মহিলা দিৱস 2025 : ৰীমা কাগটিৰ সাক্ষাৎকাৰ, 'মোক কোৱা হৈছিল যে মহিলা পৰিচালকসকল অভিশপ্ত'
সফলতাৰ নিজৰ সংজ্ঞা থকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, আপুনি নিজকে আনৰ চকুৰে চাব নোৱাৰে : ৰীমা কাগটি, লেখিকা পৰিচালক ৷

By ETV Bharat Entertainment Team
Published : March 8, 2025 at 2:27 PM IST
হায়দৰাবাদ : আন্তৰ্জাতিক মহিলা দিৱস 2025 ত আমি পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু প্ৰযোজক ৰীমা কাগটিৰ সৈতে কথা পাতিছো, যাক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত গুৰিধৰোতা হিচাপে বিবেচনা কৰা হয় যি ঐতিহাসিকভাৱে পুৰুষ প্ৰধান আছিল । কাগটিৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি হনিমুন ট্ৰেভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেডে (2006) ব্যৱসায়িক সফলতা লাভ কৰে । তাৰ পিছত, তেওঁ তালাশ (2012) আৰু ঐতিহাসিক ক্ৰীড়া নাটক গোল্ড (2018) লিখিছিল আৰু পৰিচালনা কৰিছিল, দুয়োটাই দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ দ্বাৰা একেধৰণে উচ্চ প্ৰশংসিত হৈছিল । পৰিচালনাৰ উপৰিও কাগটিয়ে জিন্দাগী না মিলেগী ডোবাৰা (2011), দিল ধড়কনে দো (2015), গলী বয় (2019), আৰু আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ’ৰ অতিশয় প্ৰশংসিত ভাৰতীয় ৰোমাণ্টিক নাটক ধাৰাবাহিক মেড ইন হেভেন আদি বিশাল ব্যৱসায়িক সফলতাৰ চিত্ৰনাট্যৰ সহ লেখক ৷
চলচ্চিত্ৰ আৰু ৱেব ষ্টুডিঅ' টাইগাৰ বেবীৰ সহ প্ৰতিষ্ঠাপক (জয়া আখটাৰৰ সৈতে, 2015), এক্সেল এণ্টাৰটেইনমেণ্টৰ সহযোগী কাগটিয়ে তেওঁৰ ভূমিকা প্ৰযোজকলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছে মেড ইন হেভেন (2019), ইটাৰ্নেললি কনফিউজড এণ্ড ইগাৰ ফৰ লাভ (2022), দহাড় (2023), দ্য আৰ্চিজ (2023), খো গয়ে হাম কাহান (2023)ৰ সৈতে । আৰু শেহতীয়াকৈ ছুপাৰবয়ছ অফ মালেগাঁও । 2023 চনত বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত বিশ্বব্যাপী ঢৌ গঢ়ি তোলাৰ পিছত দহাড় নামৰ থ্ৰিলাৰ ৱেব ছিৰিজে ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে ।

ছুপাৰবয়ছ অফ মালেগাঁও, তেওঁৰ আটাইতকৈ শেহতীয়া পৰিচালনা যিখন নাছিৰ শ্বেখ আৰু সৰু চহৰ মালেগাঁওৰ অন্যান্য অপেছাদাৰী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত । কাগটি এক্সেলৰ পৰৱৰ্তী জী লে জাৰাৰ সহ লেখিকা আৰু সহ প্ৰযোজক, তিনিগৰাকী মহিলা নায়কৰ বিষয়ে এখন পথ ভ্ৰমণ চলচ্চিত্ৰ য'ত প্ৰিয়ংকা চোপ্ৰা জোনাছ, আলিয়া ভাট আৰু কেটৰিণা কাইফে অভিনয় কৰিছে । ৰীমাই ফাৰহান আখটাৰ (দিল চাহতা হে, লক্ষ্য), আশুতোষ গোৱাৰিকাৰ (লগন), হানি ইৰাণী (অৰমান) আৰু মীৰা নায়াৰ (ভেনিটি ফেয়াৰ)কে ধৰি বহুতো আগশাৰীৰ পৰিচালকৰ সৈতে সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিছে ৷
