ইস্তানবুলত ইউক্ৰেইনৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ আলোচনাৰ প্ৰস্তাৱ পুটিনৰ

মস্কো: ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিনে ১৫ মে’ত ইস্তানবুলত ইউক্ৰেইনৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ আলোচনা পুনৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ পূৰ্বচৰ্ত অবিহনে প্ৰস্তাৱ দিছিল ৷ এই প্ৰস্তাৱ ইউক্ৰেইন আৰু ইয়াৰ মিত্ৰ দেশসমূহে মস্কোক ৩০ দিনৰ বাবে নিঃচৰ্ত যুদ্ধবিৰতিৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিবলৈ আহ্বান জনায় ৷ নহ’লে অতিৰিক্ত নিষেধাজ্ঞাৰ সন্মুখীন হ’বলৈ আহ্বান জনাইছিল ।

মস্কোৰ আক্ৰমণৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মাৰ্চ মাহত ইস্তানবুলত অনুষ্ঠিত হোৱা ২০২২ চনৰ অসফল শান্তি আলোচনাৰ উল্লেখ কৰি পুটিনে দেওবাৰে পুৱাৰ ভাগত সাংবাদিকসকলৰ আগত দিয়া মন্তব্যত পূৰ্বচৰ্ত অবিহনে পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় ।

ইউক্ৰেইনৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ আলোচনাৰ সময়ৰ পিছত যুদ্ধবিৰতিৰ বাবে সন্মতি দিয়াটো নুই নকৰে বুলিও কয় পুটিনে ৷ তেওঁ কয় ‘‘ইউক্ৰেইনৰ সৈতে গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাৰ বাবে প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ ।’’

ইউৰোপৰ চাৰিখন বৃহৎ দেশৰ নেতাই ইউক্ৰেইনত শনিবাৰে কিয়ভৰ সৈতে ঐক্যৰ শক্তিশালী প্ৰদৰ্শনত আগবঢ়োৱা বিনাচৰ্ত ৩০ দিনীয়া যুদ্ধবিৰতি গ্ৰহণ নকৰিলে মস্কোৰ ওপৰত হেঁচা বৃদ্ধি কৰাৰ ভাবুকি দিয়াৰ পিছতে পুটিনে এই প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰে ।

ফ্ৰান্স, যুক্তৰাজ্য, জাৰ্মানী আৰু পোলেণ্ডৰ নেতাসকলে কয় যে সোমবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হ’বলগীয়া যুদ্ধবিৰতিৰ প্ৰস্তাৱক আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে সমৰ্থন কৰিছে, যাক তেওঁলোকে দিনটোৰ পূৰ্বে ফোনযোগে অৱগত কৰিছিল ।

ট্ৰাম্পে ইতিমধ্যে ইউক্ৰেইন আৰু ৰাছিয়াই অতি উচ্চ পৰ্যায়ৰ আলোচনাৰ বাবে বৈঠকত মিলিত হ’বলৈ আহ্বান জনোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰে ৷ লগতে কয় যে তিনি বছৰীয়া ৰক্তাক্ত যুদ্ধৰ অন্ত পেলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে এক চুক্তিৰ নিচেই কাষ চাপিছে ৷ ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাডিমিৰ জেলেনস্কিয়ে ইয়াৰ পূৰ্বেও যুদ্ধবিৰতি স্থাপন হোৱাৰ পিছতহে শান্তি আলোচনাৰ বাবে সাজু বুলি কৈছিল ৷

মস্কোৰ প্ৰস্তাৱ

পুটিনে কয় যে ৰাছিয়াই যোৱা কেইমাহমানত কেইবাটাও যুদ্ধবিৰতিৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে ৷ ৰাছিয়াই আগবঢ়োৱা শক্তি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত আক্ৰমণ বন্ধ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ অন্যতম, যিটোত ইউক্ৰেইনে সন্মতি দিছিল ৷ একপক্ষীয় ৩০ ঘণ্টীয়া ইষ্টাৰ যুদ্ধবিৰতি আৰু ৮-১০ মে’ত আন একপক্ষীয় যুদ্ধবিৰতিৰ ম্যাদ ইতিমধ্যে উকলি গৈছে ।

