খুব উশাহ ফুলে নেকি বা উশাহ-নিশাহ লওতে কষ্ট হয় নেকি ? তেন্তে হ’ব পাৰে এই ৰোগৰ লক্ষণ

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ (Pulmonary fibrosis) হ’ল হাওঁফাওঁৰ ভিতৰত ক্ৰমান্বয়ে ঘা আৰু দাগ সৃষ্টি হোৱা ৰোগ ৷ ইয়াৰ ফলত হাওঁফাওঁবোৰ জঠৰ হৈ পৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰসাৰ আৰু সংকোচন হোৱাটো কঠিন হৈ পৰে ৷ যাৰ ফলত উশাহ-নিশাহ লোৱাত অসুবিধা হয় ৷ যিসকল লোকৰ পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ ৰোগত আক্ৰান্ত লোকে কম পৰিশ্ৰম কৰিলেও উশাহ বন্ধ হোৱা অনুভৱ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে ৷ ইয়াৰ বাবে শৰীৰে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ অক্সিজেন নাপায় আৰু লাহে লাহে এই অৱস্থা গুৰুতৰ হ’ব পাৰে ৷

ইয়াৰ ফলত হোৱা অৱস্থাৰ ফলত শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত বিকলতা আৰু আনকি মৃত্যুও হ’ব পাৰে ৷ ‘ছায়েন্স ডাইৰেক্ট’ত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়ন অনুসৰি সমগ্ৰ বিশ্বৰ ৩ৰ পৰা ৫ লাখ লোক পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছত আক্ৰান্ত ৷

আজি এই প্ৰতিবেদনৰ জৰিয়তে আমি পালমোনাৰী ফাইব্ৰ'ছিছৰ বিষয়ে লগতে, আমি জানিম-

• ইডিয়পেথিক পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ কি ?
• পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছৰ লক্ষণসমূহ কি কি ?
• জীৱনশৈলীৰ কি কি পৰিৱৰ্তনে জীৱনটো সহজ কৰি তুলিব পাৰে ?

ইডিয়পেথিক ফাইব্ৰ’ছিছ কি ?

হাওঁফাওঁৰ ঘাঁৰ কাৰণ জানিব নোৱাৰিলে ইয়াক ইডিয়পেথিক পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ বুলি কোৱা হয় ৷ পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছৰ বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতে ইডিয়পেথিক ৷ ইয়াৰ সঠিক চিকিৎসা নাই যদিও ইয়াক প্ৰতিৰোধ বা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি ৷

খুব উশাহ ফুলে নেকি বা উশাহ-নিশাহ লওতে কষ্ট হয় নেকি ? তেন্তে হ’ব পাৰে এই ৰোগৰ লক্ষণ (NIH)

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছৰ লক্ষণসমূহ কি কি ?

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ হৈছে এক দীৰ্ঘদিনীয়া ৰোগ ৷ অৰ্থাৎ এই ৰোগ লাহে লাহে বিকশিত হয় আৰু ইয়াৰ লক্ষণসমূহো লাহে লাহে বিকশিত হয় ৷ ইয়াৰ বাবে পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ আগতীয়াকৈ ধৰা পেলোৱাটো অলপ কঠিন হৈ পৰে ৷ ইয়াৰ পিছতো যদি মনোযোগ দিয়া হয় তেন্তে আমাৰ শৰীৰে উশাহ-নিশাহ লোৱাত কষ্ট, অস্থিৰতা আৰু দুৰ্বলতা আদি সংকেত দি আছে ৷

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছৰ লক্ষণ

• খোজ কঢ়া বা অলপ কাম কৰাৰ পিছত সোনকালে উশাহ ফুলা ৷
• চুটি চুটি উশাহ লোৱা লৰালৰিকৈ উশাহ লোৱা ৷
• আপোনাৰ স্থায়ী শুকান কাহ হয়, যিটো ভাল লক্ষণ নহয় ৷
• আপুনি সদায় ভাগৰুৱা অনুভৱ কৰে ৷
• কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈয়ে আপুনি ওজন কমাবলৈ আৰম্ভ কৰে ৷
• আঙুলিৰ মূৰবোৰ ফুলিবলৈ আৰম্ভ কৰে ৷
• আপোনাৰ ওঁঠ, চকু বা নখৰ চাৰিওফালে থকা ছালখন নীলা দেখাবলৈ আৰম্ভ কৰে ৷

উৎস: জয়পুৰৰ নাৰায়ণ চিকিৎসালয়ৰ পালমোন’লজীৰ পৰামৰ্শদাতা ডাঃ শুভম শৰ্মা

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছৰ ক্ষেত্ৰত কি কি জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তন প্ৰয়োজনীয় ?