ৰীমা কাগটিৰ মনত আছে ৯০ দশকৰ কোনোবা এটা সময়ত ছবি এখনৰ প্ৰডাকশ্যন মেনেজাৰে তেওঁক আগলৈ কেৰিয়াৰত কি কৰিব বিচাৰে বুলি সুধিছিল আৰু তেওঁৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি দিছিল, "মই পৰিচালনা কৰিব বিচাৰো ।" প্ৰডাকশ্যন মেনেজাৰে নিশ্চয় ভাবিছিল যে পিছত মই এটা কলা বিভাগ বা আন কিহবাত যোগদান কৰিবলৈ বিচাৰিব পাৰো... আৰু যেতিয়া মই তেওঁক কৈছিলো যে মই পৰিচালনা কৰিব বিচাৰো তেতিয়া তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, "মহিলা পৰিচালকসকল অভিশপ্ত, এইটো বহুত কঠিন হ'ব ।" আৰু 90 ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে ফাৰাহ খানে এখন ব্লকবাষ্টাৰ চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে আহি এই ধাৰণাটো উফৰাই পেলোৱালৈকে সেইটো এটা প্ৰকৃত চিন্তা আছিল," কাগটিয়ে কয় ।
কাগটিয়ে দৃঢ়ভাৱে বিশ্বাস কৰে যে চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত মহিলাৰ প্ৰভাৱ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে । "ফাৰাহৰ পিছত আমাৰ বহুতো মহিলা পৰিচালক আছে আৰু তেওঁলোক ইমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিচালক যিয়ে বৃহৎ বাণিজ্যিক হিট প্ৰদান কৰি ভাল কাম কৰি আছে । মোৰ নিজৰ কেৰিয়াৰৰ সময়ত, মই পৰিৱৰ্তনটো দেখিছো য’ত কোৱা নহয় যে অধিকৰ বাবে ঠাই নাই । ঠাই আছে । আনকি 10 বছৰ আগতেও বহুতো মহিলা প্ৰযোজক, পৰিচালক আছিল," ঐতিহাসিকভাৱে পুৰুষ প্ৰধান হৈ থকা ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত এগৰাকী অগ্ৰগামী হিচাপে বিবেচিত কাগটিয়ে কয় ।
কাগটিয়ে বিশ্বাস কৰে যে বিশ্বৰ বিভিন্ন খণ্ড আৰু উদ্যোগত মহিলাৰ অৱস্থা যথেষ্ট নিৰাশাজনক ৷ তেওঁ অনুভৱ কৰে যে চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগটো তুলনামূলকভাৱে উন্নত ঠাই কাৰণ ই মহিলাসকলক মুকলি আকাশৰ তলত আদৰণি জনায় । "মোৰ নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা মই অনুভৱ কৰো যে চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত আন বহু ক্ষেত্ৰ আৰু খণ্ডতকৈ লিংগ সমতা অধিক । যেতিয়া মই ফিল্ম ছেটৰ চাৰিওফালে চাওঁ, কেৱল অভিনেতাৰ বাহিৰেও মই বহুত মহিলা ক্ৰু দেখিবলৈ পাওঁ .. মই পৰিচালক, প্ৰযোজক, টেকনিচিয়ানক দেখিছো আৰু মই অনুভৱ কৰো যে কোনোবা এটা স্তৰত ছবি উদ্যোগটোৱেই হৈছে মহিলাক আদৰণি জনোৱা ঠাই । বছৰ বছৰ ধৰি এনেকুৱা হৈ আহিছে । কৰ্পৰেট বা বেংকিং খণ্ড, বিত্তীয় খণ্ডৰ সৈতে তুলনা কৰিলে ছবি উদ্যোগত কৰ্মশক্তিত বহু মহিলা থাকে ’ লেখক-পৰিচালকগৰাকীয়ে কয় ।