ইউক্ৰেইনৰ বিষয়াসকলে কয় যে ৰাছিয়াই সেই সকলোবোৰ বাৰে বাৰে উলংঘা কৰিছে । দেওবাৰে পুটিনে ইউক্ৰেইনক এই পদক্ষেপসমূহ বাৰে বাৰে ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰাৰ লগতে ৰাছিয়াত একাধিক আক্ৰমণ চলোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে । মাৰ্চ মাহত আমেৰিকাই তাৎক্ষণিক, সীমিতভাৱে ৩০ দিনৰ যুদ্ধবিৰতিৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল, যিটো ইউক্ৰেইনে মানি লৈছিল যদিও ক্ৰেমলিনে নিজৰ পছন্দৰ চৰ্তসমূহৰ ক্ষেত্ৰত দৃঢ় আছিল ৷

দেওবাৰে পুটিনে পুনৰ কয় যে ক্ৰেমলিনক এনে যুদ্ধবিৰতিৰ প্ৰয়োজন, যিয়ে ইউক্ৰেইনক পুনৰ অস্ত্ৰৰে সজ্জিত কৰি অধিক লোকক সশস্ত্ৰ বাহিনীত সংগঠিত কৰাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰাৰ পৰিৱৰ্তে স্থায়ী শান্তিৰ সূচনা কৰিব । তেওঁ কয় যে তুৰ্কীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ৰেচেপ টাইব এৰদোগানৰ সৈতে বাৰ্তালাপ কৰি ১৫ মে’ত শান্তি আলোচনাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাব ৷

২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইনত পূৰ্ণাংগ আক্ৰমণ কৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তুৰস্কই শত্ৰুতা শেষ কৰাৰ লক্ষ্যৰে ৰাছিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ আলোচনাপন্থীৰ মাজত বিফল আলোচনাৰ আয়োজন কৰে । প্ৰস্তাৱিত চুক্তিখনত ইউক্ৰেইনৰ নিৰপেক্ষ মৰ্যদাৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ ওপৰত সীমাবদ্ধতা ৰখাৰ লগতে ৰাছিয়াই দখল কৰা অঞ্চলসমূহৰ মৰ্যদাৰ আলোচনাত বিলম্ব কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে ।

আলোচনাৰ নোহোৱাৰ বাবে মস্কোৱে কিয়ভ আৰু পশ্চিমক দোষাৰোপ কৰিছে । পুটিনে কয় “যিসকলে সঁচাকৈয়ে শান্তি বিচাৰে, তেওঁলোকে শান্তি আলোচনা পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ তেওঁৰ প্ৰস্তাৱক সমৰ্থন নকৰাকৈ থাকিব নোৱাৰে ।’’

এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংকেত

শনিবাৰে কিয়ভত ইউৰোপীয় নেতাসকলৰ সৈতে সাংবাদিকৰ সৈতে হোৱা কথা-বতৰাত জেলেনস্কিয়ে তেওঁলোকৰ বৈঠকক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংকেত বুলি অভিহিত কৰে । জেলেনস্কিৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইটত প্ৰকাশ পোৱা এক যুটীয়া বিবৃতিত পাঁচজন নেতাই সোমবাৰৰ পৰা কমেও ৩০ দিনীয়া যুদ্ধবিৰতিৰ আহ্বান জনাইছে, যাতে যুদ্ধৰ অন্ত পেলাবলৈ কূটনৈতিক নীতিৰ স্থান লাভ কৰা যায় ।

বিবৃতিটোত কোৱা হৈছে এনেদৰে, ‘‘সংজ্ঞা অনুসৰি নিঃচৰ্ত যুদ্ধবিৰতি কোনো চৰ্তৰ অধীনত হ’ব নোৱাৰে । যদি ৰাছিয়াই এনে চৰ্তৰ আহ্বান জনায়, তেন্তে ইয়াক যুদ্ধ দীঘলীয়া কৰাৰ আৰু কূটনীতিক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা হিচাপেহে গণ্য কৰিব পাৰি ।’’

ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনে কয় যে ইউৰোপীয় দেশসমূহৰ সমৰ্থনত প্ৰস্তাৱিত যুদ্ধবিৰতি নিৰীক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত আমেৰিকাই আগভাগ ল’ব ৷ ৰাছিয়াই যুদ্ধবিৰতি উলংঘা কৰিলে ইউৰোপীয় আৰু আমেৰিকানসকলৰ মাজত বৃহৎ নিষেধাজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাৰো ভাবুকি দিয়ে মেক্ৰনে ।

বৃটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী কেইৰ ষ্টাৰমাৰ, জাৰ্মান চ্যান্সেলৰ ফ্ৰেড্ৰিখ মেৰ্জ আৰু পোলেণ্ডৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ড’নাল্ড টাস্কৰ সৈতে মেক্ৰনে কিয়ভলৈ যাত্ৰা কৰে । ষ্টাৰমাৰে কয়, ‘‘এয়া ইউৰোপে খোজ দিছে, ইউক্ৰেইনৰ সৈতে আমাৰ সংহতি দেখুৱাইছে ।’’

ইউক্ৰেইনত ট্ৰাম্পৰ বিশেষ দূত অৱসৰপ্ৰাপ্ত লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল কিথ কেলগে শনিবাৰে কয়, ‘‘আকাশ, স্থল, সাগৰ আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ পৰা হোৱা আক্ৰমণক সামৰি লোৱা ৩০ দিনীয়া ব্যাপক যুদ্ধবিৰতিৰ ফলত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ইউৰোপৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু দীঘলীয়া যুদ্ধৰ অন্ত পেলোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ’ব ।”

ইফালে, শনিবাৰে পুটিনে নাজী জাৰ্মানীৰ পৰাজয় উপলক্ষে মস্কোৰ নিজা উদযাপনত অংশগ্ৰহণ কৰা বিদেশী বিষয়াসকলৰ সৈতে ধাৰাবাহিকভাৱে দ্বি-পাক্ষিক আলোচনাত মিলিত হয়, যাৰ ফলত পশ্চিমে বিশ্বৰ মঞ্চত ইয়াক পৃথক কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ আপাত প্ৰয়াস কৰে ।

পুটিনৰ আলোচকসকলৰ ভিতৰত আছিল- ভিয়েটনামৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ সাধাৰণ সম্পাদক ট’লাম আৰু জিম্বাব’ৱে, বুৰ্কিনা ফাছ’ আৰু পেলেষ্টাইন কৰ্তৃপক্ষৰ নেতাসকল ।

ৰাছিয়াই যুদ্ধবিৰতিৰ প্ৰস্তাৱক আওকাণ কৰিলে ইউৰোপে অধিক নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ ভাবুকি

ট্ৰাম্পে হোৱাইট হাউছলৈ ঘূৰি অহাৰ পিছৰ মাহকেইটাত তিনি বছৰীয়া যুদ্ধৰ অন্ত পেলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰগতি লাভ কৰা যেন লাগিছে আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ অচিৰেই অগ্ৰগতিৰ দাবী সফল হ’ব পৰা নাই । ইয়াৰ পূৰ্বে ট্ৰাম্পে ইউক্ৰেইনক যুদ্ধৰ অন্ত পেলাবলৈ ৰাছিয়াক ভূখণ্ড এৰি দিবলৈ হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিছিল আৰু চুক্তি অত্যধিক কঠিন হৈ পৰিলে আঁতৰি যোৱাৰ ভাবুকি দিছিল ।

আমেৰিকাৰ মধ্যস্থতাত আলোচনা আৰম্ভ হোৱাৰ পিছৰে পৰা ৰাছিয়াই প্ৰায় ১০০০ কিলোমিটাৰ (৬০০ মাইল) দৈৰ্ঘৰ ফ্ৰণ্টলাইনত আক্ৰমণ অব্যাহত ৰাখিছে, য’ত কোনো স্পষ্ট সামৰিক লক্ষ্য নথকা আৱাসিক অঞ্চলত কৰা ভয়ংকৰ আক্ৰমণো আছে ।

