আগতীয়াকৈ কৰ্কট ৰোগ ধৰা পেলোৱাটো সম্ভৱনে ? ইয়াৰ বাবে কি কৰিব লাগিব আপুনি

প্ৰতি বছৰে সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰায় ৬ কোটি লোকৰ মৃত্যু হয় ৷ প্ৰতি বছৰে বিশ্বত প্ৰায় ১ কোটি লোকৰ কৰ্কট ৰোগত মৃত্যু হয় ৷ অৰ্থাৎ পৃথিৱীৰ প্ৰতি ষষ্ঠগৰাকী মৃত্যুৰ কাৰণ কৰ্কট ৰোগ ৷ বেছিভাগ কেন্সাৰ ৰোগীয়ে তৃতীয়-চতুৰ্থ পৰ্যায়ত ধৰা পৰে ৷ সেয়ে ইয়াৰ চিকিৎসা কঠিন হৈ পৰে আৰু বেছিভাগ মানুহৰে মৃত্যু হয় ৷ যদি প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত কেন্সাৰ ধৰা পৰে, তেন্তে ইয়াৰ চিকিৎসা যথেষ্ট সহজ হ’ব পাৰে আৰু বহুতৰে জীৱন ৰক্ষা কৰিব পাৰে ৷

কেন্সাৰ বা টিউমাৰ সময়মতে ধৰা পেলাবলৈ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ কিছুমান পদ্ধতি আছে ৷ ইয়াৰে এটা হ’ল- টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষা ৷ এইটো হৈছে তেজ বা শৰীৰৰ তৰল পৰীক্ষা, যাৰ সহায়ত কেন্সাৰ কোষৰ লগত জড়িত কিছুমান প্ৰটিন বা জিনীয় পৰিৱৰ্তন চিনাক্ত কৰিব পাৰি ৷ এই পৰীক্ষাৰ দ্বাৰা ৪টা বস্তু ধৰা পেলাব পাৰি-

• টিউমাৰৰ সম্ভাৱনা
• টিউমাৰৰ প্ৰকাৰ
• টিউমাৰৰ সম্প্ৰসাৰণ
• চিকিৎসাৰ প্ৰয়োজনীয় পদ্ধতি

সেয়ে আজি আমি এই প্ৰতিবেদনৰ জৰিয়তে টিউমাৰ মাৰ্কাৰ টেষ্টৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিম ৷ লগতে আমি জানিম যে-

• এই পৰীক্ষাসমূহে কেন্সাৰ নিৰ্ণয় কৰাত কেনেদৰে সহায় কৰে ?
• প্ৰতিটো কেন্সাৰৰ বাবে বেলেগ বেলেগ টিউমাৰ মাৰ্কাৰ আছেনে ?
• এই পৰীক্ষাবোৰ কোনে আৰু কেতিয়া কৰিব লাগে ?

প্ৰতি বছৰে বৃদ্ধি পাইছে কেন্সাৰ ৰোগী

২০২২ চনত প্ৰায় ২ কোটি লোক কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু প্ৰায় ৯৭ লাখ লোকৰ কৰ্কট ৰোগত মৃত্যু হৈছিল ৷ নেশ্যনেল কেন্সাৰ ইনষ্টিটিউটৰ তথ্য অনুসৰি ২০৫০ চনৰ ভিতৰত বিশ্বত প্ৰতি বছৰে ৩.৩ কোটি নতুন কৰ্কট ৰোগী আহিব পাৰে আৰু মৃত্যুৰ সংখ্যা ১.৮২ কোটি হ’ব পাৰে ৷ টিউমাৰ মাৰ্কাৰ টেষ্টৰ সহায়ত মৃত্যুৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰিব পৰা যায় ৷

টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষা কি ?