2024 বৰ্ষক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ মহিলাসকলৰ বাবে ভিণ্টেজ বা গ্ৰাউণ্ডব্ৰেকিং বৰ্ষ বুলি কোৱা হৈছে য'ত কণ্ঠস্বৰৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু ভাৰত আৰু বিদেশত মহিলাৰ অধিক প্ৰতিনিধিত্ব আছে । এইটো এটা নতুন প্ৰৱণতা নেকি ? যাৰ প্ৰত্যুত্তৰত কাগটিয়ে কয়, "আপুনি ইয়াক এটা প্ৰৱণতা বুলি ক'ব নোৱাৰে, এইবোৰ প্ৰৱণতা নহয়, পৰিস্থিতি বিকশিত হৈ আছে আৰু লাহে লাহে আপুনি যি দেখিছে সেয়া হৈছে অধিক সংখ্যক মহিলাই তেওঁলোকৰ কাহিনী লিখি আছে, সেইবোৰক চলচ্চিত্ৰলৈ পৰিৱৰ্তন কৰিছে আৰু আহিবলগীয়া সময়ত আমি ইয়াৰ অধিক দেখিম ।"
অৱশ্যে, যেতিয়া চিনেমা বা মাধ্যমত মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্বৰ কথা আহে, কাগটিয়ে অনুভৱ কৰে যে ই পৰ্যাপ্ত নহয় আৰু সেই ক্ষেত্ৰ আৰু স্থানত আৰু বহুতো কৰিব পাৰি । "অধিক সংখ্যক মহিলা পৰিচালক আৰু লগতে পুৰুষ লেখক আৰু পৰিচালক যিসকল মহিলাৰ সমস্যাৰ প্ৰতি সংবেদনশীল, উদ্যোগটোলৈ আহিছে আৰু তাৰ পিছত আমি অধিক বৃত্তাকাৰ দৃষ্টিভংগী বা অধিক বাস্তৱ আৰু স্বাস্থ্যকৰ দৃষ্টিভংগী লাভ কৰোঁ," কাগটিয়ে কয়, যাৰ চলচ্চিত্ৰবোৰ তেওঁৰ নিৰ্ভীক কাহিনী আৰু সাহসী দৃষ্টিভংগীৰ এক প্ৰমাণ । হনিমুন ট্ৰেভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ পৰা তালাশ: দ্য এন্সাৰ লাইজ উইদিন, দহাড়লৈ কাগটিৰ চলচ্চিত্ৰবোৰে সামাজিক নিয়মবোৰক প্ৰত্যাহ্বান জনাই আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰে, দৰ্শকসকলক মানৱ সমাজৰ মানসিকতাৰ অন্ধকাৰ কোণবোৰৰ এক আভাস প্ৰদান কৰে ।
যেতিয়া প্ৰত্যাহ্বান আৰু কেৰিয়াৰৰ যিকোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধাৰ কথা আহে, যি লিংগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত নহয়, তেওঁ কয়, "মোৰ সংগ্ৰাম সদায়ে আছিল কাৰণ মোৰ মনৰ চিন্তা বহুত বেছি । কিন্তু মই মোৰ কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিৰ পৰা এতিয়ালৈকে তেনেকুৱা হৈয়ে আছো... মোৰ কোনো চিনেমা সাধাৰণ মছলা চিনেমা নহয় । গতিকে, প্ৰত্যাহ্বানটো হ'ল মই এক নিৰ্দিষ্ট ধৰণৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব বিচাৰো, কিছুমান ধাৰণাই মোৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰে, বা মই কিবা এটাৰ প্ৰেমত পৰো আৰু মই সেই বিষয়ে এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব বিচাৰো কিন্তু সেইটো আজিৰ পৰিৱেশত দেখা যাব নোৱাৰে । মোৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈছে সেইটো আৰু লিংগ নহয় ।"