যুদ্ধবিৰতি হ’লে স্থল, সাগৰ আৰু আকাশত যুদ্ধ বন্ধ কৰা হ’ব । ইউৰোপীয় নেতাসকলে পুটিনে মানি নল’লে ৰাছিয়াৰ শক্তি আৰু বেংকিং খণ্ডকে ধৰি নিষেধাজ্ঞা বৃদ্ধি কৰাৰ ভাবুকি দিয়ে । ইউক্ৰেইনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী এণ্ড্ৰি চিবিহাই কয় ‘‘ইউক্ৰেইনত যুদ্ধ কৰি থাকিবলৈ ৰাছিয়াৰ বাবে অতি ব্যয়বহুল কৰি তোলাটোৱেই আছিল অগ্ৰাধিকাৰ ।’’

নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থাটোৱে কেনেদৰে কাম কৰিব বুলি সোধাত চিবিহাই দ্য এছ’চিয়েটেড প্ৰেছক কয় যে সবিশেষ সন্দৰ্ভত এতিয়াও আলোচনা চলি আছে ।

এতিয়ালৈকে যুদ্ধত যুঁজি থাকিবলৈ সক্ষম হোৱা মস্কোৰ বিৰুদ্ধে নতুন নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে নেকি, সেই সম্পৰ্কে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি মেৰ্জে কয় “ইউৰোপীয় সংঘৰ প্ৰায় সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আৰু বিশ্বজুৰি ইচ্ছুকসকলৰ এক বৃহৎ মিত্ৰজোঁটে এই নিষেধাজ্ঞা বলৱৎ কৰিবলৈ বদ্ধপৰিকৰ যদিও সপ্তাহৰ শেষৰফালে আমাৰ পদক্ষেপ বিফল হয় ।”

ইউক্ৰেইনৰ বাবে নিৰাপত্তাৰ নিশ্চয়তা সন্দৰ্ভতো আলোচনা কৰে নেতাসকলে । কিয়ভৰ সামৰিক সামৰ্থ বৃদ্ধি কৰাটো ৰাছিয়াৰ বিৰুদ্ধে এক মূল প্ৰতিৰোধক হোৱাৰ লগতে ভৱিষ্যতে আক্ৰমণ ৰোধ কৰিবলৈ ইউক্ৰেইনক শক্তিশালী পৰিমাণৰ অস্ত্ৰ যোগান ধৰা আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা খণ্ডত বিনিয়োগ কৰাৰ প্ৰয়োজন হ’ব । মেক্ৰনে কয় যে অতিৰিক্ত আশ্বাসৰ ব্যৱস্থা হিচাপে বিদেশী সৈন্যৰে গঠিত এটা বাহিনীও নিয়োগ কৰিব পৰা যাব ।

তেওঁ কয় যে ইউক্ৰেইনত ইউৰোপৰ সম্ভাৱ্য নিয়োগৰ বিষয়ে সবিশেষ এতিয়াও সুক্ষ্মভাৱে সংশোধন কৰা হৈছে । নাটোৰ সদস্যপদৰ কোনো উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল, যিটো এতিয়াও নিৰাপত্তাৰ নিশ্চয়তাৰ বাবে কিয়ভৰ শীৰ্ষ পছন্দ ।

ইয়াৰ পূৰ্বে শনিবাৰে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্ত পৰাৰ ৮০ বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষে কিয়ভৰ স্বাধীনতা চৌহদত অনুষ্ঠিত হোৱা এক অনুষ্ঠানত যোগদান কৰে ইউৰোপীয় নেতাসকলে । ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণত নিহত হোৱা ইউক্ৰেইনৰ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰ অস্থায়ী পতাকা স্মৃতিসৌধত তেওঁলোকে জেলেনস্কিৰ কাষতে মমবাতি জ্বলাইছিল ।

ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ অব্যাহত আছে

ইউক্ৰেইনৰ উত্তৰ চুমি অঞ্চলত বিগত দিনসমূহত ৰাছিয়াই কৰা গুলীচালনাত তিনিজন বাসিন্দা নিহত হোৱাৰ লগতে আন চাৰিজন আহত হৈছে বুলি স্থানীয় বিষয়াসকলে জনায় । আঞ্চলিক গভৰ্ণৰ অলেকজেণ্ডাৰ প্ৰকুডিনে জনোৱা মতে, দক্ষিণৰ খেৰচন চহৰত ৰাছিয়াৰ ড্ৰোণে আক্ৰমণ কৰাৰ ফলত শনিবাৰে আন এজন সাধাৰণ নাগৰিকৰ মৃত্যু হয় ।

শুকুৰবাৰে কিয়ভত থকা আমেৰিকাৰ দূতাবাসে অনাগত দিনত সবিশেষ প্ৰকাশ নকৰাকৈ ৰাছিয়াৰ সম্ভাৱ্য উল্লেখযোগ্য বিমান আক্ৰমণৰ সতৰ্কবাণী জাৰি কৰে ৷

নৱেম্বৰ মাহত ৰাছিয়াই আমেৰিকাক আগতীয়া সতৰ্কবাণী দিয়াৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইনক প্ৰথমবাৰৰ বাবে নিজৰ অৰেশ্বনিক মধ্যৱৰ্তী দূৰত্বৰ বেলিষ্টিক মিছাইলেৰে আক্ৰমণ কৰিছিল, যিটো পৰীক্ষামূলক হাইপাৰছ’নিক অস্ত্ৰ পুটিনে শব্দৰ ১০ গুণ বেগত যাত্ৰা কৰিব পাৰে বুলি দাবী কৰিছিল ।

ইউক্ৰেইনৰ টেলিগ্ৰাম চেনেলসমূহে দূতাবাসৰ সতৰ্কবাণীক কাপুষ্টিন, ইয়াৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ আৰু ৰকেট উৎক্ষেপণ কমপ্লেক্সক লৈ মস্কোৱে বিমান নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ খবৰৰ সৈতে সংলগ্ন বুলি দাবী কৰিছে ৷ নৱেম্বৰৰ ধৰ্মঘটৰ পূৰ্বেও একেধৰণৰ বিমান নিষেধাজ্ঞা জাৰি কৰা হৈছিল । অৱশ্যে এইক্ষেত্ৰত তাৎক্ষণিকভাৱে কোনো মন্তব্য প্ৰদানৰ পৰা বিৰত থাকে ৰাছিয়াৰ বিষয়াসকল ।

যোৱা সপ্তাহত ট্ৰাম্পে ইউক্ৰেইনত পুটিনে নিজৰ যুদ্ধ শেষ কৰিব বিচৰাত সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছিল ৷ অতি সোনকালে শান্তি চুক্তিত উপনীত হ’ব পৰা যাব বুলি নতুন সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি ৰাছিয়াৰ বিৰুদ্ধে অধিক নিষেধাজ্ঞাৰ ইংগিত দিছিল ট্ৰাম্পে ।

ইউক্ৰেইনৰ ইউৰোপীয় মিত্ৰ দেশসমূহে ইয়াৰ ভাগ্যক মহাদেশখনৰ নিৰাপত্তাৰ বাবে মৌলিক বুলি ভবাৰ লগতে কিয়ভক সামৰিকভাৱে সমৰ্থন কৰাৰ উপায় বিচাৰি উলিওৱাৰ বাবে হেঁচা বঢ়া বুলি অনুভৱ কৰে ।

লগতে পঢ়ক: যুদ্ধবিৰতিত সহমত ভাৰত-পাকিস্তানৰ : ড’নাল্ড ট্ৰাম্প; বৈদেশিক সচিব বিক্ৰম মিশ্ৰীয়ে কৰিছে নিশ্চিত