৰক ৷ বহু মন্দিৰৰ ভিতৰত ফটোগ্ৰাফী বা ভিডিঅ’গ্ৰাফীৰ অনুমতি নাই, গতিকে নিয়মবোৰো পৰীক্ষা কৰি মানি চলক, নিৰাপত্তাৰ বাবেহে ৷ সামান্য সাজ-পোছাক পৰিধান কৰক আৰু আৱৰ্জনা আৰু প্লাষ্টিকৰ বটল পাহাৰত পেলাবলৈ সচেতন হওক ৷ এই পবিত্ৰ স্থানসমূহৰ আধ্যাত্মিক আৰু পৰিৱেশ বিশুদ্ধতা ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰক ৷

সকলো প্ৰয়োজনীয় নথি-পত্ৰ ৰাখক আৰু কেলেংকাৰীৰ বিষয়ে সচেতন থাকক

বায়’মেট্ৰিক পঞ্জীয়ন এতিয়া সকলো চৰ ধাম তীৰ্থযাত্ৰীৰ বাবে বাধ্যতামূলক, গতিকে আপোনাৰ আধাৰ বা পেন গাড়ীৰ দৰে বৈধ আইডি প্ৰুফ, লগতে কপি আৰু বুকিং কনফাৰ্মেচন লৈ যাবলৈ নাপাহৰিব, বিশেষকৈ কেদাৰনাথলৈ যাবলৈ হ’লে ৷ ভুৱা হেলিকপ্টাৰ বুকিঙৰ গোচৰ আছে, গতিকে পৰীক্ষা নকৰা এজেণ্টক ধন দিয়াৰ পৰা বিৰত থাকক ৷ চৰকাৰী বা চৰকাৰী অনুমোদিত চেনেলৰ জৰিয়তে আপোনাৰ ভ্ৰমণ আৰু থকাৰ পৰিকল্পনা সদায় নিশ্চিত কৰক ৷

বাটত স্থানীয় সম্প্ৰদায়সমূহক সহায় কৰক

পাহাৰত বসবাস কৰা লোকসকলে পৰ্যটনৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে আৰু এই মাহবোৰেই তেওঁলোকে বছৰটোৰ বাকী সময়খিনি টকা উপাৰ্জন কৰাত সহায় কৰে ৷ আপোনাৰ বাবে সম্ভৱ হ’লে স্থানীয় বিক্ৰেতাৰ পৰা খাদ্য, সামগ্ৰী, আৰু স্মৃতিগ্ৰন্থ কিনি লওক ৷ ই এটা সৰু ইংগিত কিন্তু তেওঁলোকৰ বাবে ডাঙৰ অৰ্থ কাৰণ ই অঞ্চলটোৰ অৰ্থনীতিক সমৰ্থন কৰে ৷ এই স্থানীয় সমৰ্থনে উন্নত পথ, পৰিষ্কাৰ সুবিধা, আৰু অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য সেৱা নিৰ্মাণ কৰি ভৱিষ্যতৰ যাত্ৰীসকলৰ বাবে পৰিস্থিতি উন্নত কৰাত সহায় কৰে ৷ স্থানীয়ভাৱে বজাৰ আৰু খাদ্য গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাছি লওক আৰু তীৰ্থযাত্ৰাক অধিক অৰ্থপূৰ্ণ কৰি তোলক – কেৱল আপোনাৰ বাবেই নহয়, এই পবিত্ৰ ভূমিসমূহক নিজৰ ঘৰ বুলি কোৱা লোকসকলৰ বাবেও ৷

কি কৰা উচিত নহয় ?

বতৰৰ সতৰ্কবাণীক অৱহেলা নকৰিব

হিমালয়ৰ বতৰ অভাৱনীয়ভাৱে সলনি হ’ব পাৰে ৷ যদি আপুনি চৰকাৰী বতৰৰ পৰামৰ্শ আৰু ৰঙা সতৰ্কবাণী পাইছে, বিশেষকৈ পূৰ্বানুমান কৰা ভূমিস্খলন বা প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ সময়ত, তেন্তে সেইবোৰক সহজভাৱে ল’ব নালাগে ৷ আপোনাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰতিটো বিটলৈকে কাৰ্যৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰণ কৰক ৷ এই পৰামৰ্শসমূহক অৱহেলা কৰিলে আপোনাক ভয়াৱহ বিপদত পৰিব পাৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া আপুনি এনে অঞ্চলত থাকে য’ত উদ্ধাৰ আৰু চিকিৎসা সামগ্ৰীৰ সুবিধা উপলব্ধ নহয় ৷

অপ্ৰস্তুত বা অজ্ঞাত ভ্ৰমণ নকৰিব

যদি আপুনি আগতেও পাহাৰলৈ গৈছে তেন্তে আপুনি জানিব যে বিদ্যুৎ আৰু মোবাইল নেটৱৰ্কৰ কভাৰেজ অতি অবিশ্বাস্য কাৰণ ইয়াৰ উঠা-নমা হৈ থাকে ৷ যদি সম্ভৱ হয় আপোনাৰ ট্ৰেকিং আৰম্ভ কৰাৰ আগতে আপোনাৰ বা আপোনাৰ কোনো এটা গোটৰ সদস্যৰ ডিভাইচ সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰক যাতে আপুনি যিকোনো অভাৱনীয় পৰিস্থিতিৰ বাবে সাজু হৈ থাকে ৷ যদি আপুনি অকলে যাত্ৰা কৰি আছে, তেন্তে আপোনাৰ পথ আৰু প্ৰত্যাশিত সময়সীমাৰ বিষয়ে সদায় বিশ্বাসযোগ্য ব্যক্তিক অৱগত কৰাটো নিশ্চিত কৰক ৷ আপোনাৰ ফোনত সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ভৰ নকৰিব, নিৰাপদে নেভিগেট কৰিবলৈ বেকআপ হিচাপে এটা ভৌতিক মেপ বা এটা নিৰ্ভৰযোগ্য গাইডবুক ৰাখক ৷