"হয়, কিছুমান বিশেষ কথাৰ ক্ষেত্ৰত মোৰ বাধা কম হৈছে, আনহাতে কিছুমান বিশেষ কথা আছে যিবোৰ সদায় প্ৰত্যাহ্বান হৈ থাকিব । চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ- যদিও মই ইয়াক এটা কলা বুলি বিশ্বাস কৰো, তথাপিও ই অতি ব্যয়বহুল, গতিকে আপুনি শিল্প আৰু বাণিজ্যৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিবলৈ অহৰহ চেষ্টা কৰিব লাগে । সেইবোৰ প্ৰত্যাহ্বান, সেয়া যিকোনো চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ বাবে এক বাস্তৱ । যিবোৰ বিষয়ৰ ক্ষেত্ৰত মোৰ হৃদয়ে যি বিচাৰে সেইবোৰ ল’ব পাৰিছো কিন্তু একে সময়তে আপুনি ইয়াক ব্যৱসায়িকভাৱে সম্ভৱপৰ কৰি তুলিব লাগিব । আপোনাৰ বিত্তীয় বিষয়া, আপোনাৰ অংশীদাৰসকলে আপোনাৰ ওপৰত কোনো ধৰণৰ ধন হেৰুৱাব বিচৰাটো আপুনি নিবিচাৰে ৷ ব্যৱসায়ৰ বাবে কামবোৰ ভাল নহ’লে কোনেও সেইটো নিবিচাৰে । সেইবোৰ বিবেচনা কিন্তু আপুনি শিকিব লাগিব...আপুনি আপোনাৰ পেৰামিটাৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব আৰু তথাপিও আপুনি কৰিব বিচৰা কামটো কৰিব লাগিব," কাগটিয়ে লগতে কয় ।

তেওঁৰ জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ আন মহিলাসকলৰ দ্বাৰা বিশেষভাৱে শক্তিশালী আৰু অনুপ্ৰাণিত বুলি অনুভৱ কৰাৰ এক মুহূৰ্ত শ্বেয়াৰ কৰি কাগটিয়ে জয়া আখটাৰ আৰু মীৰা নায়াৰৰ নাম লয় । "মোৰ গোটেই কেৰিয়াৰ... জয়াৰ সৈতে সম্পৰ্ক... এইটো অনুপ্ৰাণিত হোৱাৰ এটা দীঘলীয়া মুহূৰ্ত আৰু আন এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে মোৰ সহযোগিতাৰ বাবে ই শক্তিশালী হৈ আছে । আমি সদায় সন্মত নহয়, আমাৰ তৰ্ক হয় কিন্তু ই এই সত্যটো নুই নকৰে যে মই জয়াৰ দ্বাৰা অত্যন্ত শক্তিশালী অনুভৱ কৰো । মোক অনুপ্ৰাণিত কৰা আন এগৰাকী মহিলা মোৰ বাবে মীৰা নায়াৰ হ'ব লাগিব । ইয়াৰ কাৰণ হৈছে মই তেওঁৰ ছালাম বোম্বে দেখিছিলো, মই আজি এগৰাকী পৰিচালক । আৰু বহুতো মহিলা আছে যিয়ে মোক অনুপ্ৰাণিত কৰে, মই বহুতো মহিলাৰ সৈতে কাম কৰো । তেওঁলোক সকলোৱে এক স্তৰত মোৰ কাম, জীৱন আৰু কেৰিয়াৰত কোনোবা নহয় কোনোবা প্ৰকাৰে অৰিহণা যোগাইছে ।
আৰু তেওঁৰ পদাংক অনুসৰণ কৰিবলৈ আকাংক্ষিত কনিষ্ঠ মহিলাসকলক তেওঁ কি পৰামৰ্শ দিব ? "মই ক’ম যে এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হোৱাটো কঠিন কিন্তু যদি আপোনাৰ সঁচাকৈয়ে আবেগ আৰু বস্তুবোৰৰ জ্ঞান আছে, যদি আপুনি সঁচাকৈয়ে ছবি ভাল পাই, তেন্তে আপুনি সেইটো কৰিব লাগিব । আপুনি কেৱল সহজ কামবোৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই, কঠিন কামবোৰো কৰিব পাৰে । সেইটো হ’ল যদি আপুনি নিজকে বিশ্বাস কৰে’- তেওঁ কয় ।
লগতে পঢ়ক : ছবি-কবিতাৰ মাজতে জীৱনৰ ছন্দ বিচাৰিব জনা শিল্পীগৰাকী

