জি এছ টি ২.০ ? হাৰ পুনৰীক্ষণৰ কথা বিবেচনা পৰিষদৰ; উচ্চমানৰ বস্তুৰ ওপৰত ৪০ শতাংশ কৰ আৰোপৰ সম্ভাৱনা
আজিৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জিএছটি পৰিষদৰ বৈঠকত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সৰলীকৃত হাৰৰ ওপৰত জোৰ দিছে, আনহাতে ৰাজ্যসমূহে ইয়াৰ ফলত ৰাজহৰ ক্ষতি হ’ব বুলি আশংকা কৰিছে ।

Published : September 3, 2025 at 11:52 PM IST
নতুন দিল্লী : কেন্দ্ৰীয় বিত্তমন্ত্ৰী নিৰ্মলা সীতাৰমণৰ অধ্যক্ষতাত পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ জি এছ টিৰ অধীনত ব্যাপক সংস্কাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি এক ব্যাপক কাৰ্যসূচীৰে পণ্য আৰু সেৱা কৰ পৰিষদৰ ৫৬ সংখ্যক বৈঠকখন আজিৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে । ৰাজ্যসমূহৰ বিত্তমন্ত্ৰীসকলেও অংশগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া এই বৈঠকত দুদিনীয়াকৈ চলিব আৰু জি এছ টিৰ কাঠামোৰ গাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হ’ব যিয়ে গ্ৰাহক, ব্যৱসায়ী আৰু ৰাজ্যৰ ৰাজহত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে ।
সৰলীকৃত কৰ গাঁথনি
পৰিষদৰ কাৰ্যসূচীৰ এটা মূল বিষয় হৈছে জি এছ টিৰ হাৰৰ যুক্তিসংগতকৰণ, বৰ্তমান ৫, ১২, ১৮ আৰু ২৮ শতাংশৰ চাৰিটা স্তৰৰ হাৰৰ গাঁথনি ৫ আৰু ১৮ শতাংশৰ মাত্ৰ দুটা স্লেবলৈ হ্ৰাস কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে । বৰ্তমান ১২ আৰু ২৮ শতাংশ শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত বস্তুসমূহ প্ৰস্তাৱিত নতুন গাঁথনিত পুনৰ আবণ্টন হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে । ধঁপাতজাতীয় সামগ্ৰী, বিলাসী সামগ্ৰী আৰু অনলাইন গেমিং সেৱাৰ দৰে উচ্চ মূল্যৰ সামগ্ৰীয়ে ৪০ শতাংশ পৰ্যন্ত নতুন বিশেষ কৰ হাৰ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে ।
এই সংস্কাৰৰ লক্ষ্য হৈছে পৰোক্ষ কৰ ব্যৱস্থাক অধিক স্বচ্ছ আৰু কাৰ্যক্ষম কৰি তোলা, বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী আৰু ষ্টাৰ্টআপসমূহক উপকৃত কৰা । বিষয়াসকলৰ মতে, প্ৰস্তাৱিত পৰিৱৰ্তনে অনুসৰণৰ বোজা হ্ৰাস কৰিব, পঞ্জীয়ন প্ৰক্ৰিয়া সুশৃংখলিত কৰিব আৰু বিশেষকৈ ওলোটা শুল্কৰ গাঁথনিৰ সৈতে যুঁজি থকা ৰপ্তানিকাৰক আৰু উদ্যোগসমূহৰ বাবে ধন ঘূৰাই দিয়াৰ ব্যৱস্থা ক্ষিপ্ৰ হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে ।
ৰাজহৰ চিন্তা
কেন্দ্ৰই হাৰ সৰল কৰাৰ বাবে ঠেলি দিয়াৰ সময়তে বিৰোধী শাসিত কেইবাখনো ৰাজ্যই সম্ভাৱ্য ৰাজহ লোকচানক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে । পৰিষদৰ বৈঠকৰ পূৰ্বে কৰ্ণাটক, কেৰালা, পঞ্জাৱ, তামিলনাডু, তেলেংগানা, পশ্চিমবংগকে ধৰি আঠখন ৰাজ্যৰ বিত্তমন্ত্ৰীসকলে আভ্যন্তৰীণ আলোচনাত মিলিত হয় আৰু যিকোনো আৰ্থিক লোকচানৰ ক্ষতিপূৰণৰ বাবে কেন্দ্ৰৰ পৰা আশ্বাস বিচাৰে ।
ঝাৰখণ্ডৰ বিত্তমন্ত্ৰী ৰাধাকৃষ্ণ কিশোৰে কয় যে সংশোধিত হাৰৰ গাঁথনি কাৰ্যকৰী হ’লে ৰাজ্যখনে ২০০০ কোটি টকা পৰ্যন্ত লোকচান হ’ব পাৰে । তেওঁ কয়, "আমি সংস্কাৰৰ বিৰোধী নহয়, কিন্তু ৰাজহ নিৰপেক্ষতা প্ৰয়োজনীয় । কেন্দ্ৰই ৰাজ্যসমূহক হোৱা লোকচানৰ ক্ষতিপূৰণ দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিব লাগে ।" ইয়াৰ বিপৰীতে অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ বিত্তমন্ত্ৰী পায়ভুলা কেশৱে এই প্ৰস্তাৱসমূহৰ প্ৰতি তেওঁৰ চৰকাৰৰ সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰে । এন ডি এৰ মিত্ৰ তেলুগু দেশম পাৰ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি তেওঁ কয় যে এয়া জাতীয় স্বাৰ্থৰ লগত খাপ খোৱা জনকেন্দ্ৰিক সংস্কাৰ । আমি ইয়াক সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন জনাইছো ।
প্ৰভাৱ আৰু লাভ
