অম্বুবাচী শব্দৰ অৰ্থ কি তথা অম্বুবাচীৰ তাৎপৰ্য সম্পৰ্কে জানো আহক
অম্বুবাচী শব্দৰ অৰ্থ কি ? অম্বুবাচীৰ প্ৰকৃত তাৎপৰ্য কি ? এই সময়ত ধ্যান কৰিলে কি হয় এই সন্দৰ্ভত জনালে জ্যোতিষী ড৹ পৰশ মণি শৰ্মাই
Published : June 21, 2025 at 12:07 PM IST
অম্বুবাচী বুলি কলে বিশেষকৈ অসমৰ কামাখ্যাধামত এটা উৎসৱমুখৰ পৰিৱেশ হৈ উঠে । কাৰণ অসমৰ কামাখ্যাধামত বহু উলাহ-মালহেৰে অম্বুবাচী মেলা অনুষ্ঠিত কৰা হয় । কিন্তু এই অম্বুবাচী শব্দৰ অৰ্থ কি ? অম্বুবাচীৰ প্ৰকৃত তাৎপৰ্য কি ? এই সময়ত ধ্যান কৰিলে কি হয় এই সন্দৰ্ভত কি ক’লে জ্যোতিষী ড৹ পৰশ মণি শৰ্মাই জানো আহক ।
ভাৰতৰ পবিত্ৰ ভূমিৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত অৱস্থিত ৫১টা শক্তিপীঠৰ দৰ্শন আৰু পূজাৰ দ্বাৰা ভক্তৰ বিভিন্ন মনোকামনা পূৰণ হয় । তেনে এক শক্তিপীঠ আছে যাক মহা শক্তিপীঠ বুলি কোৱা হয় আৰু সেয়াই হৈছে নীলাচলৰ বুকুত অৱস্থিত ‘দেৱী কামাখ্যাৰ মন্দিৰ’। অসম ৰাজ্যৰ গুৱাহাটীত অৱস্থিত এই শক্তিপীঠ আন শক্তিপীঠতকৈ অলপ পৃথক কাৰণ এই ঠাইখন তন্ত্ৰ সাধনাৰ বাবেও অতি বিখ্যাত ।
অম্বুবাচী হ'ল এটা বিশেষ ঋতুকালীন উৎসৱ ৷ অম্বুবাচী শব্দৰো আছে এক অৰ্থ ৷ অম্বুবাচী শব্দটো আহিছে সংস্কৃত শব্দৰ পৰা ৷ দুটা সংস্কৃত শব্দ লগ হৈ অম্বুবাচী শব্দটো হৈছে ৷ "অম্বু" মানে হ'ল পানী আৰু "বাচী" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে 'অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা' ৷ আকাশক পুৰুষ আৰু ধৰিত্ৰীক প্ৰকৃতি বুলিও ধৰা হয় ৷ এই সময়খিনিত পুৰুষ আৰু প্ৰকৃতিৰ মিলন হয়,যাৰ ফলত এই সময়ছোৱাত বৰষুণ হোৱা দেখা যায় ৷ আনহাতে এই সময়খিনি কৃষি কৰ্মৰ পৰা বিৰত থকা যায় ৷
আনহাতে, জেঠ মাহৰ শেষৰ তিনিদিনৰ পৰা আহাৰ-জেঠৰ সংক্ৰান্তি আৰু আহাৰ মাহৰ ৩ তাৰিখলৈ ষাঁঠ লগা বুলি কোৱা হয় ৷ এই সময়ছোৱাত শস্যৰ বাবে উপযোগী সময় বুলি কোৱা হয় ৷ লগতে এই সময়ছোৱাত থকা পৰম্পৰা অনুসৰি এই সময়চোৱাত মাটি হাল বোৱা আদি কামৰ পৰা বিৰত থকা যায় ৷ এই সময়ছোৱাত বহুতে ব্ৰতো পালন কৰে ৷
এই অম্বুবাচী মেলাৰ লগত কামাখ্যাধামৰ এটা ওতঃপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে ৷ ষাঁঠ পাছত আহাৰ মাহৰ প্ৰায় ৭ তাৰিখে আদ্য নক্ষত্ৰ মিথুন ৰাশিত সংযুক্তহোৱাৰ লগে লগে দেৱী মা কামাখ্যা ৰজঃস্বলা হোৱা বুলি এক মান্যতা আছে ৷ পৰম্পৰা অনুসৰি এই সময়ছোৱাত কোনো ধৰণৰ পূজা- অৰ্চনা আদি কৰাৰ পৰা বিৰত থকা হয় ৷ সেয়ে অম্বুবাচীৰ প্ৰবৃত্তি ঘটাৰ পৰা তিনিদিনলৈ কামাখ্যা মন্দিৰৰ মূলদ্বাৰ বন্ধ ৰখা হয় আৰু চাৰিদিনৰ দিনা নিত্যপূজাৰ পাছত মন্দিৰৰ মূলদ্বাৰ ভক্তসকলৰ বাবে খুলি দিয়া হয় ৷