জীৱনশৈলীৰ অলপ পৰিৱৰ্তন কৰিলে অসুবিধাবোৰ কমাব পাৰি ৷ লঘু খোজ কঢ়া, উশাহ-নিশাহৰ ব্যায়াম, পুষ্টিৰ যত্ন লোৱা, সঘনাই সংক্ৰমণৰ পৰা আঁতৰি থকা আৰু প্ৰয়োজন হ’লে অক্সিজেন থেৰাপীয়ে দৈনন্দিন জীৱন উন্নত কৰিব পাৰে ৷ সময়মতে চিকিৎসা আৰম্ভ কৰিলে ৰোগীৰ দুখ-কষ্ট বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাব পাৰে ৷

যদি আপোনাৰ পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ হৈছে তেন্তে মনত ৰাখিব এইবোৰ কথা

• নিজৰ উশাহ-নিশাহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ক ৷ শান্ত, লঘু, গভীৰ উশাহ লওক ৷
• ব্যায়াম নিষিদ্ধ নহয়, মাত্ৰ গধুৰ ব্যায়াম নকৰিব ৷
• শক্তি অতি মূল্যৱান, বুদ্ধিমানৰূপে খৰচ কৰক ৷
• শক্তিৰ বাবে খাওক, কিন্তু গধুৰ, চহকী খাদ্য পৰিহাৰ কৰক ৷
• যিকোনো ধৰণৰ সংক্ৰমণক গুৰুত্বসহকাৰে লওক ৷
• নিজৰ মানসিক স্বাস্থ্যক একেবাৰেই আওকাণ নকৰিব ৷
• অক্সিজেনৰ সমৰ্থন মানে পৰাজয় নহয়, ই সহায় ৷

১/ দীঘলীয়া উশাহ লওক

দ্ৰুত আৰু অগভীৰ উশাহ ল’লে শ্বাসৰুদ্ধ হোৱাৰ অনুভৱ হ’ব পাৰে ৷ এনে পৰিস্থিতিত কিছুমান সহজ কৌশল, যেনে ওঁঠখন চেপি লাহে লাহে উশাহ লোৱা বা পেটৰ পৰা উশাহ লোৱা আদিয়ে সহায়ক হ’ব পাৰে ৷ এইবোৰ যাদু নহয়, কিন্তু যেতিয়া উশাহ-নিশাহ লোৱাটো কঠিন হৈ পৰে, তেতিয়া এই পদ্ধতিয়ে নিশ্চিতভাৱে কিছু সকাহ দিয়ে ৷ ফিজিঅ’থেৰাপিষ্টে আপোনাক এই কৌশল শিকাব পাৰে ৷

২/ সাৱধানে ব্যায়াম কৰি থাকিব

বহু ৰোগীয়ে ভয় কৰে যে ইফালে সিফালে চলাচল কৰিলে অৱস্থাটো আৰু বেয়া হ’ব পাৰে, কিন্তু অত্যধিক বহি থাকিলে শৰীৰটো আৰু দুৰ্বল হৈ পৰিব পাৰে ৷ খোজ কঢ়া বা ষ্ট্ৰেচিং কৰাৰ দৰে লঘু ব্যায়ামে ক্ৰমান্বয়ে ষ্টেমিনা আৰু মেজাজ দুয়োটা উন্নত কৰিব পাৰে ৷ ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে নিজৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা, বৰঞ্চ নিজৰ সীমাৰ ভিতৰত সক্ৰিয় হৈ থকা ৷

খুব উশাহ ফুলে নেকি বা উশাহ-নিশাহ লওতে কষ্ট হয় নেকি ? তেন্তে হ’ব পাৰে এই ৰোগৰ লক্ষণ (NIH)

৩/ শক্তি বুদ্ধিমানৰূপে ব্যয় কৰক

ভাগৰে আপোনাক অহৰহ আমনি কৰিব পাৰে, গতিকে আপুনি আপোনাৰ দিনটোৰ পৰিকল্পনা বুদ্ধিমানৰূপে কৰা উচিত ৷ যেনেকৈ সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম একেলগে সম্পূৰ্ণ কৰক, ৰন্ধা-বঢ়া বা গা ধোৱাৰ সময়ত মল ব্যৱহাৰ কৰক, দৈনন্দিন কামবোৰ হাতৰ ওচৰত ৰাখক ৷ গধুৰ আৰু অপ্ৰয়োজনীয় কামৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰক ৷ এনে কৰাৰ অৰ্থ এই ৰোগৰ পৰা হাৰ মানি লোৱা নহয়, বৰঞ্চ বুদ্ধিমানৰূপে পৰিচালনা কৰা ৷