ছ’চিয়েল মিডিয়া কন্টেন্ট তৈয়াৰ কৰাটো এৰক

আপোনাৰ এক্সাইমেন্ট বঢ়াটো স্বাভাৱিক আৰু ই জীৱনত এবাৰ হোৱা যাত্ৰা যদিও, এইটো এটা পবিত্ৰ তীৰ্থযাত্ৰা আৰু গন্তব্যস্থানক প্ৰভাৱিত কৰা ছ’চিয়েল মিডিয়া ভ্ৰমণৰ বাবে কোনো মঞ্চ নহয় ৷ মন্দিৰৰ ভিতৰত বা চাৰিওফালে ৰিল সৃষ্টি কৰা, নৃত্য কৰা বা উচ্চস্বৰে সংগীত বজোৱাৰ পৰা বিৰত থাকক ৷ এই কাৰ্যই সেই স্থানৰ ঐশ্বৰিক শান্তি বিঘ্নিত কৰি আন ভক্তসকলৰ অভিজ্ঞতা বিঘ্নিত কৰিব পাৰে ৷ কিন্তু মন্দিৰলৈ যোৱাৰ পথত ভক্তিমূলক আৰু শক্তি পাম্প কৰা গীত বজোৱাটো যদিও এটা ভাল ধাৰণা হ’ব পাৰে, কিয়নো পথত খোজ কঢ়া সকলোকে শক্তি বৃদ্ধিৰ প্ৰয়োজন ৷ কিন্তু যেতিয়া আপুনি মন্দিৰ চৌহদত থাকে তেতিয়া নিৰ্দেশনা অনুসৰণ কৰক আৰু সেইবোৰক সন্মান কৰক ৷ অনুমতি নাথাকিলে ফটো ঘড়ী নিদিব ৷

আপোনাৰ শাৰীৰিক সীমাৰ বাহিৰলৈ ঠেলি নিদিব

উচ্চ উচ্চতাত ট্ৰেকিং কৰাৰ সময়ত অসুস্থতা বহুতৰে বাবে প্ৰকৃত চিন্তাৰ বিষয় ৷ যদি আপুনি মূৰৰ বিষ, বমি, মূৰ ঘূৰোৱা, বা উশাহ লোৱাত কষ্ট পোৱা আদি লক্ষণ অনুভৱ কৰে তেন্তে এই লক্ষণবোৰক সহজভাৱে ল’ব নালাগে ৷ নিশ্চিত হওক যে আপুনি আপোনাৰ শৰীৰত অতিৰিক্ত বোজা বা অতিমাত্ৰা ক্লান্ত হৈছে ৷ সময়ে সময়ে বিৰতি লওক আৰু বাটত হাইড্ৰেটেড হৈ থাকক ৷ বেয়া হ’লে তৎক্ষণাত চিকিৎসকৰ কাষ চাপিব লাগে ৷

কেতিয়াও আৱৰ্জনা বা পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰিব

হিমালয়ৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাক সন্মান জনাওক ৷ চৰ ধামৰ পৰিৱেশ আৰু আধ্যাত্মিক শ্ৰদ্ধাক সন্মান জনাওক ৷ আৱৰ্জনা পেলোৱা, শিলত লিখা-মেলা কৰা বা আৱৰ্জনা নিৰ্গত কৰি জলভাগ প্ৰদূষিত কৰাটো এৰক ৷ আপোনাৰ আৱৰ্জনাবোৰ লগত ৰাখিব যেতিয়ালৈকে আপুনি এটা সঠিক নিষ্কাশন বিন নাপায় ৷ আপোনাৰ পিছত যিসকলে একে যাত্ৰা কৰিব তেওঁলোকৰ বাবে এই পবিত্ৰ স্থানসমূহৰ সুন্দৰ আৰু ঐশ্বৰিক স্বৰূপ ৰক্ষা কৰক ৷

অতিৰিক্ত পৰামৰ্শদাতা

৩০ এপ্ৰিলত গংগোত্ৰী আৰু যমুনোত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ২ মে’ত কেদাৰনাথলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ পিছত ৪ মে’ত বদ্ৰীনাথত শিখৰত উপনীত হোৱা চাৰধাম যাত্ৰা ২০২৫ৰ দুৱাৰ মুকলি হয় ৷ যিকোনো ধৰণৰ সহায়ৰ প্ৰয়োজন হ’লে চৰকাৰী হেল্পলাইন নম্বৰ ১০৪ (স্বাস্থ্য) আৰু ১০৮ (জৰুৰীকালীন) হাতত ৰাখক ৷

লগতে পঢ়ক

  1. চাৰধাম যাত্ৰাত ১০০ গৰাকী ভক্তৰ মৃত্যু; কেদাৰনাথত মৃত্য়ুৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক - Chardham Yatra 2024
  2. চাৰধাম তীৰ্থযাত্ৰীলৈ যাতায়ত সুচল কৰাৰ চেষ্টা অব্যাহত আছে : ৰে'লমন্ত্ৰী
  3. আমি কেতিয়া হনুমান চালিছা পাঠ কৰা উচিত ? জানি লওক সঠিক সময়