কেন্দ্ৰৰ মতে, প্ৰস্তাৱিত হাৰ সালসলনিয়ে বস্ত্ৰশিল্প, সাৰ, নবীকৰণযোগ্য শক্তি, অটোমোবাইল, হস্তশিল্প, কৃষি, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু বীমা আদি খণ্ডক বিশেষভাৱে লাভৱান কৰিব । উদাহৰণস্বৰূপে, মাখন, ফলৰ ৰস আৰু শুকান ফলকে ধৰি বৰ্তমান ১২ শতাংশ কৰ আৰোপ কৰা ৯৫ শতাংশতকৈ অধিক বস্তু ৫ শতাংশৰ তলৰ ফলকলৈ যোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে ।
এয়াৰ কণ্ডিচনাৰ, ফ্ৰীজ, টেলিভিছন আৰু ৱাশ্বিং মেচিনৰ দৰে সামগ্ৰীৰ ওপৰত বৰ্তমান ২৮ শতাংশ জি এছ টি কৰ আৰোপ কৰা হৈছে আৰু উৎসৱৰ বতৰৰ পূৰ্বে ১৮ শতাংশ স্লেবলৈ স্থানান্তৰিত হ’ব পাৰে, যাৰ ফলত ইয়াক আৰু অধিক সুলভ কৰি তোলা হৈছে । একেদৰে চৰকাৰে খৰচ বৃদ্ধি আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ চাপ লাঘৱ কৰিব বিচৰাৰ বাবে ২৮ শতাংশ স্লেবত হ্ৰাস পোৱা বেছিভাগ সামগ্ৰীৰ জি এছ টিৰ হাৰ হ্ৰাস পাব পাৰে ।
নীতি পৰিৱৰ্তনে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ৰোডমেপক প্ৰতিফলিত কৰে
প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে স্বাধীনতা দিৱসৰ ঘোষণাৰ পিছতে এই বৈঠকে মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ ওপৰত কৰ বোজা হ্ৰাস কৰা আৰু ব্যৱসায় কৰাত সহজতা বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে জি এছ টি ব্যৱস্থাৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তনৰ ইংগিত দিয়ে । তেওঁ খাদ্য, ঔষধ, কৃষি যন্ত্ৰ আৰু শিক্ষামূলক সামগ্ৰীৰ দৰে অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীৰ বাবে সকাহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি এই সামগ্ৰীসমূহৰ বহুকেইটাত শূন্য বা ৫ শতাংশ কৰ আৰোপ কৰিব পৰা যাব বুলি পৰামৰ্শ দিয়ে ।
পৰিষদে বীমা সেৱাৰ জি এছ টিও পৰ্যালোচনা কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে, মন্ত্ৰী গোটটোৱে বৰ্তমান ১৮ শতাংশ কৰ আৰোপ কৰা জীৱন আৰু স্বাস্থ্য বীমাৰ প্ৰিমিয়াম ৫ শতাংশলৈ হ্ৰাস বা সম্পূৰ্ণৰূপে কৰমুক্ত কৰাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছে । এই কৰ্তন কেৱল ব্যক্তিগত আৰু পৰিয়ালৰ পৰিকল্পনাত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে; এই সকাহৰ পৰা গ্ৰুপ বীমা ৰেহাই দিয়া হ’ব পাৰে । এই সন্দৰ্ভত চলিত বৈঠকৰ সময়ত চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ব ।
উপভোগ আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ
অৰ্থনীতিবিদসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে এই সংস্কাৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে মন্থৰ অৰ্থনীতিৰ চাহিদাক উদ্বুদ্ধ কৰা । যদিহে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয় তেন্তে যুক্তিসংগত কৰ গাঁথনিয়ে বিশেষকৈ গ্ৰাম্য আৰু অৰ্ধনগৰীয়া বজাৰত ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে ।
কৰ বিশেষজ্ঞ তথা বিশিষ্ট চাৰ্টাৰ্ড একাউণ্টেণ্ট যোগেন্দ্ৰ কাপুৰৰ মতে, স্বাধীনতাৰ পিছত জি এছ টি হৈছে অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ সংস্কাৰ । কিন্তু ইতিহাসে আমাক এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষা দিয়ে যে উচ্চ কৰ ফাঁকি দিবলৈ উৎসাহিত কৰে । আমি এই কথা দেখিছিলো যেতিয়া ইন্দিৰা গান্ধীৰ শাসনকালত আয়কৰ ৯৭ শতাংশত উপনীত হৈছিল; ইয়াৰ ফলত কৰ ফাঁকিৰ সৃষ্টি হয় ।
আনহাতে, কম কৰে কেৱল ব্যৱসায়ীসকলৰ মাজতে নহয়, গ্ৰাহকৰ মাজতো স্বেচ্ছামূলক অনুসৰণক উৎসাহিত কৰে । জি এছ টিয়ে ইতিমধ্যে ভাৰতৰ অৰ্থনীতি অনানুষ্ঠানিকৰ পৰা আনুষ্ঠানিকলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে আৰু সংগ্ৰহ ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পাইছে । কৰ-জিডিপি অনুপাতো চৰকাৰৰ লক্ষ্যৰ ভিতৰত আছে । আগলৈ গৈ জি এছ টি ৫ আৰু ১৮ শতাংশ দুটা স্লেবত সীমাবদ্ধ থাকিব লাগে । তেওঁ কয় যে ৪০ শতাংশৰ হাৰ অতি বেছি । ইয়াৰ ফলত ক’লা বিপণনক উৎসাহিত কৰা হ’ব আৰু অনুসৰণ দুৰ্বল হ’ব ।