ইফালে, জ্যোতিষশাস্ত্ৰ অনুসৰি ৰবিগ্ৰহ আদ্য নক্ষত্ৰ প্ৰথম চৰণত ভৰি দিয়ে তেতিয়া তেতিয়া এই অম্বুবাচী মেলাৰ প্ৰবৃত্তি বা আৰম্ভণি বুলি কোৱা হয় ৷ এই বৰ্ষৰ অম্বুবাচীৰ প্ৰবৃত্তি হ'ব ২২ জুনৰ দিনা দিনৰ ২ বাজি ৫৬ মিনিট ২৭ ছেকেণ্ডত, আৰু আদ্য নক্ষত্ৰৰ তৃতীয় চৰণ অৰ্থাৎ অম্বুবাচীৰ নিবৃত্তি হ'ব ৩ বাজি ১৯ মিনিট ২৯ ছেকেণ্ডত ৷ এই সময়তছোৱাত কামাখ্যাৰ লগতে অন্যান্য মঠ-মন্দিৰৰ দুৱাৰ বন্ধ থাকে ৷ লগতে ধৰ্মীয় কাম কাজ যেনে পূজা অৰ্চনাৰ পৰা বিৰত থকা যায় ৷
পৰম্পৰা অনুসৰি এই সময়ছোৱাত হাল-বোৱা, গছ ৰোৱা আদি নিষেধ বুলি কোৱা হয় ৷ এই সময়ত মাটি খান্দিব নালাগে, যি কোনো কৃষিকৰ্মত নিয়োজিত হ'ব নালাগে এনেকুৱা ধৰণৰ কিছু লোকাচাৰ বা পৰম্পৰা পূৰ্বৰে পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে ৷ লগতে এই মেলাক তান্ত্ৰিক মহকুম্ভ বুলিও জনা যায় ৷ এই সময়ত তন্ত্ৰ সমাজৰ যিসকল বিদগ্ধ পণ্ডিত আছে তেওঁলোক ইয়ালৈ আহে আৰু আহি ধৰ্মসভাৰ লগতে তন্ত্ৰ সাধনা কৰে ৷
যোনিৰ অংশৰ কিয় পূজা কৰা হয় ?
এই মন্দিৰত দেৱীৰ কোনো মূৰ্তি নাই, ইয়াত মা সতীৰ যোনি অংশটো পৰিছিল, গতিকে ইয়াত কেৱল দেৱীৰ যোনি অংশৰহে পূজা কৰা হয়, যিটো শিলৰ ৰূপত বিৰাজমান । মা কামাখ্যা দৰাচলতে ইয়াত নীলা শিলৰ যোনিত বাস কৰে । যিসকলে এই শিলটোক পূজা কৰে, দেখে আৰু স্পৰ্শ কৰে, তেওঁলোকে দেৱী কৃপা আৰু মোক্ষৰে মা ভাগৱতীৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰে । এই শক্তিপীঠত দেৱী মাৰ ৬৪ জন যোগিনী আৰু দহটা মহাবিদ্যাৰে সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে ।
ভূৱনেশ্বৰী, বগলা, চিন্ন মস্তিকা, কালি, তাৰা, মাতংগী, কমলা, সৰস্বতী, ধূমাৱতী আৰু ভৈৰৱী এটা স্থানতে বিৰাজমান । যদিও সকলো শক্তিপীঠৰ নিজস্ব গুৰুত্ব আছে, কিন্তু কামাখ্যা শক্তিপীঠক আন সকলোতকৈ শ্ৰেষ্ঠ বুলি গণ্য কৰা হয় । কালিকা পুৰাণৰ মতে, এই স্থানতেই কামদেৱক শিৱই ত্ৰিনেত্ৰৰে ভষ্ম কৰিছিল আৰু পূৰ্বৰ ৰূপৰ বৰদানো লাভ কৰিছিল । কোৱা হয় যে ইয়াত আকাংক্ষিত ফল পোৱা যায় ।
অম্বুবাচী পৰ্ব কি ?