৪/ অতি গধুৰ খাদ্য খোৱাৰ পৰা বিৰত থাকক

গধুৰ খাদ্যই ডায়েফ্ৰামত চাপ দিয়ে, যাৰ ফলত উশাহ-নিশাহত সমস্যা হ’ব পাৰে ৷ তাৰ পৰিৱৰ্তে সঘনাই সামান্য পৰিমাণৰ পুষ্টিকৰ খাদ্য খাব লাগে ৷ প্ৰটিন আৰু স্বাস্থ্যকৰ চৰ্বিযুক্ত খাদ্যই শক্তি বজাই ৰখাত সহায় কৰে ৷ যদি গিলিবলৈ অসুবিধা হয় তেন্তে কোমল খাদ্য খোৱাই ভাল ৷ ইয়াত জিৰণি আৰু পুষ্টি গুৰুত্বপূৰ্ণ নহয়, কিন্তু নিখুঁত খাদ্য ৷

৫/ সংক্ৰমণৰ পৰা প্ৰতিৰোধ কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ

যেতিয়া হাওঁফাওঁ ইতিমধ্যে দুৰ্বল হৈ পৰে তেতিয়া সামান্য সংক্ৰমণেও ডাঙৰ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে ৷ ফ্লু আৰু নিউমোনিয়াৰ প্ৰতিষেধক গ্ৰহণ কৰক ৷ হাত ধোৱা, ধূলি বা ধোঁৱাৰ পৰা আঁতৰি থকা আৰু ভিৰ কৰা ঠাইৰ পৰা আঁতৰি থকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ৷ মাস্ক এখন লগত ৰাখক, বিশেষকৈ ৰাজহুৱা স্থানত পিন্ধক ৷

৬/ মানসিক স্বাস্থ্যক আওকাণ নকৰিব

এই ৰোগে কেৱল শৰীৰকে নহয় মনৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলায় ৷ এনে পৰিস্থিতিত কিছুমান মানুহে গভীৰ উশাহ-নিশাহৰ কৌশল, পৰামৰ্শ বা মাইণ্ডফুলনেছৰ জৰিয়তে সকাহ পায় ৷ কাৰোবাক নিজৰ সমস্যাটো কোৱাটো কোনো দুৰ্বলতা নহয়, ভিতৰৰ পৰা শক্তিশালী হোৱাৰ আন এটা উপায় ৷

৭/ অক্সিজেনৰ সমৰ্থন পৰাজয় নহয়, ই সমৰ্থন

কিছুমান মানুহে অক্সিজেন থেৰাপীলৈ ভয় কৰে, তেওঁলোকে ভাবে যে এইটোৱেই শেষ পৰ্যায় ৷ কিন্তু বহুতৰে বাবে ই সকাহ দিয়ে, টোপনি ভাল হয় আৰু লগতে চলাচলতো সহায় কৰে ৷ আজিৰ অক্সিজেনৰ যন্ত্ৰবোৰ আগৰ তুলনাত সৰু, লঘু আৰু সহজ ৷ সেইবোৰে আপোনাৰ স্বাধীনতা বা জীৱন কাঢ়ি নিদিয়ে, কিন্তু উশাহ-নিশাহ সহজ কৰি তোলে ৷

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ হ’লে খাদ্যত কি কি পৰিহাৰ কৰিব লাগে ?

যদি কোনো ব্যক্তিৰ পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ হয় তেন্তে তেওঁ খাদ্যত নিমখ আৰু চেনি অতি কমকৈ খাব লাগে ৷ চেচুৰেটেড আৰু ট্ৰেন্স ফেটও পৰিহাৰ কৰিব লাগে ৷ মুঠতে ভজা আৰু প্ৰচেছড খাদ্য খাব নালাগে ৷ একেবাৰে ধূমপান নকৰিব ৷ লগতে ধূলি আৰু ধোঁৱাৰ পৰা আঁতৰি থাকিব ৷ ইয়াৰ ফলত উশাহ-নিশাহ লোৱাত অসুবিধা হ’ব পাৰে আৰু সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে ৷

পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ কিমান দিন জীয়াই থাকে ?

আমেৰিকান হাৰ্ট এছ’চিয়েচনৰ তথ্য অনুসৰি আই পি এফ সাধাৰণতে ৫০ৰ পৰা ৭০ বছৰ বয়সৰ ভিতৰৰ লোকক আক্ৰান্ত কৰে ৷এই বয়সলৈকে মানুহৰ শৰীৰ কোনো ৰোগৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ বৰ বেছি সক্ষম নহয় ৷ গতিকে আই পি এফ ৰোগ ধৰা পৰাৰ পিছত মানুহ মাত্ৰ ৩-৫ বছৰহে জীয়াই থাকে ৷

কিন্তু কোনোবাই পালমোনাৰী ফাইব্ৰ’ছিছ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ কিমান দিন জীয়াই থাকিব সেয়াও এইবোৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে:

• মানুহজনৰ বয়স কিমান ৷
• ব্যক্তিজনৰ সামগ্ৰিক স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা কি ৷
• কিমান খৰকৈ বেমাৰটো আগবাঢ়িছে ৷
• লক্ষণবোৰ কিমান গুৰুতৰ ৷

লগতে পঢ়ক