টিউমাৰ মাৰ্কাৰ টেষ্টৰ দ্বাৰা প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেজ বা শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ জৰিয়তে কৰ্কট ৰোগ ধৰা পেলোৱাৰ এক উপায় ৷ টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষাত সাধাৰণতে প্ৰটিন জুখিব পাৰি ৷ শৰীৰৰ স্বাভাৱিক কোষবোৰে এই প্ৰটিনবোৰ তৈয়াৰ কৰে যদিও কেন্সাৰ কোষে অতি বেছি পৰিমাণে এইবোৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে ৷ কোষৰ এই অস্বাভাৱিক কাৰ্য্যকলাপে টিউমাৰ বা কেন্সাৰৰ ইংগিত দিয়ে ৷

এই পৰীক্ষাসমূহে কেন্সাৰ নিৰ্ণয় কৰাত কেনেদৰে সহায় কৰে ?

টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষাই কেন্সাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে নিশ্চিত কৰিব নোৱাৰে, কিন্তু ইয়াৰ দ্বাৰা শৰীৰত কিবা ভুল হোৱাৰ আগতীয়া ইংগিত পোৱা যায় ৷ যদি টিউমাৰ মাৰ্কাৰৰ মাত্ৰা স্বাভাৱিকতকৈ বহু বেছি হয়, তেন্তে চিকিৎসকে কেন্সাৰ সন্দেহ কৰিবলৈ বায়’প্সি, এম আৰ আই বা চিটি স্কেনৰ দৰে অধিক পৰীক্ষাৰ পৰামৰ্শ দিব পাৰে ৷ এই পৰীক্ষাসমূহে প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত কেন্সাৰ চিনাক্তকৰণত সহায় কৰে আৰু আন পৰীক্ষাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে ৷

এই পৰীক্ষাবোৰো চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত সহায়ক হয়নে ?

টিউমাৰ মাৰ্কাৰে কেৱল ৰোগ চিনাক্তকৰণত সহায় কৰাই নহয়, চিকিৎসাৰ প্ৰভাৱ পৰীক্ষা কৰা, পুনৰ ৰোগ হ’লে ৰোগ ধৰা পেলোৱা আৰু সঠিক চিকিৎসা নিৰ্ণয় কৰাত সহায় কৰে ৷

যদি চিকিৎসাৰ পিছত পৰীক্ষাত টিউমাৰ মাৰ্কাৰ কমি আহিছে তেন্তে ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল চিকিৎসা ফলপ্ৰসূ ৷ যদি চিকিৎসাৰ কিছু সময়ৰ পিছত পুনৰ বৃদ্ধি হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে, তেন্তে বুজিব পাৰি যে কেন্সাৰ ঘূৰি আহিছে ৷

টিউমাৰ মাৰ্কাৰ বৃদ্ধিৰ অৰ্থ কেন্সাৰ নেকি ?

ডাঃ দীনেশ সিঙে কয় যে, এইটো প্ৰয়োজনীয় নহয় ৷ কেতিয়াবা এনেকুৱাও হয় যে যিকোনো সংক্ৰমণ, প্ৰদাহ বা যিকোনো অকেন্সাৰ অৱস্থাৰ বাবে টিউমাৰ মাৰ্কাৰৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পাইছে ৷ গতিকে কেৱল এই পৰীক্ষাৰ ভিত্তিত কেন্সাৰ ধৰা নপৰে ৷ যদি চিকিৎসকে কেন্সাৰ সন্দেহ কৰে তেন্তে চিকিৎসকে আন এটা পৰীক্ষা কৰি নিশ্চিত কৰিবলৈও কয় ৷

এই পৰীক্ষা কোনে আৰু কেতিয়া কৰিব লাগে ?

টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষা সকলোৰে বাবে নিয়মীয়া পৰীক্ষাৰ অংশ নহয় ৷ বিশেষকৈ কিছুমান মানুহৰ বাবে কৰা হয়, গ্ৰাফিক্সত চাওক-

এই পৰীক্ষা কোনে আৰু কেতিয়া কৰিব লাগে ? (ETV Bharat Assam)

টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষাৰ সৈতে জড়িত সাধাৰণ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ

প্ৰশ্ন : টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষা ১০০% নিৰ্ভৰযোগ্য নেকি ?