অম্বুবাচী শব্দটো অম্বু আৰু বাচি বুলি দুটা শব্দৰে গঠিত, য’ত অম্বু মানে পানী আৰু বাচিৰ অৰ্থ উৎফুলন । এই শব্দটোৱে নাৰীৰ শক্তি আৰু সন্তান জন্ম দিয়াৰ ক্ষমতাক প্ৰতিফলিত কৰে । প্ৰতি বছৰে জুন মাহত মা কামাখ্যা ঋতুমতী হৈ থাকিলে এই মেলা অনুষ্ঠিত হয় । অম্বুবাচী যোগ উৎসৱৰ সময়ত মা ভাগৱতীৰ অভয়াৰণ্যৰ দুৱাৰ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে বন্ধ হৈ পৰে আৰু ভক্তসকলৰ দৰ্শনো নিষেধ কৰি দিয়া হয় । তিনিদিন পিছত মা ভাগৱতীৰ ৰাজস্বলাৰ শেষত তেওঁৰ বিশেষ পূজা আৰু ধ্যান কৰা হয় । চতুৰ্থ দিনা ব্ৰহ্ম মুহোৰ্তত দেৱীক স্নান কৰাৰ পিছতহে ভক্তৰ দৰ্শনৰ বাবে মন্দিৰ মুকলি কৰি দিয়া হয় ।
যাত্ৰীয়ে প্ৰথম দিনাই কামেশ্বৰী দেৱী আৰু কামেশ্বৰ শিৱৰ দৰ্শন কৰে আৰু তাৰ পিছত মহামুদ্ৰা দৰ্শন কৰে । দেৱীৰ যোনিমুদ্ৰাপীঠ দহ খোজ তললৈ নামি অহা এটা গুহাত অৱস্থিত য’ত অখণ্ড বন্তি সদায় জ্বলি থাকে । ইয়ালৈ অহা যোৱাৰ সুকীয়া বাট তথা ইয়াত প্ৰসাদ ৰূপত ভক্তক তিতা কাপোৰ দিয়া হয়, যাক অম্বুবাচী বস্ত্ৰ বোলা হয় ।
কোৱা হয় যে, দেৱীৰ ঋতুস্ৰাৱ হোৱাৰ পূৰ্বে গৰ্ভগৃহত অৱস্থিত মহামুদ্ৰাৰ চাৰিওফালে বগা বস্ত্ৰ মেলি দিয়া হয়, আৰু তিনিদিনৰ পিছত যেতিয়া মন্দিৰৰ দুৱাৰ খুলি দিয়া হয়, তেতিয়া এই বস্ত্ৰখিনি মাতৃৰ তেজেৰে ৰাঙলী হৈ পৰে । পিছত এই কাপোৰখন প্ৰসাদ হিচাপে ভক্তসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰা হয় । এই কাপোৰ পিন্ধি পূজা কৰিলে ভক্তৰ সকলো ইচ্ছা পূৰণ হয় বুলিও বিশ্বাস কৰা হয় ।
এই সময়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পানী তিনিদিনলৈ ৰাঙলী হৈ পৰে । অম্বুবাচী উৎসৱৰ উপৰিও কামাখ্যাত আৰু দুটা উৎসৱ পালন কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত এটা হৈছে ‘দেৱধ্বনি’, যাক ‘দেউধাৰী’ বুলিও কোৱা হয়, য’ত বাদ্যযন্ত্ৰৰে নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা হয় । পুহ মাহৰ কৃষ্ণ পক্ষৰ পূষ্য নক্ষত্ৰত পূষ্যভিষেক উৎসৱ পালন কৰা হয়, য'ত কামেশ্বৰ মন্দিৰত কামেশ্বৰৰ চলন্ত মূৰ্তি স্থাপন কৰা হয় । দ্বিতীয় দিনা ভাগৱতীৰ পঞ্চৰত্ন মন্দিৰত দুয়োটা মূৰ্তিৰ হৰ-গৌৰী বিবাহ অনুষ্ঠান উদযাপন কৰা হয় । মহাকুম্ভ নামৰ এই মেলাৰ সময়ত তান্ত্ৰিক শক্তিক অত্যন্ত গুৰুত্ব দিয়া হয় । ইয়াত শ শ তান্ত্ৰিক নিজৰ নিৰ্জনতাৰ পৰা ওলাই আহি নিজৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰে ।
লগতে পঢ়ক
