বিগত ৫ বছৰত বন্যপ্ৰাণীৰ আক্ৰমণত কিমান লোকে হেৰুৱালে প্ৰাণ...

নতুন দিল্লী: মানুহ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ মাজত হোৱা সংঘাতে বহু নিৰীহৰ প্ৰাণ কাঢ়িছে ৷ সমগ্ৰ দেশতে থকা এই সমস্যাৰ স্থায়ী সমাধান উলিওৱাত ব্যৰ্থ হৈছে চৰকাৰ ৷ যোৱা পাঁচ বছৰত দেশজুৰি বাঘ আৰু হাতীৰ দৰে বন্যপ্ৰাণীৰ আক্ৰমণত ৩,২০০ ৰো অধিক লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে বুলি চৰকাৰী তথ্যত প্ৰকাশ পাইছে ।

উল্লেখযোগ্য যে জনসাধাৰণৰ ওপৰত বন্যপ্ৰাণীৰ আক্ৰমণে আঘাত, মৃত্যু আৰু জীৱিকাৰ প্ৰতি আশংকা সৃষ্টি কৰে । বৰ্তমান সময়ত মানুহ-বন্যপ্ৰাণীৰ মাজত হোৱা সংঘাতৰ ঘটনা গভীৰ চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰিছে ।

কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ে প্ৰকাশ কৰা তথ্য অনুসৰি বিগত পাঁচ বছৰত বাঘ আৰু হাতীৰ আক্ৰমণত ৩,২৫১ জন লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে । ২০২০ চনৰ পৰা ২০২৪ চনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ৰাজ্যত বাঘৰ আক্ৰমণত নিহত হোৱা লোকৰ মুঠ সংখ্যা ৩৮২ জন ।

বনৰজা (AFP)

ইয়াৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক লোকৰ মৃত্যু ঘটিছে মহাৰাষ্ট্ৰত ৷ তাৰ পিছতে উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু মধ্যপ্ৰদেশত সৰ্বাধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছে । মহাৰাষ্ট্ৰত মুঠ ২১৮ জন, উত্তৰ প্ৰদেশত ৬১ জন আৰু মধ্যপ্ৰদেশত ৩২ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছে ।

আনহাতে, পশ্চিমবংগত বাঘৰ আক্ৰমণত মৃত্যু হোৱা লোকৰ মুঠ সংখ্যা ১২ জন আৰু উত্তৰাখণ্ডত ৯ জন । লগতে বিহাৰত ১৭ জন আৰু অসমত ৪ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছে ।

তথ্য অনুসৰি যোৱা পাঁচ বছৰত মুঠ ২৮৬৯ জন লোকৰ হাতীৰ আক্ৰমণত নিহত হৈছে । এই সময়ছোৱাত ওড়িশাত হাতীৰ আক্ৰমণত সৰ্বাধিক ৬২৪ জন লোকৰ মৃত্যু হোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে । আনহাতে, বনৰীয়া হাতীৰ আক্ৰমণত পশ্চিমবংগত ৪৩৬ জন, অসমত ৩৮৩ জন আৰু তামিলনাডুত ২৫৬ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছে ।

বন্যপ্ৰাণী-মানুহৰ সংঘাতৰ সমাধানৰ বাবে চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপ

কেন্দ্রীয় পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱর্তন মন্ত্রালয়ে বন্যপ্ৰাণী-মানুহৰ সংঘাতৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ এক পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছে ৷ এই পৰামৰ্শৰ ভিতৰত আছে- সমন্বিত আন্তঃবিভাগীয় ব্যৱস্থা, প্ৰধান সংঘাতৰ স্থান চিনাক্তকৰণ, মানক পৰিচালনা পদ্ধতি মানি চলা, দ্ৰুত সঁহাৰি দল গঠন, শীঘ্ৰে ধন পৰিশোধৰ বাবে এক্স-গ্ৰেচিয়া পেমেণ্টৰ পৰিমাণ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ ৰাজ্য আৰু জিলা পৰ্যায়ৰ সমিতি গঠন আৰু আঘাতপ্ৰাপ্ত ব্যক্তি বা মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত ব্যক্তিসকলক ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত ক্ষীপ্ৰ সাহায্য প্ৰদানৰ বাবে নিৰ্দেশনা জাৰি কৰা ৷

কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়েও শস্যৰ ক্ষতিকে ধৰি মানৱ-বন্যপ্ৰাণী সংঘাত নিৰ্মূলকৰণৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহক নিৰ্দেশনা জাৰি কৰে । বিশেষকৈ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহক প্ৰধানমন্ত্ৰী ফছল বীমা যোজনা (পি এম এফ বি ৱাই) ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে । পি এম এফ বি ৱাইৰ পুনৰুজ্জীৱিত কাৰ্যকৰী নিৰ্দেশনাৰ অধীনত ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহে বন্যপ্ৰাণীৰ আক্ৰমণৰ ফলত হোৱা শস্যৰ ক্ষতিৰ বাবদ ক্ষতিপূৰণ প্ৰদান কৰিব পাৰে ।

তৃষ্ণাতুৰ এটি বাঘ (AFP)

ইয়াৰ উপৰিও দুৰ্গম অঞ্চলত বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত ৰাজ্যিক কৃষি বা উদ্যান শস্য বিভাগৰ দ্বাৰা বিকল্প শস্যৰ বাবে বিস্তৃত দীৰ্ঘম্যাদী পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত আৰু কাৰ্যকৰী কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে ।

হাতী, নাহৰফুটুকী, সাপ, বনৰীয়া গাহৰি, ভালুক, নীলগাই আদিৰ দৰে বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ সৈতে জড়িত মানুহ-বন্যপ্ৰাণী সংঘাতৰ পৰিস্থিতিৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ বাবেও সুকীয়া নিৰ্দেশনা জাৰি কৰে ।

অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে বন্যপ্ৰাণী (সুৰক্ষা) আইন, ১৯৭২ ৰ ধাৰা ১১(১)(ক) অনুসৰি ৰাজ্যৰ মুখ্য বন্যপ্ৰাণী ৱাৰ্ডেনক আইনখনৰ প্ৰথম অনুসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জীৱ-জন্তু চিকাৰৰ অনুমতি প্ৰদানৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছে, যিবোৰ মানৱ জীৱনৰ বাবে বিপজ্জনক ।

জীপ ছাফাৰীৰ সময়ত কোনো পৰ্যটকৰ লেন্সত বন্দী হাতীৰ ফটো (AFP)

তদুপৰি, আইনখনৰ ধাৰা ১১(১)(খ) অনুসৰি ৰাজ্যখনৰ মুখ্য বন্যপ্ৰাণী বিষয়া বা যিকোনো কৰ্তৃত্বপ্ৰাপ্ত বিষয়াক আইনৰ তফছিল-II ৰ অধীনত বন্যপ্ৰাণী চিকাৰৰ অনুমতি প্ৰদানৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছে, যদিহে এনে প্ৰাণী মানুহৰ জীৱন বা সম্পত্তিৰ বাবে বিপজ্জনক বুলি বিবেচিত হয় ।

লগতে পঢ়ক: পাপৰি কছাৰী : যাৰ নাম শুনিলেই হাত কঁপি উঠে চোৰাংচিকাৰীৰ - ASSAM FORESTER PAPORI KACHARI