উত্তৰঃ ডাঃ দীনেশ সিঙে কৈছে যে, এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন ৷ আচলতে টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষাত কেন্সাৰ নিশ্চিত নহয় ৷ শৰীৰত কিবা ভুল হ’ব পাৰে বুলিহে ইংগিত দিয়ে ৷ বহু সময়ত ইয়াৰ পৰীক্ষাৰ ফলাফল পজিটিভ আহে, কিন্তু ব্যক্তিজনৰ কৰ্কট ৰোগ নহয় ৷ একে সময়তে কেতিয়াবা কেন্সাৰ থকাৰ পিছতো পৰীক্ষাটো স্বাভাৱিক হৈ পৰে ৷ সেইবাবেই চিকিৎসকে এই পৰীক্ষাসমূহক সহায়ক নিদান সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে ৷ শুদ্ধ নিদানৰ বাবে ক্লিনিকেল টেষ্ট, বায়’প্সি আৰু ইমেজিঙৰ দৰে পৰীক্ষা সদায় প্ৰয়োজনীয় ৷

প্ৰশ্ন : কেন্সাৰ পৰীক্ষাৰ বাবে টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিনে ?

উত্তৰঃ সাধাৰণতে কেন্সাৰ পৰীক্ষাৰ বাবে টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষা ব্যৱহাৰ কৰা নহয় ৷ এই পৰীক্ষাসমূহ নিয়মীয়া স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ অংশ নহয় ৷

কিন্তু কিছুমান উচ্চ বিপদজনক গোট যেনে পাৰিবাৰিকভাৱে কৰ্কট ৰোগৰ ইতিহাস থকা বা বি আৰ চি এ মিউটেচন থকা গোটৰ বাবে চিকিৎসকে CA-125, PSAৰ দৰে মাৰ্কাৰৰ পৰীক্ষা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিব পাৰে ৷ এই পৰীক্ষা চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ মতেহে কৰিব লাগে ৷

প্ৰশ্ন : টিউমাৰ মাৰ্কাৰ পৰীক্ষাৰ খৰচ কিমান আৰু ক’ত উপলব্ধ ?

উত্তৰঃ ভাৰতৰ প্ৰায়বোৰ ডাঙৰ চহৰ আৰু চিকিৎসা কেন্দ্ৰত এই পৰীক্ষাসমূহ বৰ্তমান উপলব্ধ ৷ এটা পৰীক্ষাৰ খৰচ সাধাৰণতে ৮০০ টকাৰ পৰা ৩৫০০ টকাৰ ভিতৰত হয় ৷টেষ্টৰ প্ৰকাৰ আৰু লেবৰ ওপৰত মূল্য নিৰ্ভৰ কৰে ৷ চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় বা চিকিৎসালয়ত এই পৰীক্ষাসমূহ কম খৰচত বা আনকি বিনামূলীয়াকৈও কৰিব পাৰি ৷

প্ৰশ্ন : একেটা কেন্সাৰৰ বাবে এটাতকৈ অধিক টিউমাৰ মাৰ্কাৰ আছেনে ?

উত্তৰঃ হয়, আছে ৷ স্তন কেন্সাৰৰ বাবে CA 15-3 আৰু CA 27-29 দুয়োটা পৰীক্ষা ব্যৱহাৰ কৰা হয় ৷ একেদৰে কলন কেন্সাৰত চি ই এ আৰু কেতিয়াবা চি এ ১৯-৯ৰো পৰীক্ষা কৰা হয় ৷ এটাতকৈ অধিক টিউমাৰ মাৰ্কাৰ থাকিলে চিকিৎসকে কেন্সাৰৰ পৰ্যায়, ইয়াৰ বিস্তাৰ, চিকিৎসাৰ প্ৰভাৱ আৰু পুনৰাবৃত্তিৰ বিষয়ে ভালদৰে বুজিব পাৰে ৷

লগতে পঢ়ক